I SAB/Wa 424/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r. sprawy ze skargi J. D., A. K., J. K., D. L., T. A., J. K., M. P., G. A., K. S. i R. A. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku M. P. z dnia [...] września 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], ozn. hip. [...] nr rej. hip. [...] w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] z obrębu [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...] z nieruchomości opisanej w punkcie 1 wyroku; 3. stwierdza że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. D., A. K., J. K., D. L., T. A., J. K., M. P., G. A., K. S. i R. A. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 21 października 2013 r., (data wpływu do organu 23 października 2013r.) skarżący: J. D., A. K., J. K., D. L., T. A., J. K., M. P., G. A., K. S. i R. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku złożonego w trybie przepisu art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] hip. [...] rej. Hip. [...], pow. [...] m.kw. Zarzucając Prezydentowi [...] rażące naruszenie prawa przez znaczne przekroczenie terminu rozpoznania sprawy wnieśli o: 1. zobowiązanie Prezydenta [...] do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za w/w nieruchomość w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdzenie na podstawie art. 149 p.p.s.a. rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegające na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego, 3. zasądzenie kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 200 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przed Prezydentem [...] w Wydziale Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych toczy się postępowanie z wniosku złożonego w trybie art. 7 dekretu z 26 października 1945r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Pismem z [...] października 2011r., wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie i braku informacji o toczącym się postępowaniu skarżący prosił o wyjaśnienie przyczyn nie załatwienia wniosku w terminie, zgodnie z art. 35 i 12 k.p.a. oraz o wyjaśnienie braku powiadomienia strony w trybie art. 36 k.p.a. o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia. Pismem z [...] czerwca 2012r. organ poinformował o konieczności przeprowadzenia postępowania podziałowego, ale wobec braku dalszych czynności organu i informacji odnośnie prowadzonego postępowania, w dniu [...] lutego 2013r. zostało wystosowane zażalenie do organu wyższej instancji na bezczynność organu. Postanowieniem z [...] kwietnia 2013r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zobowiązało Prezydenta [...] do rozpoznania sprawy w terminie do dnia [...] lipca 2013r, który to termin również nie został dotrzymany. Pismem z dnia [...] listopada 2013r. skarżący wskazali że skarga dotyczy całej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...]hip. [...] rej. Hip. [...], o łącznej powierzchni [...] m.kw. t.j. części stanowiącej obecnie własność Miasta W. i części stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa (k. 9). W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że grunt objęty roszczeniem wchodzi w skład działek ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...] będących własnością Miasta [...] oraz działek nr: [...],[...] z obrębu [...];[...],[...],[...],[...] z obrębu [...] będących własnością Skarbu Państwa. Podniósł, że na skutek zażaleń wniesionych do organów nadrzędnych na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego M. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2013r. wyznaczyło Prezydentowi [...] termin na zakończenie postępowania w odniesieniu do gruntu skomunalizowanego, a Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin zakończenia postępowania do dnia [...] listopada 2013r. w odniesieniu do gruntu Skarbu Państwa. W związku ze śmiercią w dniu [...] października 2013r. R. A. – jednej ze stron postępowania – Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r., zawiesił postępowanie w odniesieniu do części gruntu stanowiącego własność Miasta [...] oraz postanowieniem z tej samej daty zawiesił w/w postępowanie w stosunku do części gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa do czasu przedłożenia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po R. A. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014r. Prezydent [...] podjął zawieszone postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. postępowanie administracyjne w części dotyczącej gruntu wchodzącego w skład działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...]. Postanowieniem z tej samej daty Prezydent [...] podjął postępowanie administracyjne w części dotyczącej gruntu wchodzącego w skład działek ewidencyjnych nr [...],[...] z obrębu [...] oraz nr [...],[...],[...],[...] z obrębu [...]. Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015r. pełnomocnik skarżących sprecyzował skargę w ten sposób, że skarga na bezczynność dotyczy rozpoznania wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości stanowiącej zarówno własność Skarbu Państwa jak i własność Gminy. Wobec tego Przewodnicząca zarządziła wyłączenie do odrębnego rozpoznania skargi J. D., A. K., J. K., J. K., M. P., G. A., K. S., R. A., T. A., D. L. na bezczynność Prezydenta [...] dotyczącej rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej hip. [...] numer rej. Hip. [...], w części dotyczącej działek ewidencyjnych obecnie oznaczonych numerami: [...],[...],[...],[...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...] będących własnością Miasta W., które jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Natomiast skarga na bezczynność organu w części dotyczącej nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa została rozpoznana w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 623/13 i wyrokiem z 2 czerwca 2015 r. Sąd zobowiązała Prezydenta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w terminie dwóch miesięcy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok jest prawomocny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że bezspornym jest wyczerpanie przez skarżących trybu przewidzianego przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Jak wynika, bowiem z akt administracyjnych skarżący wnieśli zażalenie na bezczynność organu administracji publicznej – Prezydenta [...] w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Analiza akt sprawy wskazuje na zasadność skargi. Bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - lecz mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność spowodowana jest zawinioną bądź niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania (bądź zaniechania) w toku rozpoznania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów będą natomiast miały znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., czy też nie. W rozpoznawanej sprawie wniosek M. P. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] hip. [...] numer rej. Hip. [...] jest z dnia [...] września 1948 r. Do dnia orzekania przez Sąd organ nie rozpoznał sprawy wbrew obowiązkom wynikającym z art.35 k.p.a. Zaistniały więc przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydneta [...]. Skutkuje to wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin Sąd miał na uwadze zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ. Z tym, że zobowiązanie organu, ze względów wyżej wskazanych do rozpoznania wniosku w sposób określony pkt 1 wyroku dotyczy działek objętych skargą za wyjątkiem działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], gdyż sytuacja procesowa odnośnie tej działki jest inna niż w przypadku pozostałych. Przy piśmie z dnia [...] maja 2015 r. organ przekazała do akt sprawy postanowienie z tej samej daty, którym zawiesił postępowanie w części wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Skutki zawieszenia postępowania administracyjnego określone są w art. 102 i 103 k.p.a. zgodnie z treścią tych przepisów w czasie zawieszenia postępowania organ może podejmować tylko czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Nadto zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Zaś zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w art. 35 k.p.a. nie wlicza się okresów zawieszenia postępowania. Wobec tego Sąd nie mógł nałożyć na organ zobowiązania do wydania w określonym terminie decyzji rozstrzygającej wniosek o ustanowenie prawa użytkowania wieczystego do działki gruntu numer ewidencyjny [...] z obrębu [...], gdyż zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 102 k.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ nie może podejmować żadnych czynności poza określonymi w tym przepisie. W tej sytuacji skarga na bezczynność organu w części dotyczącej działki nr [...] stała się bezprzedmiotowa co skutkuje umorzeniem postępowania sądowego w tej części. Stwierdzona bezczynność miała charakter rażący. Od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania minęło 67 lat. W sprawie brak jest okoliczności, które usprawiedliwiałyby zaniechanie podejmowanych czynności zmierzających do zakończenia sprawy przez tak długi okres czasu. Oceny tej nie zmienia fakt zawieszenie postępowania przez czas czterech miesięcy w związku ze zgonem uczestnika postępowania R. A., jeżeli się weźmie pod uwagę czas trwania postępowania od daty jego wszczęcia. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 4