II SAB/Kr 115/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Iwona Niżnik- Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi S. H. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie prowadzenia robót budowlanych I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie oddala skargę; IV . zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego S. H. kwotę 100( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. H. pismem z dnia 18 maja 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie dotyczącej prowadzenia robót budowlanych. Skarżący podniósł, że w sprawie zakończonej decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 kwietnia 2015 r. nr [...] doszło do bezczynności organu w prowadzeniu postępowania odwoławczego. W konkluzji S. H. wniósł o stwierdzenie, że bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w prowadzeniu przedmiotowej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że postępowanie odwoławcze zostało zakończone poprzez wydanie merytorycznej decyzji w dniu 16 kwietnia 2015 r. zatem przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu. W ocenie organu w sytuacji, gdy wydana została decyzja administracyjna kończąca postępowanie przed wniesieniem skargi do sądu to nie ma podstaw do przyjęcia, że organ pozostaje w bezczynności dlatego skarga winna ulec oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014.1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U 2014.270 – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a § 2 art. 3 P.p.s.a. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność środkiem takim jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 K.p.a.). Wobec powyższego koniecznym było zbadanie po pierwsze, czy S. H. spełniła przesłanki upoważniające go formalnie do wniesienia skargi, Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie, jest bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Z akt rozpoznawanej sprawy bezspornie wynika, że skarga, stosownie do wymogu wynikającego zw wskazanych przepisów, poprzedzona została wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, gdyż pismem z dnia 12 marca 2015 r. skarżący wniósł do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy z jego odwołania od decyzji PINB w [...] z dnia 8 października 2014 r. Po rozważeniu wymogów formalnych należy przejść do oceny merytorycznej skargi. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m. in. przepis art. 35 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.). Z kolei stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2008 r., IV SAB/Wa 109/07). Oceniając zasadność przedmiotowej skargi należy w pierwszym rzędzie wskazać, iż z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że postępowanie odwoławcze w sprawie zostało wszczęte odwołaniem skarżącego od decyzji organu nadzoru budowlanego szczebla powiatowego z dnia 8 października 2014 r. Odwołanie to wraz z aktami wpłynęło do organu drugiej instancji w dniu 5 listopada 2014 r. (data prezentaty organu na piśmie z dnia 3 listopada 2015 r.). Uwzględniając treść art. 35 § 3 in fine K.p.a. przyjąć należy, iż postępowanie odwoławcze powinno się zakończyć w ciągu 30 dni od dnia 5 listopada 2014 roku. Tymczasem z akt administracyjnych i z treści odpowiedzi na skargę wynika, iż dopiero decyzją z dnia 16 kwietnia 2015 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po rozpatrzeniu odwołania S. H. utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] z dnia 8 października 2014 r. Ponadto z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organ odwoławczy podejmował jakiekolwiek czynności w tym okresie zmierzające do wyjaśnienia sprawy. Co więcej organ odwoławczy nie poinformował stron postępowania zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. o nowym terminie zakończenia postępowania w sprawie. Z prostego zestawienia daty, kiedy akta wraz z odwołaniem wpłynęły do WINB w K. (5 listopada 2014 r.) z datą wydania decyzji przez ten organ (16 kwietnia 2015 r.) wynika, że organ nie załatwił sprawy w ciągu miesiąca. W ciągu tego okresu czasu nie zostało również wydane postanowienie o wskazaniu nowego termin załatwienia sprawy. Zaznaczyć również należy, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając postanowienie z dnia 23 kwietnia 2015 r. rozpoznające zażalenie S. H. na niezałatwienie jego sprawy w terminie stwierdził, że choć Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności to jednak po wydaniu decyzji z dnia 16 kwietnia 2015 r. nie sposób wyznaczać nowego terminu załatwienia sprawy. Zatem organ ten uznał, ze w sprawie występowała bezczynność organu odwoławczego. Jak to już było powiedziane, zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym już w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w ustawowo określonym terminie organ ten nie podjął czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji bądź innego aktu. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt nie został podjęty, w szczególności czy brak działania organu był zawiniony czy też usprawiedliwiony okolicznościami obiektywnymi. Na gruncie niniejszej sprawy ustawowy miesięczny termin na jej załatwienie, poprzez rozpatrzenie odwołania skarżącego liczony według zasady określonej w art. 57 § 3 K.p.a., upłynął z końcem dnia 5 grudnia 2014 r., a decyzja organu odwoławczego została wydana dopiero w dniu 16 kwietnia 2015 r. Zgodnie z art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek takiego orzeczenia. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność organu miała charakter rażący, stanowić musi wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. Sąd, oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, doszedł do przekonania, że nie dosyć, iż organ przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy i w międzyczasie nie podejmował żadnych czynności zmierzających do jej załatwienia to jeszcze wbrew obowiązkowi wyrażonemu w art. 36 K.p.a. nie podał nowego terminu załatwienia sprawy i nie poinformował stron postępowania o przyczynie zwłoki. W takim wypadku należy uznać, że bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność Sąd wziął również pod uwagę charakter sprawy tj. brak udokumentowanego stanu zagrożenia. Wobec powyższego, brak było podstaw w ocenie sądu do wymierzenia organowi grzywny. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zobowiązania organu do wydania aktu, albowiem odwołanie skarżącego zostało załatwione poprzez wydanie decyzji WINB z dnia 16 kwietnia 2015 r. W konsekwencji zachodziły więc podstawy do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności ze względu na bezprzedmiotowość orzekania. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 149 § 1 zdanie 2, art. 161 § 1 pkt 3, art. 151 i art. 200 P.p.s.a.