III SA/Gd 353/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 lutego 2015 r. nr [...], [...] w przedmiocie pochodzenia towaru, określenia ostatecznego cła antydumpingowego, podatku od towarów i usług oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 6 lutego 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 6 listopada 2014 r. nr [...], skierowaną do "A" Spółka jawna w K.. W decyzji tej organ pierwszej instancji ustalił, że towar -podkładki ocynkowane ze stali - objęty zgłoszeniem celnym z dnia 22 listopada 2011 r. nr [...] - pochodzi z Chin, określił stawkę celną erga omnes w wysokości 3,7%, niezaksięgowaną kwotę należności celnych podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 3.670 zł, stawkę cła antydumpingowego w wysokości 85%, niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 84.322,00 zł, odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy - Prawo celne , określił podatek od towarów i usług z tytułu importu towarów w wysokości 43.055,00 zł, odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 37 ust. 1a ustawy o podatku od towaru i usług od kwoty 20239 zł. W uzasadnieniu wskazano, że przy zgłoszeniu towaru celem dopuszczenia do obrotu kwotę należności celnych określono na 0 zł z zastosowaniem stawki celnej preferencyjnej - 0% - na podstawie świadectwa pochodzenia FORM A nr [...], natomiast wysokość podatku od towarów usług z tytułu importu towarów określono na kwotę 22.816 zł - wg 23 % stawki podatku VAT. Naczelnik Urzędu Celnego zwrócił się do władz celnych Tajlandii o weryfikację w/w świadectwa pochodzenia, uzyskując informację o negatywnym jej wyniku - właściwe organy tajlandzkie nie wystawiły wskazanego świadectwa pochodzenia i uznano je za podrobione. Postanowieniami z dnia 8 października 2013 r. wszczęto z urzędu postępowania celne w sprawie kontroli przedmiotowego zgłoszenia celnego oraz w sprawie ustalenia podatku od towarów i usług z tytułu importu w prawidłowej wysokości. Organ uzyskał Raport nr [...] z dnia 14.05.2013 r., dotyczący prowadzonego w Tajlandii dochodzenia przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Dochodzenie prowadzone było w celu ujawnienia procederu omijania wprowadzonych wobec Chin środków antydumpingowych nałożonych na elementy złączne, polegającego na wysyłaniu towaru uprzednio sprowadzonego z Chin do Tajlandii, który po przepakowaniu wysyłano do odbiorców w Unii Europejskiej. Następnie wpłynął Raport nr [...] z dnia 1.04.2014 r. z misji OLAF w Tajlandii odbytej w dniach 3 – 10 sierpnia 2013 r., stanowiący kontynuację i uzupełnienie w/w Raportu. Dołączono zestawienia i porównanie danych importowych z danymi eksportowymi oddzielnie dla 14 spółek oraz raport z wizyt w magazynie [...]. w dniach 6 i 9 sierpnia 2013r. Organ otrzymał też komunikat [...] z dnia 25.06.2014r., dotyczący dalszych ustaleń dokonanych przez OLAF, do którego dołączono pismo Tajlandzkiego Wydziału Spraw Zagranicznych z dnia 14.05.2014 r. oraz bazy danych przekazane w formie elektronicznej, a następnie Raport końcowy OLAF nr [...]. Organy zgodnie przyjęły, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym został sprowadzony na obszar Tajlandii z Chin, a następnie, po dokonaniu przeładunku, wyeksportowany na obszar UE. W związku ze stwierdzeniem Biura Zarządzania Importem Wydziału Handlu Zagranicznego Tajlandii, że nie wystawiło świadectwa pochodzenia FORM A o wyżej wskazanym numerze, nie zaistniały warunki dla zastosowania preferencyjnej stawki celnej dla importowanego towaru. Przeprowadzone przez OLAF dochodzenie potwierdza , że towary mają niepreferencyjne chińskie pochodzenie oraz że doszło do ominięcia środków antydumpingowych, nakładanych na produkty chińskie. Misja OLAF ujawniła rozmiar stosowanego przez tajlandzkich dostawców procederu omijania ceł antydumpingowych nałożonych na elementy złączne pochodzące z Chin. Organ odwoławczy szczegółowo opisał czynności podejmowane w trakcie misji i prowadzonego dochodzenia oraz zgromadzone dokumenty. Wynika z nich , że na podstawie deklaracji importowej [...] z dnia 13.09.2011 r. [...] wprowadziła na obszar Tajlandii 24.000 kg elementów złącznych, deklarując Chiny jako kraj pochodzenia. Towar objęty był chińską fakturą [...] i został wprowadzony do magazynu [...]., co potwierdza zapis w inwentarzu magazynu, gdzie w wykazie importów w pozycji 580 widnieje ten sam numer deklaracji importowej, co w danych otrzymanych od władz celnych. W wykazie widnieje także numer faktury importowej - [...] i ilość 25. Na podstawie deklaracji eksportowej [...] z dnia 23.09.2011 r. firma [...] dokonała eksportu towaru do Polski. Powyższe ma swoje odzwierciedlenie także w wykazie magazynu [...]., gdzie pod pozycją 599 widnieje ten sam numer deklaracji eksportowej ([...]), jak również numer faktury eksportowej [...] i ilość 25. W dniu 22 listopada 2011 r. przesyłka elementów złącznych przywiezionych do Polski z Tajlandii, zakupionych od [...], została objęta przedmiotowym zgłoszeniem celnym. W ocenie organu odwoławczego nie zostały spełnione warunki do zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Nie można mówić o błędzie organów celnych, wobec czego brak podstaw do odstąpienia od retrospektywnego księgowania należności. W proceder omijania ceł antydumpingowych zaangażowane były tajlandzkie firmy, które na podstawie sfałszowanych dokumentów wprowadzały organy celne, zarówno polskie jak i tajlandzkie, w błąd deklarując, że eksportowany przez nie chiński towar pochodzi z Tajlandii. Dowody potwierdzające ten proceder pozyskano podczas misji. Dopiero po ich uzyskaniu organ może jednoznacznie stwierdzić, jakie jest rzeczywiste pochodzenie importowanego towaru. Organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego jak i obowiązujących przepisów prawa rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. "A" Spółka jawna w K. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym określenia kraju pochodzenia, określenia stawki oraz kwoty cła antydumpingowego oraz w zakresie określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w kwocie stanowiącej różnicę między podatkiem wynikającym z zaskarżonej decyzji, a podatkiem pobranym na podstawie zgłoszenia celnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez odstąpienie od zebrania materiału dowodowego w zakresie przesłanek wskazanych w treści art. 220 ust. 2 lit. b WKC, to jest w szczególności zakresu danych, którymi dysponował OLAF przed rozpoczęciem misji w Tajlandii oraz zakresu danych przekazywanych OLAF przez państwa członkowskie Unii Europejskiej w zakresie podejrzeń dotyczących eksportu w Tajlandii produktów o domniemanym chińskim pochodzeniu. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 220 ust. 2 lit. b WKC wskazała, że przyjmuje się, że zastosowanie art. 220 ust. 1 WKC powinno zawierać odniesienie się do negatywnych przesłanek zaksięgowania kwoty należności określonych w ust. 2 tego przepisu. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy pominął kwestie związane z ewentualnym zastosowaniem art. 220 ust. 2 lit. b WKC, bowiem jego argumentacja ograniczyła się do stwierdzenia, że warunki wskazane w tym przepisie nie zostały spełnione. Zgodnie z cytowaną regulacją za błędy uznawane są również niektóre działania bierne, w szczególności brak zastrzeżeń ze strony organów celnych, dotyczących błędnych zgłoszeń celnych. Skarżąca wskazała przy tym na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 1 kwietnia 1993 r. w sprawie C- 250/91. OLAF przed rozpoczęciem misji w Tajlandii posiadał informacje dotyczące eksportu z Tajlandii produktów o domniemanym chińskim pochodzeniu. Źródłem tych informacji mogły być również państwa członkowskie Unii Europejskiej. Nie jest jednak jasne, jakim zakresem informacji dysponował OLAF oraz państwa członkowie Unii Europejskiej. W konsekwencji nie można wykluczyć, że organy celne państw członkowskich Unii Europejskiej mogły posiadać informacje wskazujące na to, że zgłoszenia celne dotyczące produktów przywiezionych z Tajlandii nie są prawidłowe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podając, że przywołany przez skarżącą w skardze wyrok Trybunału Sprawiedliwości nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Dodatkowo w piśmie z dnia 23 września 2015 r. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania przez dowolne ustalenie, że towar objęty procedurą celną pochodzi z Chin, bowiem analiza zaskarżonej decyzji pozwala jedynie na stwierdzenie, że towar ten przywieziony został z Chin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje organów celnych ustalające, że krajem pochodzenia importowanego przez skarżącą spółkę towaru nie jest Tajlandia, a Chiny oraz - na skutek tego ustalenia – określające wobec spółki należności celne, w tym cło antydumpingowe i podatek od towarów i usług. Podstawą prawną do dokonania przez organ celny kontroli zgłoszenia celnego jest art. 78 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992.302.1, ze zm.), dalej jako "WKC", zgodnie z którym po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. Przedstawienie przez importera świadectwa pochodzenia FORM A, potwierdzające tajlandzkie pochodzenie towarów, uprawniało go do zastosowania preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%. Świadectwo pochodzenia przedstawione w niniejszej sprawie nie zostało jednak wystawione przez właściwe władze Tajlandii, a zostało sfałszowane. Ponadto towar objęty przedmiotowym celnym ma pochodzenie chińskie, a nie tajlandzkie. Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. ( Dz.U. UE.L.2009.29.1) nałożono ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej - w wysokości 85 %. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF przeprowadził w Tajlandii dochodzenie dotyczące unikania ceł antydumpingowych na import chińskich elementów złącznych przez ich deklarowanie jako pochodzących z Tajlandii, a raporty z tego dochodzenia dołączone zostały do akt administracyjnych. Raporty OLAF stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i posiadają taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi. Strona skarżąca zarzuca w skardze przede wszystkim brak właściwej analizy i niezastosowanie art. 220 ust. 2 lit. b WKC oraz wskazuje, że nie można mówić o pochodzeniu, a co najwyżej o przywiezieniu towaru z Chin. Przepis art. 220 ust. 2 lit. b WKC ma brzmienie następujące: "Z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy: kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Jeżeli preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy świadectwa, o ile stwierdzono jego nieprawidłowość, stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu pierwszego akapitu. Jednakże wydanie nieprawidłowego świadectwa nie stanowi błędu, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny były wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji. Jednakże osoba odpowiedzialna za uiszczenie należności nie może powoływać się na dobrą wiarę, jeżeli Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich opinię wyrażającą uzasadnione wątpliwości w odniesieniu do prawidłowego stosowania uzgodnień preferencyjnych przez kraj korzystający". Mając na uwadze treść przywołanego przepisu i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Sądu nie ma wątpliwości, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo przyjął, że nie było podstaw do nie dokonywania retrospektywnego zaksięgowania należności oraz że nie można mówić o błędzie organów celnych. Sąd nie podziela też zarzutów skargi o naruszeniu przez organy przepisów Ordynacji podatkowej , normujących postępowanie dowodowe. W sprawie niniejszej niewątpliwe było, że organy celne Tajlandii nie wydały świadectwa pochodzenia, dołączonego do przedmiotowego zgłoszenia celnego. Świadectwo to zostało sfałszowane. Nie można w tej sytuacji mówić o błędzie organów celnych w kontekście wystawienia świadectwa pochodzenia, bowiem nie pochodziło ono od organów celnych. Także niezakwestionowanie przez organy celne przedmiotowego zgłoszenia czy dołączonych do niego dokumentów nie stanowi błędu samych organów celnych. Należy podzielić pogląd organu , wyrażony w odpowiedzi na skargę, że przywołany przez skarżącą w skardze wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 1 kwietnia 1993 r. w sprawie C - 250/91 odnosi się do zupełnie innego stanu faktycznego, kiedy to organy celne długi czas akceptowały błędnie deklarowane dane w zgłoszeniach celnych, mimo że łatwo mogły wykryć błędy zgłaszającego. W sprawie tej proste porównanie danych mogło wykryć pomyłkę ( patrz też Wspólnotowy Kodeks Celny pod red. Wojciecha Morawskiego, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2007, str.958). W niniejszej sprawie potwierdzenie istnienia procederu omijania ceł antydumpingowych, w które zaangażowane były tajlandzkie firmy uzyskano w trakcie misji OLAF, przeprowadzonych dużo później, niż dokonano przedmiotowego zgłoszenia celnego. Na podstawie sfałszowanych dokumentów firmy te wprowadzały w błąd organy celne, zarówno polskie jak i tajlandzkie, deklarując, że eksportowany przez nie chiński towar pochodzi z Tajlandii. Dowody potwierdzające ten proceder uzyskane zostały podczas prowadzonych przez OLAF misji. Dopiero po ich uzyskaniu organ mógł jednoznacznie stwierdzić, jakie jest rzeczywiste pochodzenie importowanego towaru. Nie można w tej sytuacji zarzucić błędu organom celnym, gdyż przedmiotowe zgłoszenie zostało przyjęte i zweryfikowane w sposób poprawny, a dane wskazane w zgłoszeniu spełniały przesłanki formalne do jego przyjęcia. Tak więc organy prawidłowo dokonały retrospektywnego zaksięgowania należności, nie mając podstaw do zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Bezzasadny jest też zarzut, że nie wykazano chińskiego pochodzenia przedmiotowego towaru, a co najwyżej przywiezienie tego towaru z Chin. Chińskie pochodzenie towaru wynika z raportów OLAF. Wyniki oraz wnioski z przeprowadzonej w Tajlandii przez OLAF misji zawarte zostały w Raporcie końcowym nr [...] wraz z rekomendacją w sprawie działań do podjęcia po dochodzeniu OLAF (Thor 14.07.2014 nr [...]), Raporcie z misji [...] z dnia 14.05.2013 r. (Nr [...]), Raporcie z misji [...] z dnia 1.04.2014 r. ([...]) oraz w Komunikacie Biura ds. Zwalczania Oszustw Finansowych OLAF, Thor [...] z dnia 25.06.2014 r. W trakcie dochodzenia OLAF współpracował z tajlandzkim Wydziałem Handlu Zagranicznego, Urzędem Celnym Portu Laem Chabang - Chonburi oraz Ambasadą Królestwa Tajlandii w Brukseli. Organ odwoławczy szczegółowo opisał wyżej wymienione dokumenty oraz czynności podejmowane w trakcie misji OLAF i prowadzonego dochodzenia. Wskazał też na powiązanie towaru pochodzącego z Chin z towarem objętym przedmiotowym zgłoszeniem celnym, wskazując na numery deklaracji importowych, numery faktur, zapisy magazynowe. Poczynione na podstawie dokumentów ustalenia pozwalają na powiązanie towaru wprowadzonego na obszar Tajlandii , dla którego zadeklarowano kraj pochodzenia – Chiny i dla którego przedstawiono chińską fakturę, z towarem wyeksportowanym do Polski i objętym przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Towar ten w Tajlandii został poddany jedynie czynnościom przeładunkowym. Przeprowadzone przez OLAF dochodzenie potwierdza, że towary w rzeczywistości mają niepreferencyjne chińskie pochodzenie oraz że w związku z tym doszło do ominięcia zastosowania środków antydumpingowych nakładanych na produkty chińskie. W tej sytuacji Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd, nie stwierdzając naruszenia przez organy prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.