II FZ 385/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-08-24
Skład orzekający: Antoni Hanusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skarżący, pomimo wezwania, przedstawił jedynie wybiórczo dokumenty dotyczące swojej sytuacji majątkowej, nie wykazując kosztów leczenia ani remontów, a posiadana emerytura i majątek pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący B. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na miesięczne dochody w wysokości 1.600 zł netto, posiadanie mieszkania 24 m² i gruntu rolnego 6,6 ha. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych, uznając, że dochody skarżącego pozwalają na ich pokrycie, a koszty leczenia i remontów nie zostały wykazane. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie w części dotyczącej odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, , , po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 825/15 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 21 maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie.
1. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 825/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał B. B. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że kwota na poziomie 1.600 zł netto miesięcznie stanowi jego jedyne źródło utrzymania. Sam prowadzi gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 24 m² oraz grunt rolny o powowierzchni 6,6 ha. Uwzględniając wniosek skarżącego w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że podana przez skarżącego wysokość emerytury na poziomie 1.600 zł netto miesięcznie pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych w tej sprawie. Sąd pierwszej instancji stwierdził ponadto, że opisywane koszty remontów, jak również koszty leczenia związane ze złym stanem zdrowia skarżącego nie zostały przez niego wykazane.
2. Wnosząc zażalenie na wskazane postanowienie w zakresie punktu II skarżący stwierdził, że "wielokrotnie przedstawiałem swoją sytuację zdrowotną i finansową do WSA w Lublinie".
3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcie podjęte przez Sąd pierwszej instancji odpowiada prawu. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do przepisu art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 §1 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji rodzinnej i majątkowej, na podstawie której Sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. W sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, Sąd ma możliwość wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenie lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (por. art. 255 P.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe okoliczności oraz stan faktyczny niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, że skarżący, pomimo wezwania z dnia 17 listopada 2015 r. (k. 30 akt sądowych), jedynie wybiórczo przedstawił dokumenty obrazujące jego sytuację majątkową. Nie przedstawił dokumentów, z których wynikałoby jakie koszty leczenia ponosi oraz jaki jest koszt przeprowadzanych przez niego remontów.
Należy ponadto zauważyć, że wysokość wpisu w niniejszej sprawie, stanowiącej jedyny koszt na tym etapie postępowania, wynosi 100 zł. Skarżący natomiast ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz posiada nieruchomość, otrzymuje także emeryturę, która umożliwia mu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarżący miał pełną możliwość zgromadzenia wymaganej kwoty kosztów sądowych, bowiem złożył skargę w lipcu 2015 r. Reasumując, należy stwierdzić, że na pełną aprobatę zasługuje ocena stanu faktycznego przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji oraz konkluzja, że skarżący nie wykazał zasadności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło