VIII SAB/Wa 20/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność"- 80 Pracowników Oświaty i Wychowania w [...] w R. na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1) zobowiązuje Ministra Edukacji Narodowej do rozpoznania wniosku skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania prawomocnego orzeczenia wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Ministra Edukacji Narodowej na rzecz skarżącej Komisji Międzyzakładowej NSZZ "Solidarność"- 80 Pracowników Oświaty i Wychowania w [...] w R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Komisja [...] w [...] (dalej też jako "skarżąca") reprezentowana przez przewodniczącego A. S. wystąpiła do Ministra Edukacji Narodowej (dalej też jako "organ") o wznowienie postępowania i unieważnienie decyzji tego organu z dnia [...] marca 2001 r. o nadaniu A. S. tytułu nauczyciela dyplomowanego. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] maja 2013 r. Minister Edukacji Narodowej wystąpił do przewodniczącego ww. Komisji o doprecyzowanie żądania zawartego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. Doprecyzowując żądanie, skarżąca w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. wniosła o unieważnienie z urzędu decyzji o nadaniu A. S. tytułu nauczyciela dyplomowanego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor Departamentu Kształcenia Ogólnego i Wychowania Ministerstwa Edukacji Narodowej (MEN) poinformował skarżącą, że organ decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu A. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego i w związku z tym niedopuszczalne jest ponowne wszczęcie z urzędu postępowania w tej sprawie. Ponadto, w ww. piśmie wskazano, że A. S. nie posiada w przedmiotowym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, a zatem nie posiada również łączących się z tym faktem uprawnień. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. skarżąca złożyła zażalenie na pismo MEN z dnia [...] sierpnia 2013 r., a następnie pismem z dnia [...] listopada 2014 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wnosząc o unieważnienie z urzędu decyzji o nadaniu A. S. tytułu nauczyciela dyplomowanego. Skarżąca wskazała jednocześnie, że A. S. jest przewodniczącym Komisji [...] i reprezentuje ją na zewnątrz. Komisja ma zaś na celu obronę godności praw i interesów pracowniczych członków związku – zgodnie z § 6 i § 15 Statutu [...]. Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia bezczynności – stanu niezgodnego z prawem i wystąpiła o wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności postępowania, albo ustalenia, że wydana A. S. decyzja o nadaniu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest niezgodna z prawem. Powołując się na art. 28 w związku z art. 31 kpa zarzuciła, że związek [...] jako organizacja społeczna miał prawo wystąpić z żądaniem wszczęcia postępowania. W odpowiedzi na powyższe pisma, pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Departamentu Kształcenia Ogólnego i Wychowania MEN po raz kolejny poinformował skarżącą, że organ decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu A. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego i w związku z tym niedopuszczalne jest ponowne wszczęcie z urzędu postępowania w tej sprawie. Wskazano, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem przez organ decyzji z dnia [...] marca 2001 r. nadającej A. S. stopień nauczyciela dyplomowanego zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Nadto w ww. piśmie podtrzymano stanowisko, że A. S. nie posiada w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, a zatem nie posiada w tym postępowaniu łączących się z tym faktem uprawnień. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Komisja [...] w [...] wniosła skargę na bezczynność organu. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 12, art. 28 w związku z art. 31, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 kpa poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu A. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego. Wniosła o zobowiązanie Ministra Edukacji Narodowej do zainicjowania postępowania ewentualnie zobowiązania organu właściwego do wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, ewentualnie zobowiązanie organu do ponownego zbadania przesłanek i okoliczności na podstawie których została wydana decyzja o nadaniu A. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego. Nadto, skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do uznania jej za uczestnika na prawach strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o nadaniu A. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Statut Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego w § 6 pkt 3 nakazuje członkom związku dążyć do zapewnienia pracownikom warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Ponadto § 7 pkt 5 ww. statutu stanowi, że związek realizuje swoje cele poprzez sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem przepisów. W związku z powyższym postanowienia statutu dają związkowi legitymację do występowania w niniejszym postępowaniu. Niedopuszczalne jest zaś, aby organ administracji publicznej nie podejmował jakiegokolwiek działania przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, że nie pozostaje w bezczynności, a w sprawie nie miało miejsca naruszenie prawa. W toku postępowania przed Sądem skarżąca przestawiła dokumenty dotyczące zmian organizacyjno – prawnych ją dotyczących z których wynika, że jej nazwa brzmi: Komisja [...] w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami, zwana dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie: 1. wydawania decyzji administracyjnych, 2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Bezczynność organu występuje, gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Zgodnie zaś z art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z odwołaniem się w art. 149 p.p.s.a do art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a bezczynność organu musi być powiązana z jego kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia - zaskarżalnego do sądu administracyjnego, czy innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarga skarżącej na bezczynność organu jest dopuszczalna. Skarżąca stanowi jednostkę organizacyjną [...] a jako taka posiada osobowość prawną. W sprawie bezspornym jest też, że skarżąca wyczerpała tryb przewidziany przepisem art. 52 § 3 p.p.s.a., bowiem pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zaś kwestia, czy organ w niniejszej sprawie pozostaje w bezczynności wskutek nierozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2012 r., doprecyzowanego pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. We wniosku tym, skarżąca wniosła o unieważnienie decyzji o nadaniu A. S. tytułu nauczyciela dyplomowanego. W odpowiedzi otrzymała pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz z dnia [...] stycznia 2015 r. podpisane przez Dyrektora Departamentu Kształcenia Ogólnego i Wychowania Ministerstwa Edukacji Narodowej. W przedmiotowych pismach poinformowano skarżącą, że decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu A. S. stopnia nauczyciela dyplomowanego i w związku z tym niedopuszczalne jest ponowne wszczęcie z urzędu postępowania w tej sprawie. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Zdaniem Sądu, skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim, organ wskutek wniosku skarżącej zawartym w jej piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. (data wpływu do organu na prezentacie pisma - [...] października 2012 r.) dopiero pismem z dnia [...] maja 2013 r. wezwał ją do doprecyzowania żądania. Następnie zaś, organ prowadził wprawdzie postępowanie, ale nie rozpoznał wniosku zgodnie z przepisami prawa. W wyniku bowiem złożenia przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ winien zgodnie z art. 61 § 1 kpa wszcząć postępowanie w tym przedmiocie i wydać stosowne merytoryczne rozstrzygnięcie. Ewentualnie zaś, w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 61a § 1 kpa organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (art. 61a § 2 kpa). W ocenie Sądu, kierując do skarżącej pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz z dnia [...] stycznia 2015 r., zamiast stosownego, zaskarżalnego aktu administracyjnego wydanego w formie decyzji lub postanowienia, organ niewątpliwie nie załatwił niniejszej sprawy w prawidłowy sposób pod względem procesowym. Dodatkowo zauważyć jeszcze należy, że z ww. pism nie wynika, aby zostały one wydane z upoważnienia organu, tj. Ministra Edukacji Narodowej. W powyższych okolicznościach skargę na bezczynność Ministra Edukacji Narodowej należało uwzględnić, albowiem organ pozostawał w bezczynności wobec złożonego przez skarżącą wniosku i wyznaczyć organowi termin dwóch miesięcy do jego rozpoznania. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Organ podjął bowiem ostatecznie próbę udzielenia skarżącej odpowiedzi na jej wniosek, a jedynie wskutek braku załatwienia sprawy w sposób przewidziany prawem, uznać należy, że pozostaje w bezczynności. Z wyżej przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 149, art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.