IV SA/Wa 1644/15
WyrokWSA w Warszawie2015-09-24
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Łukasz Krzycki, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie terminu wykonania obowiązku nałożonego na stronę, jeśli jeden z podmiotów posiadających status strony postępowania nie wyraził na to zgody, a jego legitymacja jako strony wynika z przepisów szczególnych (art. 127 ust. 7 Prawa wodnego)?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić ostatecznej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie terminu wykonania obowiązku nałożonego na stronę, jeśli jeden z podmiotów posiadających status strony postępowania nie wyraził na to zgody. Legitymacja strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, w tym uprawnionego do rybactwa, wynika z przepisów szczególnych (art. 127 ust. 7 Prawa wodnego), które mają pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 28 k.p.a.). Brak zgody takiej strony uniemożliwia zastosowanie art. 155 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca R.P. wniosła o zmianę ostatecznej decyzji Starosty z 2006 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego, w zakresie terminu wykonania obowiązku budowy przepławki dla ryb. Organ I instancji odmówił zmiany, ponieważ Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w C. nie wyraził zgody. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 155 k.p.a. i art. 28 k.p.a., kwestionując status strony Związku Wędkarskiego i domagając się przeprowadzenia dowodu z opinii ichtiologa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2015 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R.P. decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W., po rozpoznaniu odwołania R.P. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015r. [...], którą odmówiono zmiany w pkt II decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2006r., którą z kolei udzielono wymienionej pozwolenia wodnoprawnego w zakresie piętrzenia wody na rzece W. w km 165+970 oraz korzystania z wody płynącej rzeką W. do napędzania turbin [...] Elektrowni Wodnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie.
Stan faktyczny sprawy jest następujący :
Decyzją z dnia [...] lipca 2006r. Starosta [...] udzielił R.P. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody na rzece W. za pomocą jazu do wysokości 1,11 m oraz na korzystanie z wody płynącej do napędzania turbin [...] Elektrowni Wodnej w L.. Na stronę nałożono w pkt II ppkt 12 obowiązek wykonania przepławki dla ryb w terminie do końca 2011r. na podstawie przygotowanego projektu. Decyzja ta jest ostateczna bowiem Wojewoda M. decyzją z dnia [...] września 2006r. ([...]) utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Decyzja z dnia [...] lipca 2006r. była trzykrotnie zmieniana w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie ustalenia terminu wykonania przepławki dla ryb. Ostatnio wydana decyzja przedłużyła ten termin do końca 2014r.
W dniu 8 grudnia 2014r. R.P. wystąpiła ponownie o kolejną zmianę decyzji w części dotyczącej terminu wykonania przepławki ze względu na fakt, że jest w toku procedury uzyskiwania finansowania ze środków Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na budowę owej przepławki.
Organ wszczął postępowanie w sprawie zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej i zwrócił się do stron postępowania tj. Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. oraz do Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w C. o wyrażenie zgody na zmianę decyzji. Pierwszy podmiot wyraził zgodę na tę zmianę, natomiast Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w C. pismem z dnia 29 grudnia 2014r. nie wyraził zgody na zmianę pkt II ppkt 12 decyzji stanowiącej pozwolenie wodnoprawne. W tej sytuacji procesowej organ I instancji wydał w dniu [...] stycznia 2015r. decyzję o odmowie zmiany decyzji w pkt II, ppkt 12 w części dotyczącej wydłużenia terminu wykonania przepławki dla ryb.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. stwierdził, że możliwość uchylenia lub zmiany decyzji administracyjnej w trybie art. 155 k.p.a. uzależniona jest od zgody strony oraz uznania przez organ, że za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Zgoda stron musi być udzielona wprost i wyraźnie przez złożenie stosownego oświadczenia. Brak zgody od Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w C. mógł skutkować wyłącznie odmową zmiany decyzji, którą udzielono uprawnienia. Dodatkowo organ dodał, że problemy finansowe związane z pozyskiwaniem środków na budowę przepławki nie mogą odnieść żadnego skutku.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła R.P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015r. z uwagi na sprzeczność decyzji z art. 155 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącej organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym dowód z opinii ichtiologa na okoliczność ustalenia istnienia ryb migrujących w tej rzece, dla których konieczne jest wybudowanie tej przepławki. W wypadku bowiem gdyby takich ryb nie było, brak jest podstaw merytorycznych do uznania jako strony w tym postępowaniu Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w C. Organ natomiast nie poczynił żadnych ustaleń czy w rzeczywistości istnieją w tej rzece gatunki ryb migrujących.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ lub mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowił art. 155 k.p.a. jako jeden z trybów nadzwyczajnych zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. Przepis art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Wynika z tego, że dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo (lub nałożono na nią obowiązek), łącznie muszą być spełnione przesłanki: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji, brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych.
Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 586/06). Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie i w istocie przesłanki te determinują przedmiot postępowania toczącego się w tym trybie. Nie zmierza ono bowiem do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. Zatem nie jest przedmiotem tego postępowania ponowne ustalenie istotnych elementów pozwolenia wodnoprawnego, w tym weryfikacja, czy wykonanie przepławki dla ryb znajduje uzasadnienie w nowym stanie faktycznym sprawy. Zmiana bowiem decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory.
Wyrażenie zatem przez wszystkie strony biorące udział w postępowaniu zwykłym zgody jest jednym z obligatoryjnych warunków wydania decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Zarzut skargi sprowadza się próby wyłączenia Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w C. z kręgu stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Gdyby bowiem ustalono w obecnie toczącym się postępowaniu, że związek nie ma przymiotu strony wówczas odpadłaby podstawa do uzyskiwania zgody tego podmiotu na zmianę pozwolenia wodnoprawnego.
Niemniej jednak należy podkreślić, że w razie gdy w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej brała udział więcej niż jedna strona, nie jest konieczne wykazanie, że każda ze stron nabyła prawo z decyzji. Wystarczy stwierdzenie, że decyzja tworzy prawo tylko dla jednej ze stron postępowania. Przepis art. 155 nie ustanawia bowiem warunku, aby każda ze stron nabyła prawo na mocy decyzji ostatecznej (tak: autor Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 155 k.p.a. Lex). Stąd jeśli Związek Wędkarski był stroną postępowania zwykłego, zmiana zapisu w pkt II ppk 12 pozwolenia wodnoprawnego uzależniona jest od zgody tego podmiotu. W innym wypadku, jak zasadnie uznał organ, jest niedopuszczalne zastosowanie art. 155 k.p.a. Jako okoliczność bezsporną należy uznać stanowisko Związku Wędkarskiego o odmowie wyrażenia zgody na następne przedłużenie terminu na wykonanie przepławki.
Związek Wędkarki był i jest stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, przy czym legitymacja wynika z regulacji zawartej w art. 127 ust. 7 pkt 6 ustawy18 lipca 2001r. Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2012r, poz. 145 ze zm.). Przepis art. 127 ust. 7 Prawa wodnego stanowi, że stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest: wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego; właściciel wody; właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego; właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Nie ma zatem racji skarżący przywołując art. 28 k.p.a. w celu wykazania, że związek nie ma interesu prawnego w niniejszym postępowaniu. Art. 127 ust. 7 Prawa wodnego zawęża formułę strony i jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., co oznacza, że badanie legitymacji Związku winno odbywać się na gruncie art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne. Przepis ten ma charakter formalny i zakwalifikowanie danego podmiotu jako spełniającego kryteria tego przepisu oznacza, że pomiot ten jest stroną postępowania bez konieczności badania dodatkowej przesłanki materialnej jaką jest istnienie interesu prawnego.
Przywołana ustawa nie definiuje pojęcia uprawnionego do rybactwa, wobec powyższego celowym jest sięgnięcie do aktów prawnych regulujących rybactwo śródlądowe. Jak stanowi art. 13 ust. 1 d Prawa wodnego zasady i warunki rybackiego korzystania z publicznych śródlądowych wód powierzchniowych płynących są określone w przepisach ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1471 ze zm.). Z kolei art. 13 ust. 2 Prawa wodnego stanowi, że publiczne śródlądowe wody powierzchniowe płynące, stanowiące własność Skarbu Państwa, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej oddaje do rybackiego korzystania w drodze oddania w użytkowanie obwodu rybackiego ustanowionego na podstawie ustawy o rybactwie śródlądowym. Przepis ten koresponduje z kolei z art. 4 ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym stanowiącym, że do chowu, hodowli lub połowu ryb:
1) uprawniony jest:
a) władający wodami w sztucznym zbiorniku wodnym przeznaczonym do chowu lub hodowli ryb i usytuowanym na publicznych śródlądowych wodach powierzchniowych płynących,
b) właściciel albo posiadacz gruntów pod wodami stojącymi lub gruntów pod wodami, do których stosuje się odpowiednio art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą - Prawo wodne",
c) właściciel albo posiadacz gruntów pod stawami rybnymi lub innymi urządzeniami w gospodarstwie rolnym przeznaczonymi do chowu lub hodowli ryb,
2) w obwodzie rybackim uprawniony jest organ administracji publicznej wykonujący uprawnienia właściciela wody w zakresie rybactwa śródlądowego albo osoba władająca obwodem rybackim na podstawie umowy zawartej z właściwym organem administracji publicznej na podstawie art. 13 ust. 3 albo umowy, o której mowa w art. 217 ust. 6 ustawy - Prawo wodne
- zwani dalej "uprawnionymi do rybactwa". Skarga nie zakwestionowała skutecznie jakoby związek wędkarski nie był uprawniony do rybactwa w rozumieniu wyżej przywołanych przepisów. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, Związek zachowuje swój status strony w tym postępowaniu, co oznacza prawo do wypowiadania się w kwestii zmiany decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.
Jako bez znaczenia - wobec wywiedzenia przymiotu strony Związku w oparciu o szczególny przepis prawa, nie zaś art. 28 k.p.a. – należy ocenić konieczność prowadzenia ustaleń faktycznych co do istnienia ryb migrujących w rzece. Te ustalenia miałyby dowodzić, że skoro takich ryb nie ma, związek nie ma interesu prawnego aby brać udział w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło