II SA/Łd 657/15
WyrokWSA w Łodzi2015-09-25
Skład orzekający: Anna Stępień, Joanna Sekunda-Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie w sprawie samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, jeśli aktualne przeznaczenie obiektu jest zgodne z pierwotnym pozwoleniem na budowę, a wcześniejsza zmiana sposobu użytkowania została zakończona umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, ponieważ aktualne przeznaczenie obiektu (magazynowanie płodów rolnych) jest zgodne z pierwotnym pozwoleniem na budowę, a wcześniejsze postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania zostało prawomocnie umorzone. Brak jest podstaw do ingerencji w trybie art. 51 Prawa budowlanego, gdyż nie stwierdzono naruszenia przepisów ani negatywnego wpływu na bezpieczeństwo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnie zrealizowanych robót budowlanych w budynku owczarni. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa miejscowego i Prawa budowlanego. Organy administracji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ budynek, choć w latach 90-tych użytkowany jako dyskoteka i w tym celu przebudowany, obecnie służy celom rolniczym, zgodnie z pierwotnym pozwoleniem na budowę. Wcześniejsze postępowanie dotyczące zmiany sposobu użytkowania zostało umorzone.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi J. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie zrealizowanych robót budowlanych oddala skargę. a.bł.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. N., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...], nr [...] o umorzeniu postępowania.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] umorzył, jako bezprzedmiotowe, w całości postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie zrealizowanych robót budowlanych (przebudowy) w budynku inwentarskim – owczarni zlokalizowanym w miejscowości Ś., gm. Z., na działce nr ewid. 305/6.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. N.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż organ w dniu 27 września 2011 roku przeprowadził oględziny budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. 305/6, położonej w miejscowości Ś., gm. Z. stwierdzając, iż inwestor – S. K. zrealizował obiekt na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 23 marca 1983 roku. W budynku zamurowano wszystkie otwory okienne w latach 90-tych, celem przystosowania do działalności gospodarczej. Budynek jest murowany, wykonany w technologii tradycyjnej z cegły białej silikatowej (bloczki MDF), wewnątrz budynku w rozstawie co 6 metrów przy ścianie o dłuższym boku wykonano zastrzały drewniane podpierające więźbę dachową wykonaną również jako drewnianą. Pokrycie dachu z płyt falistych typu eternit, stolarka drzwiowa stalowa, posadzka wewnątrz budynku przemysłowa samopoziomująca. Wewnątrz budynku pozostał kształt boksów wykonanych z betonu. Rynny wykonano jedynie nad wejściem do budynku. Dach dwuspadowy usytuowany kalenicą równolegle do drogi ziemnej. Budynek wyposażony jest w instalacje elektryczną i wodną. Na terenie nieruchomości znajdują się dwa szamba (od strony zachodniej i wschodniej) wybudowane przy budowie owczarni. Obecnie budynek nie jest użytkowany.
W dniu 6 lutego 2013 roku organ pierwszej instancji przeprowadził kolejne oględziny potwierdzając ustalenia wcześniejszej kontroli. Wewnątrz budynek w przeważającej części stanowi wielkopowierzchniowe pomieszczenie, a w związku z wieloletnim użytkowaniem budynku jako dyskoteki (od ok 1989 do 2000 roku) pomieszczenia gospodarcze były zagospodarowane do funkcji zaplecza socjalnego. Właściciel budynku oświadczył, że w tym okresie dzierżawił obiekt osobom trzecim, od których nie otrzymał dokumentów wymaganych dla użytkowania obiektu jako dyskoteki. Pomieszczenia w obiekcie nie posiadają standardów pomieszczeń mieszkalnych i oględziny zaprzeczają takiemu użytkowaniu obiektu. Obiekt posiada przeznaczenie i jest użytkowany jako budynek gospodarczy.
W piśmie z dnia 12 lutego 2013 roku S.K. przyznał, iż w obiekcie owczarni były wykonywane roboty budowlane polegające na: postawieniu ścianek działowych i zalaniu stropu, wykonaniu podpiwniczenia. Roboty te były wykonane systemem gospodarczym w celu przystosowania do przechowywania pasz okopowych i zbóż z własnego gospodarstwa. Wykonano pomieszczenie socjalne – łazienkę, aby zabezpieczyć właściwe warunki higieniczne pracy. Roboty zostały wykonane ponad 12 lat temu i nie ma żadnych negatywnych oznak mogących wskazywać na złe ich wykonanie.
Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika również, iż ostateczną decyzją z dnia [...] marca 1983 roku udzielono – S. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i budynku owczarni. Budynek owczarni przyjęty został do użytkowania w lipcu 1989 roku i w latach 90-tych ubiegłego wieku obiekt użytkowany był niezgodnie z przeznaczeniem, bowiem w budynku prowadzona była działalność usługowa (kawiarnia – dyskoteka), co też wiązało się z koniecznością wykonania określonego zakresu robót budowlanych (w tym robót instalacyjnych), celem dostosowania pomieszczeń owczarni do pełnienia takiej funkcji. Przed organem pierwszej instancji prowadzone było postępowanie w zakresie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku owczarni, które to postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 1999 roku o umorzeniu postępowania z uwagi na zaniechanie użytkowania budynku jako kawiarni – dyskoteki. Z oświadczeń inwestora wynika, iż dopiero po 1999 roku wykonano ścianę rozdzielającą dotychczasową część dyskoteki oraz pomieszczenia, które były wykorzystywane w celach gospodarczych. Po 1999 roku wykonane zostały pomieszczenia związane z dyskoteką, w tym też czasie został wykonany strop nad pomieszczeniem piwnicy. Około 2001/2002 roku wykonany został strop nad kolejnym pomieszczeniem i wydzielone następne pomieszczenie. Po zaprzestaniu (ok 2001 roku) wykorzystywania budynku w części na dyskotekę, ta część budynku wykorzystywana jest na cele gospodarcze. Obecnie obiekt wykorzystywany jest na cele gospodarcze, tj. służy do przechowywania płodów rolnych. Zdaniem organu odwoławczego, zaprzestanie pierwotnej funkcji obiektu i wykorzystywanie go na cele gospodarcze nie powoduje zmian warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno – sanitarnych, ochrony środowiska, bądź wielkości lub układ obciążeń. Funkcja magazynowania płodów rolnych niewątpliwie wpisuje się w rolnicze przeznaczenie obiektu, a więc takie przeznaczenie, któremu miał służyć obiekt budowlany objęty decyzją o pozwoleniu na budowę. Bez znaczenia pozostaje przy tym, iż na przestrzeni lat w obiekcie prowadzona była działalność usługowa, tj. kawiarnia-dyskoteka, bowiem w dniu wszczęcia postępowania w sprawie samowolnie zrealizowanych robót organ ma obowiązek uwzględnić aktualne jego przeznaczenie.
Następnie cytując treść art. 50 ust. 1 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1409 ze zm.), organ odwoławczy wskazał, iż okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie dają podstaw do wydania decyzji rozbiórkowej lub orzekającej o przywróceniu obiektu do stanu poprzedniego, o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zdaniem organu niezasadne byłoby również nałożenie obowiązku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, czyli żądanie złożenia zamiennego projektu budowlanego, skoro nie można zarzucić wykonania spornego obiektu z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę, w rozumieniu art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Brak było także – w ocenie organu – przesłanek do zobowiązania inwestora do wykonania czynności lub robót budowlanych, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, że roboty budowlane były niezgodne z przepisami i warunkami techniczno – budowlanymi. Z załączonego do akt opracowania, będącego uzupełnieniem inwentaryzacji, sporządzonego w kwietniu 2013 roku przez osoby powiadające stosowne uprawnienia wynika, iż elementy drewniane konstrukcji dachu są w dobrym stanie technicznym. Budynek wyposażony jest w wewnętrzne instalacje elektryczne, wodociągowe i kanalizacyjne, które są w średnim stanie technicznym, częściowo nieczynne, częściowo zdemontowane, co jednak nie ma wpływu na sposób użytkowania budynku, nie zagraża również jego bezpieczeństwu. W największym z pomieszczeń gospodarczych znajdują się pozostałości ścian murowanych i pomieszczeń sanitarnych wykorzystywanych w okresie, gdy obiekt był przeznaczony na działalność inną niż gospodarcza. Z oględzin ścian wynika, iż ich stan techniczny jest dobry, nie wykazują żadnych spękań ani zarysowań, mogących świadczyć o złej pracy konstrukcji. Na ścianach nie ma widocznych żadnych śladów zawilgocenia czy zagrzybienia. Obiekt użytkowany jest obecnie w ograniczonym zakresie (dwa lub trzy pomieszczenia), jako budynek gospodarczy do przechowywania płodów rolnych. Pozostała część to pustostany. Obiekt nie stanowi żadnego zagrożenia, jego stan techniczny nie budzi zastrzeżeń, co pozwala na kontynuację dotychczasowego przeznaczenia budynku, jak również na jego dostosowanie do innych potrzeb. Autorzy opracowania wskazali nadto, że wykonane odkrywki fundamentów w dwóch miejscach wskazują, że fundamenty pod całym budynkiem znajdują się na porównywalnym poziomie, nieznaczne różnice wynikają z ukształtowania terenu i lekkiego spadku gruntu wzdłuż obiektu, co świadczy o tym, że budynek nie miał pogłębianych fundamentów. Zostały one wykonane pod całością obiektu na głębokości ok. 1,5 m. Jeżeli nawet piwnica została wykonana w okresie późniejszym, to z pewnością nie miało miejsca wówczas pogłębianie fundamentów, a jedynie częściowe obniżenie posadzki. Prace te nie miały żadnego wpływu na konstrukcję budynku. Piwnica wykorzystywana była jako magazyn produktów rolnych (okopowych typu ziemniaki, buraki itp.). Zgodnie z ogólną oceną wszystkich elementów budynku również stropy żelbetowe oceniono jako wykonane w sposób prawidłowy i zgodny ze sztuką budowlaną, stropy po obciążeniu nie wykazują przekroczenia dopuszczalnych ugięć czy zarysowań co mogłoby świadczyć o ich niepoprawnym lub niedostatecznym zazbrojeniu. Zlecone w trybie art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), dodatkowe oględziny i załączona do protokołu dokumentacja fotograficzna, potwierdziły oceny zawarte w inwentaryzacji budynku, nie stwierdzono zagrożeń związanych ze stanem elementów konstrukcyjnych budynku.
Jak następnie zaakcentował organ, sam fakt realizacji robót budowlanych bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno – budowlanej, nie może stanowić podstawy do nakazania obowiązku na podstawie art. 51 ust. 1 bądź ust. 2 Prawa budowlanego, który to przepis ma charakter restytucyjny, a nie represyjny i nie może być traktowany jako sankcja za samowolne prowadzenie robót budowlanych. Tylko w przypadku stwierdzenia braku możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem organ zobligowany jest do nałożenia obowiązków, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Jeśli natomiast stwierdzony stan faktyczny daje możliwość "naprawy" robót, poprzez nałożenie na inwestora obowiązku wykazania określonych czynności faktycznych (zmian, przeróbek) w oparciu o normę art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, to obowiązek taki należy nałożyć. Wykonanie tego obowiązku prowadzi do legalizacji robót budowlanych wykonanych samowolnie bądź niezgodnie z przepisami prawa budowlanego. Jeśli w następstwie prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono naruszenia przepisów, organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do ingerencji, a tym samym nałożenia obowiązków, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt albo pkt 2 Prawa budowlanego. Uwzględniając okoliczność, iż inwentaryzacja została przygotowana przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, organ stwierdził, że prawidłowość wykonanych samowolnie robót budowlanych w budynku nie budzi wątpliwości, co prowadzi do wniosku o braku potrzeby interwencji w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a w konsekwencji do bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. W sprawie nie mogły znaleźć zastosowania przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane, których zastosowanie jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy organ ma do czynienia z samowolą budowlaną zrealizowaną przed 1 stycznia 1995 roku, która to sytuacja w sprawie nie zaistniała. Skoro inwestor jest w posiadaniu ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku owczarni, to nie sposób uznać, że inwestycja ta jest nielegalna. Prawo budowlane nie przewiduje instytucji przedawnienia, wobec czego jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że dana inwestycja została zrealizowana z naruszeniem przepisów prawa jest zobligowany do prowadzenia stosownego postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego (art. 50 – 51).
Zadaniem organów nadzoru budowlanego w toku postępowania jest dokonanie ustaleń, jaki jest charakter, a przede wszystkim przeznaczenie i funkcja objętego zakresem postępowania obiektu budowlanego w aspekcie tego, czy jego istnienie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zapisy planistyczne przesądzają czy na danym terenie możliwa jest zabudowa określonego rodzaju, a więc, czy na terenie oznaczonym w planie określonym symbolem będzie możliwe istnienie obiektu budowlanego o określonej funkcji, przeznaczeniu. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy odnosić do robót budowlanych wykonanych w obiekcie budowlanym tylko gdy w następstwie ich realizacji pierwotny sposób użytkowania obiektu uległ zmianie, co spowodowało też zmianę warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno – sanitarnych, ochrony środowiska, bądź wielkości lub układ obciążeń. Bez znaczenia pozostaje, jakiego rodzaju zabudowa dopuszczona była na spornym terenie w dacie realizacji wykonanych samowolnie robót budowlanych (nawet jeśli podjęcie tych robót zmierzało do zaprzestania pierwotnej funkcji obiektu), gdyż – jak wskazano – w dniu wszczęcia postępowania organ nadzoru budowlanego ma obowiązek uwzględnić aktualne przeznaczenie obiektu. Dla organu nie jest wątpliwe, że obecny sposób użytkowania budynku niewątpliwie wpisuje się w pierwotne przeznaczenie obiektu.
W skardze do sądu administracyjnego J. N. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lub zobowiązanie organu pierwszej instancji do jej rozpoznania w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Zdaniem autora skargi, w sprawie doszło do naruszenia:
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, w wyniku czego zaakceptowano i zezwolono na użytkowanie obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów prawa miejscowego w zakresie dopuszczalnej na tym terenie funkcji użytkowej zabudowy określonej warunkami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stwierdzono o zgodności z prawem robót budowlanych stanowiących budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez brak analizy wykonanych robót w kontekście ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w szczególności w kontekście zapisu odnoszącego się do dopuszczalnej na tym terenie funkcji użytkowej zabudowy;
- § 8 pkt 2 Uchwały Rady Gminy Z. Nr [...] z dnia 28 kwietnia 2000 roku w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Z. dla obszaru we wsiach P. i Ś., który stanowi, iż teren oznaczony symbolem UK ma podstawowe przeznaczenie gruntów pod usługi komercyjne (dyskoteka) z urządzeniami towarzyszącymi, w tym parkingiem, poprzez uznanie za zgodne z w/w przepisem prawa miejscowego, zlokalizowanie na tym terenie budynku o funkcji użytkowej służącej rolnictwu;
- art. 3 pkt 7 lit. "a" Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie za organem pierwszej instancji, bez dokonania oceny własnej i jej umotywowania, że przyjęta jako przebudowa (zamiast rozbudowa) kwalifikacja prawna zakresu robót budowlanych objętych postępowaniem jest prawidłowa, co doprowadziło do zastosowania nieodpowiedniej normy prawnej przy legalizacji robót budowlanych;
- art. 48 Prawa budowlanego poprzez nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji i nieumorzenie postępowania z przyczyny zastosowania nieodpowiedniej normy prawnej do stanu faktycznego sprawy i niezobowiązanie organu pierwszej instancji do zastosowania trybu legalizacyjnego według procedury określonej w/w przepisem prawa;
- art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że zgodność robót budowlanych z warunkami technicznymi oznacza jednocześnie ich zgodność z przepisami prawa w szerokim tego słowa znaczeniu, a przede wszystkim z przepisami prawa miejscowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
W sprawie – jak wskazano wcześniej – przedmiotem skargi jest decyzja wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego utrzymująca w mocy decyzję powiatowego organu nadzoru budowlanego umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie zrealizowanych przez inwestora – S. K. robót budowlanych (przebudowy) w budynku inwentarskim – owczarni. Skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona przez właściciela sąsiedniej nieruchomości – J. N., który kwestionował także decyzję pierwszoinstancyjną w drodze odwołania.
Formalno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 105 § 1 K.p.a., który wskazuje, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu powołanego przepisu wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy.
Na gruncie prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów wynikających z przepisów Prawa budowlanego. Aby organy mogły zasadnie wydać rozstrzygnięcie umarzające prowadzone dotychczas postępowanie administracyjne to obowiązane są wyjaśnić sprawę kierując się zasadami procedury administracyjnej, w tym zwłaszcza wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organ administracji publicznej zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Przypominając, iż przedmiotem uwagi organów nadzoru budowlanego była kwestia legalności wykonania robót budowlanych w budynku inwentarskim – owczarni dostrzec należy, iż inwestor na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 1983 roku zrealizował budynek owczarni. Po realizacji inwestycji, inwestor uzyskał 1989 roku pozwolenie na użytkowanie. Załączone do akt administracyjnych dokumenty potwierdzają zatem spełnienie wymagań formalnych uprawniających do realizacji procesu inwestycyjnego, a następnie do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. W dalszej kolejności dostrzec wypada, iż w latach 1989 – 2000 obiekt użytkowany był niezgodnie z przeznaczeniem, bowiem prowadzona w nim była działalność usługowa (kawiarnia, dyskoteka). W tym celu w obiekcie zostały zrealizowane – bez pozwolenia na budowę – roboty budowlane polegające na jego dostosowaniu do nowego sposobu użytkowania. Inwestor wówczas nie uzyskał zgody na zmianę przeznaczenia obiektu. Jednakże uchybienia w tym zakresie – w chwili obecnej – pozostają bez wpływu na postępowanie organów nadzoru budowlanego, bowiem nie jest sporne w sprawie, iż aktualnie obiekt nie jest już użytkowany pod działalność usługową. W tym miejscu należy podkreślić, iż wówczas prowadzone postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, zostało zakończone decyzją umarzającą postępowanie. Decyzja w tym przedmiocie jest ostateczna i nie była przedmiotem kontestacji uczestników postępowania. Z tego powodu na obecnym etapie postępowania to zagadnienie nie może być już przedmiotem uwagi organów nadzoru budowlanego. Aktualnie obiekt jest użytkowany na cele produkcji rolnej – magazynowanie produktów rolnych. W ocenie składu orzekającego, nie można mówić o zmianie przeznaczenia obiektu wzniesionego jako budynek inwentarski – owczarnia, a w chwili obecnej wykorzystywanego na cele magazynowania płodów rolnych. W szczególności na skutek takiej modyfikacji nie doszło bowiem do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnych, higieniczno – sanitarnych, ochrony środowiska. Ewentualna zmiana w tym zakresie nie spowodowała zaostrzenia tychże wymagań, a ich złagodzenie.
Organy nadzoru budowlanego w toku prowadzonego postepowania ustaliły także, opierając się przede wszystkim na kontroli obiektu i złożonej przez inwestora inwentaryzacji przygotowanej przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami, iż stan techniczny obiektu nie jest zły, nadaje się on do dalszego użytkowania.
Wobec powyższego – zdaniem sądu – ustalenia organów nadzoru budowlanego wykazały, iż inwestycja została zrealizowana zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, co potwierdza przede wszystkim okoliczność uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Po wykonaniu obiektu doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, ale postępowanie w tym przedmiocie zakończyło się wydaniem w dniu 7 czerwca 1999 roku decyzji o umorzeniu postępowania wobec zaprzestania wykorzystywania nieruchomości w innym celu. W chwili obecnej obiekt jest użytkowany na potrzeby produkcji rolnej, co odpowiada celowi określonemu w decyzji o pozwoleniu na budowę. Okoliczności te – jak słusznie oceniły organu nadzoru budowlanego obu instancji – przesądzają o tym, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, a także szerzej – w przedmiocie budynku. Ustalenie w tym zakresie, które niewątpliwie znajduje swoje potwierdzenie w załączonych do akt administracyjnych dokumentach, przesądza o bezprzedmiotowości postępowania, zatem o konieczności jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Rozstrzygnięcie organów obu instancji – w ocenie sądu – zasługuje na akceptację.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w treści skargi wyjaśnić wypada, iż nie jest uzasadniony argument wskazujący na sprzeczność inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Do oceny czy wykorzystanie obiektu jest zgodne z normami planistycznymi należy uwzględnić treść uregulowań zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w momencie wznoszenia obiektu, skoro obiekt w chwili obecnej jest wykorzystywany zgodnie z tymże przeznaczeniem. Autor skargi powołał się na zapisy uchwały z dnia 28 kwietnia 2000 roku, która zmieniała plan miejscowy wprowadzając dla terenu stanowiącego własność inwestora przeznaczenie podstawowe jako usługi komercyjne, podczas gdy – jak wcześniej wskazano – obiekt został wzniesiony na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 1983 roku. Zmiana norm planistycznych dokonana po wzniesieniu obiektu nie skutkuje stwierdzeniem, iż obiekt, po tejże zmianie, nie jest zgodny z przepisami planistycznymi.
Wbrew twierdzeniom skargi, sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów proceduralnych oraz wskazanych przepisów Prawa budowlanego.
Konkludując powyższe rozważania sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., sąd orzekł o oddaleniu skargi.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło