II OSK 1374/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-07
Skład orzekający: Włodzimierz Ryms, Zdzisław Kostka, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie wjazdu może być kwestionowana na podstawie okoliczności, które nastąpiły po jej wydaniu?Ratio decidendi
Okoliczności faktyczne i prawne, które nastąpiły po wydaniu decyzji administracyjnej, nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania jej zgodności z prawem. Sąd administracyjny ocenia legalność decyzji na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Wszczęcie postępowania o nadanie statusu uchodźcy lub zawarcie związku małżeńskiego po wydaniu ostatecznej decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wpływa na ocenę legalności tej decyzji.Stan faktyczny
Cudzoziemiec J. S. z Indii został zatrzymany w Polsce z podrobionym greckim dokumentem pobytowym. W toku postępowania administracyjnego wydano decyzję o zobowiązaniu go do powrotu i zakazie wjazdu na 3 lata. Cudzoziemiec skarżył decyzję, podnosząc m.in. zagrożenie życia w kraju pochodzenia i posiadanie życia prywatnego w Polsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym pominięcie okoliczności dotyczących zagrożenia życia, życia prywatnego w Polsce oraz niezastosowanie przepisów o pobycie ze względów humanitarnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie NSA Zdzisław Kostka del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant starszy asystent sędziego Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2859/15 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2016 r. oddalił skargę J. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zostały przytoczone następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
J. S. posiadający obywatelstwo Indii został zatrzymany w dniu 3 marca 2015 r. przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej Warszawa-Okęcie po przylocie samolotem rejsowym z Paryża. Cudzoziemiec okazał wówczas do kontroli swój dokument podróży oraz sfałszowany, grecki dokument pobytowy dla członka rodziny obywatela Unii Europejskiej. W toku przesłuchania w dniu 4 marca 2015 r. J. S. zeznał, że opuścił kraj pochodzenia w roku 2010, udając się legalnie do Republiki Włoskiej w celu podjęcia pracy. Nie został jednak zatrudniony w tym kraju, w związku z czym, po 2 dniach wyjechał pociągiem do Paryża, gdzie został nielegalnie zatrudniony przez zamieszkałego tam kuzyna. W Republice Francuskiej J. S. przebywał nielegalnie do października 2014 r., kiedy przyjechał pierwszy raz do Polski, w celu zalegalizowania pobytu. Przed przyjazdem do Polski cudzoziemiec posiadał grecki dokument pobytowy dostarczony mu przez znajomego Pakistańczyka. W dniu 27 listopada 2014 r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, po czym ponownie udał się do Paryża. Skarżący powrócił do Polski w dniu 3 marca 2015 r. i został zatrzymany w związku z ujawnieniem przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej Warszawa-Okęcie, że posługiwał się przy wjeździe sfałszowanym, greckim dokumentem pobytowym. W związku z powyższym, w dniu 4 marca 2015 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 5 marca 2015 r. (sygn. akt III Ko 290/15) J. S. został umieszczony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w Białymstoku. Organ wskazał, że cudzoziemiec nie poosiada żadnego zezwolenia na pobyt w Polsce i wjechał do Polski wbrew przepisom prawa, posługując się sfałszowanym, greckim dokumentem pobytowym dla członków rodziny obywatela UE. Zdaniem organu już samo stwierdzenie faktów, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1650) uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz do zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Nadto organ wskazał, że cudzoziemiec nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie wykazał żadnych związków o charakterze rodzinnym w Polsce. Nadto jego powrót do kraju pochodzenia nie wiąże się z zagrożeniem, o którym mowa w art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja nie narusza prawa J. S. do ochrony jego życia rodzinnego ani prywatnego. Organ w tym zakresie wyjaśnił, że dokonując oceny, czy zaskarżona decyzja naruszałaby prawo cudzoziemca do życia rodzinnego, czy prywatnego wzięto pod uwagę skutki, jakie wiążą się z wydaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Zaskarżona decyzja orzeka także o zakazie ponownego wjazdu skarżącego do Polski na okres 3 lat, co uzasadnia przede wszystkim to, że nabył sfałszowany dokument i posługiwał się nim przekraczając granicę. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja organu I instancji nie narusza również prawa cudzoziemca do ochrony jego życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Organ odwoławczy uznał, iż sytuacja J. S. nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego.
Odnośnie do zaniechania zbadania możliwości przekazania cudzoziemca w ramach readmisji do Republiki Włoskiej, organ zarzut ten uznał za chybiony wskazując, iż organ I instancji podjął stosowne działania w tym przedmiocie w ramach tzw. postępowania dublińskiego, jednak władze włoskie odmówiły przejęcia cudzoziemca, albowiem nigdy nie wystąpił on w tym kraju z jakimkolwiek wnioskiem o udzielenie ochrony. Organ wyjaśnił również, że biorąc pod rozwagę fakt świadomego posługiwania się przez skarżącego przy przekraczaniu granicy sfałszowanym greckim dokumentem pobytowym uzasadnione jest zastosowanie wobec niego sankcji 3 letniego zakazu wjazdu do Polski oraz innych krajów strefy Schengen.
Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców złożył J. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Sąd wskazał, że skarżący przekroczył granice Polski na podstawie sfałszowanego dokumentu tj. greckiego dokumentu pobytowego dla członków rodziny obywateli Unii Europejskiej, czego był świadomy. Świadczy o tym wyjaśnienie złożone do protokołu w dniu 3 marca 2015 r. Skarżący oświadczył, że od znajomego we Francji dowiedział się, że może jechać do Polski i tam zalegalizować pobyt. Od znajomych dostał kontakt do nieznajomego mężczyzny obywatela Pakistanu o imieniu Mian, który mieszkał legalnie w Polsce i który załatwił mu grecką kartę pobytową za 500 euro. Tym samym wjazd cudzoziemca na terytorium Polski nastąpił z naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że w sprawie zaistniały przesłanki z art. 302 pkt 1 i 10 ustawy o cudzoziemcach do wydania decyzji zobowiązującej cudzoziemca do powrotu. Nadto organy zasadnie przyjęły, że w sprawie nie zaistniała którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, pozwalających na niewydanie przez organ tej decyzji. W szczególności w sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 303 ust. 1 pkt 2 i 9. Skarżącemu nie udzielono zgody na pobyt tolerowany ani zgody na pobyt humanitarny a także organ prawidłowo ocenił, że przesłanki pobytu humanitarnego zawarte w art. 348 oraz pobytu tolerowanego zawarte w art. 351 ustawy o cudzoziemcach nie zaistniały, bowiem zobowiązanie do powrotu nie nastąpi do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.: zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub mógłby być zmuszony do pracy, lub mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lub naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. Sąd wskazał, że skarżący nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium RP i nie wykazał żadnych związków o charakterze rodzinnym w Polsce. Z wypowiedzi skarżącego zawartych m. in. w protokole z przesłuchania statusowego wynika ponadto, że jego powrót do kraju pochodzenia nie wiąże się z zagrożeniem, o którym mowa w art. 348 i 351 ustawy. Sąd przyznał rację organowi, że Republika Włoska jako państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz jednocześnie państwo obszaru Schengen nie jest państwem trzecim, o którym mowa w art. 303 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Tym samym organ nie mógł naruszyć tego przepisu, bowiem nie miał on zastosowania w sprawie. Zdaniem Sądu prawidłowo organ wskazał, że przeszkodą do zobowiązania do powrotu z uwagi na możliwość niezwłocznej readmisji do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie może być art. 303 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach. Przepis art. 303 ust.1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach winien być wykładany w zgodzie z dyrektywą nr 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w ten sposób, że pozwala on wyjątkowo na nie wydawanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, jeżeli obiektywnie istnieje realna, a nie tylko hipotetyczna, możliwość niezwłocznego przekazania do innego państwa członkowskiego UE, państwa EFTA lub Konfederacji Szwajcarskiej, a jednocześnie istnieje wola (po stronie państwa członkowskiego) skorzystania z możliwości, jakie daje umowa międzynarodowa o przekazywaniu i przyjmowaniu osób. Readmisja jest instrumentem przeciwdziałania nielegalnej migracji. Służy przede wszystkim uproszczeniu środków w dążeniu do celu, jakim jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem migracyjnym danego państwa. Z istoty swej nie służy ona jednak realizacji woli czy preferencji cudzoziemca. Z tych względów brak jest obowiązku po stronie organu prowadzącego postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, do każdorazowego ustalania, czy istnieje możliwość niezwłocznego przekazania na podstawie umowy o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, a w szczególności weryfikowanie twierdzeń cudzoziemca związanych z tym, że taka możliwość istnieje. W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że przepisu art. 303 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach nie można rozumieć jako przepisu wprowadzającego określone dobrodziejstwo dla cudzoziemca, ale jako przepis, który może stanowić - w świetle art. 6 ust. 3 dyrektywy 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. - podstawę odstąpienia od środka, który zasadniczo w danej sytuacji (przesłanki z art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach) miałby zastosowanie, tj. zobowiązania do powrotu. W konsekwencji Sąd uznał, że ani Komendant Placówki Straży Granicznej Warszawa - Okęcie ani Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie mieli obowiązku weryfikacji tego, czy w związku z postanowieniami porozumienia łączącego Polskę z Republiką Włoską istniały realne możliwości niezwłocznego przekazania cudzoziemca do Republiki Włoskiej. Z postanowień tego porozumienia nie wynika bowiem zobowiązanie państw-stron do występowania z wnioskiem o przejęcie cudzoziemca. Każde państwo może postanowić, że wniosku do innej strony nie złoży. W tej sprawie właściwe organy odmówiły przyjęcia skarżącego. Sąd podkreślił, że organy wystąpiły także do strony francuskiej o przyjęcie cudzoziemca w ramach umowy o readmisji, a do strony włoskiej o przyjęcie cudzoziemca na podstawie rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. W wypadku obydwu wystąpień otrzymano odmowę przyjęcia cudzoziemca o czym świadczą znajdujące się w aktach dokumenty.
Sąd uznał również, przy uwzględnieniu okoliczności niniejszej sprawy, w tym w szczególności faktu, że skarżący granice Polski przekroczył nielegalnie bez posiadania w tym zakresie stosownych ważnych dokumentów oraz przy użyciu z pełną świadomością dokumentu sfałszowanego, że organ prawidłowo orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat, czyniąc to w zgodzie z art. 318 ust.1 i 2 w zw. z art. 319 ust.1 pkt 1 ustawy. Sąd nie uznał za zasadny zarzut skarżącego, iż przy orzekaniu zakazu wjazdu na okres 3 lat, a zatem okres maksymalny organ dopuścił się naruszenia zasady proporcjonalności i nie uwzględnił indywidualnej sytuacji skarżącego przemawiającej za orzeczeniem krótszego okresu. Zdaniem Sądu organ orzekając o długości zakazu miał na względzie, że skarżący na terenie Polski przebywa nielegalnie, granicę przekroczył bez ważnych dokumentów i przy użyciu dokumentu sfałszowanego co w świetle prawa jest poważnym naruszeniem prawa migracyjnego oraz Kodeksu Karnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 pkt b p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w związku z tym, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi, który wydał decyzję tzn. że główną przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia było zagrożenie życia i bezpieczeństwa z powodu pozostawania w nieakceptowanym społecznie związku z dziewczyną (różne kasty, brak zgody rodziny, lokalne potępienie) oraz że skarżący ma już ustabilizowane, trwałe życie prywatne w Polsce oraz że zamierza wziąć ślub z polską obywatelką;
- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 pkt c p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 83 § 3 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi zamiast uchyleniu decyzji obu instancji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że decyzje organów zostały wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i zasad postępowania dowodowego, polegających na: zaniechaniu całościowego wyjaśnienia sprawy, naruszeniu słusznego interesu skarżącego, bez rozpatrzenia całości materiału sprawy (m.in. dokumentacji dotyczącej zagrożenia życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego w kraju jego pochodzenia a także dokumentacji dotyczącej jego aktualnego życia prywatnego w Polsce, dodatkowych wyjaśnień skarżącego składanych w toku postępowania) i przez to rozstrzygnięcie sprawy na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego podczas gdy z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że z uwagi na zaistniałe okoliczności skarżącemu powinna zostać wydana zgoda na pobyt ze względów humanitarnych (zgoda na pobyt tolerowany) a nie zobowiązanie do powrotu; poprzez błędne przyjęcie, że powrót do kraju pochodzenia nie wiąże się z zagrożeniem, o którym mowa w art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach podczas gdy ze zgromadzonego materiału wynika, że skarżący boi się wracać do kraju z uwagi na zagrożenia zdrowia i bezpieczeństwa osobistego w związku z pozostawaniem w nieakceptowanym społecznie związku z uwagi na przynależność do innych kast; poprzez pominięcie istotnej części materiału dowodowego, tj. dodatkowych wyjaśnień skarżącego, z których wynikają główne przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia oraz wyjaśnień skarżącego i dokumentów przedstawiających życie prywatne skarżącego w Polsce; poprzez ustalenie okoliczności faktycznych wyłącznie na podstawie wyjaśnień strony złożonych podczas przesłuchania w dniu 4 marca 2015 r., które to wyjaśnienia uzyskano z naruszeniem przepisów dotyczących postępowania, tzn. bez prawidłowego pouczenia skarżącego o przysługującym mu prawach (art. 83 § 3 w zw. z art. 86 k.p.a.) tym samym wyjaśnienia te nie mogły być dowodem w sprawie;
- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 pkt c p.p.s.a. w zw. art. 83 § 3 k.p.a. poprzez ustalenie okoliczności faktycznych na podstawie wyjaśnień strony złożonych podczas przesłuchania w dniu 4 marca 2015 r., które to wyjaśnienia nie mogły być dowodem w sprawie w związku z brakiem należytego pouczenia skarżącego o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania;
- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust.1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie okoliczności dotyczących norm społecznych w Indiach związanych z systemem kastowym i brakiem zgody na zawarcie małżeństwa w związku z podnoszonymi przez skarżącego okolicznościami dotyczącymi zagrożenia jego bezpieczeństwa osobistego i zagrożenia życia z powodu pozostawania w faktycznym związku z dziewczyną z innej kasty;
- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a stanowiące nienależyte wykonanie obowiązku kontroli poprzez: zaniechanie należytego zbadania i wyjaśnienia sytuacji skarżącego w kontekście przesłanek art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach tj. w kontekście nie udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych w związku z podnoszonymi w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym okolicznościami dotyczącymi związku z dziewczyną z innej kasty, pobiciami, groźbami wyrządzenia szkody na osobie skarżącego a także okolicznościami dotyczącymi aktualnej sytuacji osobistej skarżącego w Polsce; poprzez zaniechanie odniesienia się i należytego wyjaśnienia kwestii zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, dlaczego zgoda na pobyt na podstawie art. 348 albo art. 351 ustawy o cudzoziemcach nie została wydana pomimo zaistniałych ku temu okoliczności, gdyż nie jest wystarczające powołanie się na normę ogólną bez dokonania należytej subsumcji stanu faktycznego; brak wyjaśnienia dlaczego Sąd pominął późniejsze wyjaśnienia skarżącego i dał wiarę częściowym wyjaśnieniom złożonym przez niego w dniu 4 marca 2015 r. pomimo że skarżący składał dodatkowe pisemne wyjaśnienia, które zostały całkowicie pominięte i przedstawiał dowody na poparcie swoich twierdzeń, które również nie zostały uwzględnione podczas wyrokowania;
- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a poprzez zaniechanie rozpatrzenia na wniosek strony dowodów zgłoszonych na rozprawie skutkiem czego Sąd nie rozpatrzył całości materiału i orzekł o istocie sprawy oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., podczas gdy rozpatrzenie materiałów zgromadzonych w sprawie powinno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji obu instancji.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 348 ust 1a i ust. 2 oraz art. 351 ustawy o cudzoziemcach poprzez: ich niezastosowanie do oceny rozstrzygnięcia organu w sytuacji gdy zachodzą przesłanki do wydania zgody na pobyt skarżącego w Polsce ze względów humanitarnych z uwagi na uzasadnione zagrożenie bezpieczeństwa osobistego skarżącego i w konsekwencji oddalenie skargi zamiast uchylenie decyzji obu instancji; ich niezastosowanie do oceny rozstrzygnięcia organu obu instancji w sytuacji gdy organ pierwszej instancji w związku z otrzymaniem informacji o życiu prywatnym skarżącego w Polsce, powinien był wydać z urzędu skarżącemu zgodę na pobyt ze względów humanitarnych w związku z tym, że zobowiązanie do powrotu naruszałoby prawo skarżącego do życia prywatnego w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. i w konsekwencji oddalenie skargi zamiast uchylenie decyzji obu instancji.
Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, ale także przez Naczelny Sąd Administracyjny jest decyzja organu odwoławczego wydana z dnia [...] sierpnia 2015 r. Podstawą rozstrzygnięcia administracyjnego jest stan prawny i stan faktyczny, który istniał w dacie wydania tej decyzji. Wobec tego te okoliczności, które nastąpiły po wydaniu decyzji nie mogą stanowić podstawy zarzutów, że decyzja został wydana z naruszeniem prawa, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił tych okoliczności rozpoznając skargę na tę decyzję. W szczególności okoliczność, że po wydaniu tej decyzji skarżący zawarł związek małżeński oraz że urodziło się dziecko, są to zdarzenia późniejsze i nie mogą mieć znaczenia dla oceny zgodności z prawem decyzji wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2015 r. Tak samo nie mogą mieć znaczenia, dla oceny tej decyzji okoliczności zawiązane ze wszczęciem postępowania o nadanie statusu uchodźcy, albowiem wszczęcie tego postępowania również nastąpiło po ostatecznym zakończeniu postępowania decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. a więc organ dysponował takimi dowodami i ustalał na ich podstawie takie okoliczności jakie istniały w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy. Wówczas skarżący uzasadniał swój przyjazd do Polski i wskazywał powody uzasadniające pobyt w Polsce okolicznościami, które nie mogły być podstawą innego rozstrzygnięcia niż przyjął organ. Natomiast to co nastąpiło w 2016 roku, czy w 2017 roku nie może być podstawą do oceny zgodności z prawem decyzji wydanej w dniu [...] sierpnia 2015 r.
Zdarzenia, na które skarżący powołuje się w skardze kasacyjnej, które odnoszą się do tego, że nie można wszcząć postępowania o zobowiązanie do powrotu, jeżeli toczy się postępowanie o nadanie statusu uchodźcy oraz że nie można wydać decyzji zobowiązującej do powrotu w sytuacji kiedy cudzoziemiec zawarł związek małżeński z obywatelką polską nie mogą być podstawą do zakwestionowania prawidłowości decyzji zobowiązującej do powrotu, gdyż nastąpiły po zakończeniu postępowania administracyjnego. W toku tego postępowania skarżący jednoznacznie oświadczył, że nie składał i nie zamierza składać wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Wniosek taki skarżący złożył dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji w tej sprawie.
Zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do readmisji skarżącego do Włoch, czy Francji - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - również są nieuzasadnione. W aktach sprawy są dokumenty z których wynika że występowano do właściwych organów włoskich, jak i do właściwych organów francuskich i prowadzono ustalenia w tym kierunku, czy możliwa jest readmisja skarżącego w trybie Konwencyjnym i to wszystko zakończyło się ustaleniem, że takiej możliwości nie ma, gdyż te kraje nie wyrażają zgody na przyjęcie skarżącego. Kwestia okresu zakazu wjazdu do strefy Schengen, przez 3 lata, została przez organ uzasadniona i prawidłowo zaakceptowana przez Sąd pierwszej instancji. Nie ma podstawa twierdzenie, że jest to rozstrzygnięcie dowolne, gdyż podstawą tego rozstrzygnięcia było to, że skarżący posłużył się sfałszowanym dokumentem. Sam skarżący w swoich zeznaniach w dniu 4 marca 2015 r. wyjaśnił w jaki sposób ten dokument uzyskał, że zapłacił za niego 500 euro, że zwrócił się o ten dokument do znajomego, który mu za te pieniądze taki dokument dostarczył. W tych okolicznościach nie można mówić, że takie postępowanie skarżącego nie uzasadniało wydania takiego zakazu.
Niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 330 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o cudzoziemcach, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wykonuje się, gdy wobec cudzoziemca toczy się postępowanie w sprawie nadania mu statusu uchodźcy lub cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście ustawy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło