II FZ 1052/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-23
Skład orzekający: Stefan Babiarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w jednej sprawie sądowej może być podstawą do uwzględnienia takiego wniosku w innej, odrębnej sprawie, nawet jeśli dokumenty potwierdzające sytuację materialną nie zostały dołączone do akt tej drugiej sprawy?Ratio decidendi
Sąd orzeka na podstawie akt konkretnej sprawy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony do każdej sprawy oddzielnie i poparty dokumentami dołączonymi do akt tej sprawy. Brak dołączenia wymaganych dokumentów do akt sprawy, nawet jeśli zostały złożone w innej, odrębnej sprawie, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący M.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt III SO/Wa 1/15. Sąd wezwał go do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, jednak skarżący nie dostarczył ich do akt tej sprawy, twierdząc, że złożył je w innej, odrębnej sprawie (VII SAB/Wa 13/15). Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a sąd pierwszej instancji utrzymał tę decyzję. Skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalić zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt III SO/Wa 1/15 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. M. o wymierzenie Wojewodzie Mazowieckiemu grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanawia: oddalić zażalenie.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżący – M.M. - wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Sąd wezwał skarżącego do nadesłania zeznań podatkowych skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za 2014 r., wskazania
i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, w tym udokumentowanie dochodów żony skarżącego za ostatnie trzy miesiące oraz wysokości miesięcznego dochodu z tytułu najmu, nadesłania zaświadczenia o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, przedstawienia zestawienia wysokości miesięcznych dochodów
i wydatków (w tym na utrzymanie nieruchomości, media, kredyty, wyżywienie i inne niezbędne) składających się na bieżące utrzymanie skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącego oraz jego żony za ostatnie 3 miesiące.
W odpowiedzi skarżący wskazał jedynie, że PIT-37 za 2014 r. złożył do sprawy o sygn. akt VII SAB/Wa 13/15. Skarżący nie przestawił żadnych dokumentów, o które był wzywany, ani nie złożył dodatkowych wyjaśnień.
Postanowieniem z dnia 9 września 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W piśmie z dnia 17 września 2015 r., zatytułowanym "zażalenie" skarżący podniósł, że wszystkie wymagane dokumenty i wyjaśnienia złożył do sprawy VIII SAB/Wa 13/15.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że skarżący mając świadomość, iż przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego było nienadesłanie dokumentów, powinien ten brak usunąć wnosząc sprzeciw. Bez znaczenia jest przy tym odwoływanie się do nadesłania dokumentów w innej sprawie skarżącego. Sąd podkreślił, że wbrew deklaracji skarżącego dokumenty również do tej sprawy nie zostały nadesłane, co jasno wynika z postanowienia referendarza sądowego sygn. akt VII SAB/Wa 13/15 z dnia 11 sierpnia 2015 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy). Sąd podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie skarżący – mimo świadomości, co do skutków zignorowania wezwania
o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów (powyższe jednoznacznie wynikało z postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 września 2015 r.) – zdecydował się nie dołączać żadnych dokumentów do sprzeciwu. Nie nadesłał ich również później, w okresie poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia.
W zażaleniu na powyższe skarżący wskazał, że zarzucono mu, iż nie przedstawił dokumentów. Podniósł tymczasem, że wszystkie wymagane dokumenty złożył w "innej sprawie", w której zadano mu identyczne pytania. Obie sprawy toczą się w tej samej jednostce organizacyjnej, dokumenty przedstawione w jednej sprawie powinny być honorowane drugiej, przed tym samym sądem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
Należy wskazać, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Akta zakładane są pod określoną sygnaturą, w teczkach. Akta w sądzie mają swoje miejsce, tj. każda sprawa pod osobną sygnaturą. Jeżeli wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy to sąd nie ma obowiązku sprawdzać, czy gdzieś są akta tej samej strony, które mogłyby stanowić ewentualnie źródło wiedzy o stanie majątkowym wnoszącego wniosek. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania
i wyczerpującego uzasadnienia okoliczności, stanowiących podstawę żądania (por. postanowienia NSA z dnia: 30 stycznia 2012 r., II FZ 10/12 i 5 października 2011 r., II FZ 541/11). Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien był złożony do każdej sprawy oddzielnie (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2011, II OZ 382/11). Wniosek kompletny to taki, w którym twierdzenia zawarte poparte są dokumentami. Zatem dokumenty należy dostarczyć do każdego wniosku, do każdej sprawy. Na tym etapie postępowania z akt sprawy wynika, że skarżący nie dosłał stosownych dokumentów, o które został wezwany. Z rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji wynika, że do równoległej sprawy (VII SAB/Wa 13/15 z dnia 11 sierpnia 2015 r.) skarżący dokumentów również nie dosłał. W zażaleniu z kolei skarżący podniósł, że "wszystkie wymagane dokumenty złożył w innej sprawie toczącej się przed WSA
w Warszawie". Skarżący nie wskazał jaką "inną sprawę" ma na uwadze, nie podał jej sygnatury.
Sąd drugiej instancji rozpoznając zażalenie ma do wglądu tylko teczkę sprawy toczącej się pod sygnaturą III SO/Wa 1/15. Nie widzi zatem zawartości akt "innych spraw" skarżącego. Orzekając na podstawie akt sprawy może jedynie stwierdzić to, co widzi: w aktach tej sprawy nie ma stosownych dokumentów, o które skarżący był wzywany.
Sąd nie może zająć stanowiska w sporze między sądem pierwszej instancji, który twierdzi, że do akt sprawy VII SAB/Wa 13/15 nie dosłano stosownych dokumentów, a skarżącym, który twierdzi "że wymagane dokumenty złożył w innej sprawie". Jest to zupełnie nieweryfikowalne. Dlatego właśnie wszystkie dokumenty danej sprawy powinny zawarte być w aktach. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że sąd orzeka na podstawie akt tworzonych dla sprawy. Wówczas całość danych podąża wraz
z teczką.
Podsumowując, strona ubiegając się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zobowiązana jest wykazać, że spełnia przesłanki przyznania go. Do wykazania niezbędne jest przedstawienie dokumentów na poparcie twierdzeń strony. Konieczne jest również dostarczenie wszystkich dokumentów, o które wzywa referendarz sądowy. Strona, która nie przedstawi wszystkich dokumentów, albo przedstawi je
w sposób wybiórczy musi liczyć się z tym, że jej wniosek nie zostanie rozpatrzony pozytywnie. Osobny wniosek składa się do każdej sprawy. Komplet dokumentów należy załączyć do każdego wniosku. Zatem stanowisko sądu pierwszej instancji jest prawidłowe i nie ma podstaw do jego zmiany. Zażalenie jest niezasadne.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku
z art. 197 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło