IV SA/Gl 1156/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2015 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie choroby zawodowej uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] nr [...][...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził uchybienie przez W. M. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] odmawiającej stwierdzenia u niego choroby zawodowej. W uzasadnieniu podniesiono, iż strona mimo dwukrotnego awizowania (25 listopad i 3 grudzień 2013 r.) nie odebrała decyzji w terminie. Przesyłka zawierająca decyzję, jak wynika z wyjaśnień udzielonych przez Pocztę Polską pismem z dnia 25 sierpnia 2014 r., została nadana na zasadach ogólnych, a nie specjalnych, stąd na potwierdzeniu odbioru nie została umieszczona informacja odnośnie pozostawienia "awizacji". W dniu 9 grudnia 2013 r. W. M. udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu J. P. do reprezentowania go w sprawie choroby zawodowej przez organami administracji oraz sądami. Pełnomocnik w dniu 9 stycznia 2014 r. wystąpił do organu o przekazanie mu przedmiotowej decyzji. Decyzja została przesłana na jego adres w dniu 10 lutego 2014 r. Wbrew pouczeniu w niej zawartemu, pełnomocnik przesłał odwołanie od decyzji, datowane na dzień 28 marca 2014 r., na adres Sądu Rejonowego dla K. [...] w K. Zdaniem organu odwoławczego, nie znajduje w tej sprawie zastosowanie art. 65 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jedynie podanie wniesione do organu niewłaściwego (a nie sądu) przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu, stąd środek prawny został złożony po terminie. W skardze z dnia 19 listopada 2014 r. pełnomocnik W. M. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia "zażalenia" na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu podnosi przede wszystkim to, że W. M. nie został prawidłowo poinformowany o pozostawieniu do odbioru decyzji w urzędzie pocztowym. Jeśliby informację taką posiadał, to przesyłka zostałaby odebrana. Poczta potwierdza, iż dla prawidłowości doręczenia zgodnie z art. 44 k.p.a. konieczna jest adnotacja doręczyciela o zawiadomieniu adresata w sposób tam określony. Z akt sprawy nie wynika, aby strona została powiadomiona o tym gdzie przesyłkę pozostawiono i na jaki czas. W części końcowej skargi pełnomocnik wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dla jego mocodawcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty analogiczne jak w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U.z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 145 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie - niezgodności z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia, stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania złożonego przez pełnomocnika skarżącego, do którego skierowano decyzję w dniu [...] i który w dniu 26 lutego 2014 r. złożył odwołanie kierując je błędnie do Sądu Rejonowego dla K.[...]. Ten z kolei postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] uznał się na niewłaściwy i przekazał je [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu. Wobec tego, co nie budzi wątpliwości, pełnomocnik złożył odwołanie z uchybieniem terminu (liczonego od daty przekazania mu decyzji). Natomiast w uzasadnieniu postanowienia w żaden sposób nie odniesiono się do kwestii prawidłowości doręczenia decyzji skarżącemu, a to w o cenie Sądu jest sprawą zasadniczą z tego względu, że w istocie rzeczy pełnomocnikowi skarżącego nie doręczono decyzji w rozumieniu przepisów k.p.a., a jedynie przekazano mu ją do wiadomości. Pogląd organu I instancji w tej kwestii, jak również jego zamiar, wyraźnie wynika z pisma PPIS w K. z dnia [...] kierowanego do pełnomocnika (k. – 39 akt administracyjnych). PPIS, jak czytamy w tym piśmie, "....przesyła decyzję"..., którą "....uważa się za skutecznie doręczoną w trybie art. 44..." Decyzja ta "... nabrała cech decyzji ostatecznej". Wracając zatem do kwestii doręczenia decyzji stronie nie budzi wątpliwości to, że doręczenie to nie spełniało wymogów trybu zastępczego określonych w art. 44 k.p.a. Przyznaje to Poczta Polska (por. m. in pismo wyjaśniające z dnia 7 sierpnia 2014 r., sądowe akta sprawy, k. – 5). Stosownie do art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zgodnie z § 2 zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Wyjątkowy charakter tego rodzaju doręczenia zastępczego wymaga spełnienia w sposób nie budzący wątpliwości wszystkich wskazanych przesłanek, czego potwierdzeniem powinien być dowód doręczenia. Wbrew zasadom wynikającym z postanowień art. 44 § 2 k.p.a. na dowodzie doręczenia (potwierdzenie odbioru oraz koperta, akta sprawy administracyjnej s.88) brak jest informacji o tym, gdzie została pozostawiona przesyłka zawierająca decyzję o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego, jak również nie wskazano na jaki czas ją tam pozostawiono. Wobec tego przedmiotowe doręczenie z tej racji, że nie spełniało wymogów określonych w art. 44 k.p.a. było nieprawidłowe, a w ślad za tym nie można przyjąć domniemania prawnego co do skutecznego doręczenia. Pozostaje zatem pytanie jaki skutek ma wadliwe doręczenie decyzji, a w szczególności czy jest bezskuteczne w ogóle i nie powoduje wejścia decyzji do obrotu prawnego, czy też otwiera jedynie drogę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez stronę. W ocenie składu orzekającego zleży to od konkretnej sytuacji, a w istocie rzeczy od ilości stron postępowania. Jeśli w postępowaniu występuje tylko jedna strona i ona jest adresatem decyzji, to uznać trzeba, iż wadliwe doręczenie takiego aktu w zasadzie nie uruchamia biegu terminu do wniesienia odwołania. Inaczej jest w przypadku wielości stron, kiedy wadliwe doręczenie decyzji jednej ze stron nie skutkuje brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego. W takim przypadku decyzja staje się ostateczna z momentem upływu terminu do wniesienia odwołania przez stronę, której jako ostatniej prawidłowo doręczono decyzję, natomiast strona dotknięta wadliwością doręczenia ma możliwość skorzystania ze środka prawnego w postaci wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W tym stanie rzeczy, kiedy doręczenie decyzji skarżącemu było nieprawidłowe, zaś stronami tego postępowania poza nim były także dwa zakłady pracy, w których wykonywał pracę w narażeniu zawodowym, dysponował on prawem do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. I o tym uprawnieniu, zgodnie z zasadą określoną w art. 9 k.p.a., powinien zostać przez organ poinformowany. Okoliczność ta mogła mieć bowiem wpływ na ustalenie jego praw w postępowaniu administracyjnym. Informacja taka winna być także skierowana do pełnomocnika skarżącego, ustanowionego po wadliwym doręczeniu decyzji. Oczywiście, nie w każdej sytuacji organ ma obowiązek informowania strony o konsekwencjach uchybienia terminu i możliwości jego przywrócenie. Jednakże w sytuacji, gdy strona w odwołaniu czy też innym piśmie podnosi okoliczności mogące stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bez jednoznacznego sformułowania wniosku o przywrócenie terminu organ winien, mając na uwadze art. 9 k.p.a., pouczyć stronę o treści art. 58 k.p.a., skutkach prawnych uchybienia terminu oraz podstawach jego przywrócenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 maja 2013 r. V SA/Po 74/13 LX nr 1317353, CBOSA). W tym stanie rzeczy, kiedy organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania odnosząc to uchybienie do przekazania decyzji pełnomocnikowi strony, podczas gdy powinien ustalić czy odwołanie to nie jest wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania doręczonego wadliwie skarżącemu, bez udzielenia mu stosownych informacji o uprawnieniu wynikającym z art. 58 k.p.a., uznać trzeba, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W dalszym postępowaniu organy będą związane oceną prawną oraz wskazówkami co dalszego postępowania stosownie do art. 153 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.