II FZ 554/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 3299/14 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 3299/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną M.G. (dalej jako: "skarżący") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2015r. w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 30 września 2013 r. oddalono skargę M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2014 r. Pismem z dnia 1 października 2015 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Następnie zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 26 listopada 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 1 października 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem pod rygorem ściągnięcia od strony, która taki wniosek złożyła. W dniu 26 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 2 grudnia 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 27 stycznia 2016 r. na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wpłacił kwotę 100 zł wskazując jako tytuł wpłaty sygnaturę akt - III SA/Wa 3299/14. Pismem z dnia 23 lutego 2016 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do wskazania, czy kwota w wysokości 100 zł wpłacona przez skarżącego w Urzędzie Pocztowym w dniu 26 stycznia 2016 r. została uiszczona tytułem, wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, czy też tytułem uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, iż kwota ta została uiszczona na poczet opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie poinformowano pełnomocnika skarżącego, iż na podstawie prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 października 2015 r. skarżący został zobowiązany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 25 lutego 2016 r. Zarządzeniem z dnia 29 marca 2016 r. Przewodniczący Wydziału z uwagi na brak odpowiedzi pełnomocnika skarżącego na wezwanie z dnia 23 lutego 2016 r. uznał, iż wpłata dokonana przez skarżącego została uiszczona na poczet opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 29 marca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 2 grudnia 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wezwanie doręczono w dniu 1 kwietnia 2016 r. Skarżący, mimo pouczenia, nie uiścił należnego wpisu od skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 30 maja 2016 r. Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną skarżącego. Powołując się na brzmienie art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), art. 220 § 3 p.p.s.a. oraz art. 178 p.p.s.a. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie w odpisie prawomocnego zarządzenia skierowanego do skarżącego w sposób prawidłowy zostało zawarte wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 2 grudnia 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia należnego wpisu od skargi kasacyjnej Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 1 kwietnia 2016 r. Tym samym termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej upływał z dniem 8 kwietnia 2016r. W zakreślonym terminie wpis od skargi kasacyjnej nie został uiszczony, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej. W zażaleniu na wskazane na wstępie postanowieniu pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 230 § 1 i 2, art. 220 § 3, art. 178 p.p.s.a., poprzez niezasadne ich zastosowanie, które nastąpiło w wyniku nieprawidłowego przyjęcia, że skarga kasacyjna od wyroku z 30 września 2015 roku nie została opłacona, podczas gdy skarżący dokonał opłaty skargi. Zdaniem pełnomocnika skarżącego mając na względzie cel strony, cel postępowania odwoławczego oraz przedmiot postępowania należało w pierwszej kolejności przyjąć, że dokonana opłata dotyczy kwestii umożliwienia realizacji celu oraz przedmiotu postępowania i tak ją uwzględnić, tj. jako opłatę za wpis od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Z kolei jak stanowi art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Z kolei zgodnie z § 3 wskazanego powyżej przepisu, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie zaktualizował się skutek procesowy, o którym mowa w art. 220 § 3 p.p.s.a. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, przy czym w wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 2 grudnia 2015 r. wyraźnie zaznaczono, że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie odrzuceniem skargi. Termin do uiszczenia wpisu bezskutecznie upłynął. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji zobowiązany był skargę odrzucić, co też uczynił, stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się do stanowiska pełnomocnika skarżącego, który w zażaleniu podnosił, iż z uwagi na cel postępowania odwoławczego oraz jego przedmiot, wpłacona przez skarżącego kwota powinna zostać zakwalifikowana jako opłata za wpis od skargi, wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma sekwencja zdarzeń, jaka nastąpiła. Skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł dwa pisma podlegające opłacie. W pierwszej kolejności był to wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, następnie skarga kasacyjna. W obu przypadkach wysokość opłaty wynosiła 100 zł. Mimo wezwań sądowych do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, wymagana kwota nie została wpłacona. Następnie pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną. Z uwagi na nieopłacony wpis od skargi kasacyjnej został on wezwany do jego uiszczenia. W konsekwencji odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w dniu 27 stycznia 2016 r. na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłacona została kwota 100 zł, którą zatytułowano jedynie poprzez podanie sygnatury sprawy. Jak wynika z brzmienia § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej jako: "Rozporządzenie") przy uiszczaniu wpisu należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych. Tym samym sam przepis prawa zobowiązuje do określenia, jakiego pisma dotyczy wpłacana kwota. Przypomnieć przy tym należy, że w toku postępowania pełnomocnik skarżącego miał możliwość wypowiedzenia się odnośnie tego, którego z pism dotyczy wpłacona przez skarżącego kwota 100. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 lutego 2016r. wezwano bowiem pełnomocnika strony skarżącej do określenia, z jakiego tytułu została uiszczona opłata w wysokości 100 zł. Pełnomocnik skarżącego nie skorzystał z tej możliwości. Z uwagi na brak stanowiska pełnomocnika skarżącego Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 29 marca 2016 r. uznał, iż wpłata dokonana przez skarżącego została uiszczona na poczet opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Na podstawie powyższego zarządzenia wezwano pełnomocnika skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 2 grudnia 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wpis nie został opłacony, czego konsekwencją było odrzucenie skargi kasacyjnej przez Sąd I instancji. Podkreślić przy tym należy, że od profesjonalnego pełnomocnika wymagana jest szczególna staranność w podejmowanych działaniach. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że profesjonalni pełnomocnicy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowo-administracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Tym samym w braku stanowiska pełnomocnika skarżącego, co do charakteru wpłaconej na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwoty oraz z uwagi na sekwencję zdarzeń, jaka miała miejsce w sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie zaliczył wpłaconą przez skarżącego kwotę 100 zł na poczet opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd I instancji wziął pod uwagę, że kwota ta była należna jako pierwsza w kolejności, pośród kwot, które skarżący zobowiązany był uiścić z tytułu kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił.