I SA/Sz 691/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2015 r. sprawy ze skargi O P Spółki Akcyjnej z siedzibą w W na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 13 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość podatku od nieruchomości za 2009 r. 1. Uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta Szczecinek z dnia 17 grudnia 2014 r. znak: [...], 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz skarżącej O P Spółki Akcyjnej z siedzibą w W kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz Miasta Szczecinek wydał w dniu 17 grudnia 2014 r. decyzję, w której uchylił własną decyzję z dnia 30 listopada 2010 r. w sprawie określenia T S.A. z siedzibą w W wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł oraz określił O Polska S.A. z siedzibą w W, dalej "spółka", wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł. Ww. decyzję doręczono w dniu 2 stycznia 2015 r. Burmistrz Miasta Szczecinek wydał w dniu 17 grudnia 2014 r. postanowienie, w którym nadał rygor natychmiastowej wykonalności powyższej decyzji nieostatecznej z dnia 17 grudnia 2014 r. Postanowienie doręczono spółce w dniu 2 stycznia 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia, organ przywołał treść art. 239a i art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej "o.p.". Organ wskazał, że z uwagi na upływający termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, który jest krótszy niż 3 miesiące i dotychczasowe zachowanie podatnika, utrudniające przeprowadzenia postępowania podatkowego, konieczne stało się wydanie niniejszego postanowienia. Na poparcie swoich twierdzeń, organ przywołał stosowne orzeczenia sądów administracyjnych. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie i wniosła o jego uchylenie. Zarzuciła organowi, że nie została poinformowana o wszczęciu postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji, czym naruszono art. 121 § 1 o.p. Ponadto zarzuciła organowi naruszenie art. 239b § 2 o.p. Zdaniem spółki, organ nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie nie zostanie wykonane i ograniczył się wyłącznie do wskazania, że termin przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego jest bliski. Na poparcie swoich twierdzeń, spółka przywołała stosowne orzeczenia sądów administracyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wydało w dniu 13 marca 2015r. postanowienie, w którym utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że zaskarżone postanowienie było prawidłowe, gdyż spełniało przesłanki z art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 o.p. Organ odwoławczy podał, że zobowiązanie podatkowe za 2009 r. przedawniało się z dniem 31 grudnia 2014 r., zaś decyzja określająca ww. zobowiązanie została wydana w dniu 17 grudnia 2014 r. W związku z powyższym do upływu terminu przedawnienia zobowiązania pozostawało mniej niż 3 miesiące. Zdaniem organu odwoławczego, istniało prawdopodobieństwo, że spółka dobrowolnie nie zapłaci kwoty określonej w przedmiotowej decyzji przed przedawnieniem zobowiązania podatkowego. Powyższe urzeczywistniło się, gdyż spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Organ odwoławczy podał, że w związku z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności nie toczy się odrębne postępowanie i w związku z tym po stronie organu nie ma żadnych osobnych obowiązków proceduralnych względem podatnika. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest częścią postępowania, w której została wydana przedmiotowa decyzja. Spółka złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 239b § 2 o.p. na skutek braku uprawdopodobnienia, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie zostanie przez nią wykonane przed terminem przedawnienia. Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2009 r. przedawniało się z dniem 31 grudnia 2014 r. W związku z powyższym decyzja określająca ww. zobowiązanie winna zostać wydana do końca 2014 r. oraz także winna wejść do obrotu do końca 2014 r. W niniejszej sprawie decyzja określająca przedmiotowe zobowiązanie została wydana w dniu 17 grudnia 2014 r., lecz została doręczona spółce w dniu 2 stycznia 2015 r. i z tym dniem wywołała skutek prawny w postaci wejścia jej do obrotu. Zgodnie z art. 211 o.p., decyzję doręcza się stronie na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Decyzje, o których mowa w art. 67d, wiążą organ podatkowy od chwili ich wydania (art. 212 o.p.). Zgodnie z art. 239a o.p., decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Stosownie do art. 239b § 1 o.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. W myśl art. 239b § 2 o.p., przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Zdaniem Sądu, stosownie do ww. przepisów, decyzja nieostateczna nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi zatem konieczną przesłankę wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Między wskazanymi aktami prawnymi istnieje bezpośredni i konieczny związek przyczynowy, a byt postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności jest zatem zdeterminowany bytem decyzji, do której postanowienie to się odnosi. Organ podatkowy, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia stronie i jest to moment, w którym decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego. Od tego momentu decyzja wiąże organ podatkowy, który ją wydał, oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym. Przyjąć zatem należy, że musi funkcjonować w obrocie prawnym decyzja podatkowa, aby można jej było nadawać rygor wykonalności. Oznacza to, że doręczenie postanowienia o nadaniu natychmiastowej wykonalności nie może nastąpić przed doręczeniem decyzji, której rygor ten ma być nadany, może natomiast nastąpić w dacie doręczenia decyzji wymiarowej, czy w późniejszym terminie. Sam fakt podpisania i wydania decyzji przez organ podatkowy jest czynnością niezbędną, przewidzianą przez prawo, lecz nie wywołuje skutków prawnych. Skutki takie wywołuje dopiero doręczenie tej decyzji. Dopiero od daty doręczenia decyzja załatwia indywidualną sprawę podatnika i tylko wówczas można ją w ogóle wykonywać. Wykonanie decyzji, dotyczącej określenia podatnikowi zobowiązania podatkowego związane jest ściśle z kwestią przedawnienia danego zobowiązania podatkowego. Z akt sprawy wynikało, że zarówno ww. decyzja jak i postanowienie o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności wydane przez organ podatkowy w dniu 17 grudnia 2014 r. zostały doręczone spółce w dniu 2 stycznia 2015 r., tj. po terminie przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 70 § 1 o.p. Istotą przedawnienia uregulowanego w art. 70 o.p. jest to, że na skutek upływu czasu zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy prawa (art. 59 § 1 pkt 3 o.p.) i organ podatkowy nie może skutecznie domagać się od podatnika jego zapłaty, zobowiązanie podatkowe bowiem przestaje istnieć. Nie ma podstaw do wydania decyzji określającej po upływie określonego w art. 70 o.p. terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie z mocy prawa ulega wygaśnięciu z upływem tego terminu. Zobowiązanie wygasa również w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję określającą, a po jej wydaniu nastąpił upływ terminu przedawnienia. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ podatkowy nie mógł nadać rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, która weszła do obrotu po terminie przedawnienia zobowiązania podatkowego. W takiej sytuacji organ podatkowy nie może domagać się spełnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego od podatnika, nie ma już podstaw do egzekwowania zobowiązania podatkowego. Przedmiotowa decyzja nie będzie mogła stanowić podstawy wystawienia tytułu wykonawczego w celu wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego należności wynikających z tej decyzji. Wskazać należy również, że w opisanym stanie faktycznym spółka nie miała w ogóle możliwości uiszczenia kwoty zobowiązania podatkowego, określonego przedmiotową decyzją przed terminem przedawnienia ww. zobowiązania, tj. do końca 2014 r. z uwagi na fakt powzięcia wiadomości o wysokości ww. zobowiązania dopiero z dniem doręczenia ww. decyzji, tj. 2 stycznia 2015 r. W ocenie Sądu, organ podatkowy naruszył art. 239b § 1 w zw. z art. 212 o.p. oraz art. 239b § 2 o.p., które miały wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sadami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz. 153).