I SA/Wa 448/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, postanowieniem z [...] lutego 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] listopada 2015 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2014 r. nr [...] uchylającej decyzję nr [...] Wojewody [...] z [...] czerwca 2014 r. nr [...], stwierdzającą nabycie przez Województwo [...] z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod część drogi wojewódzkiej nr [...] – ul. [...] w W., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] oraz jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia organu nadzorczego wynika, że Wojewoda [...], decyzją z [...] czerwca 2014 r., działając na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przekazał na rzecz Województwa [...] działki wchodzące w skład ul. [...] w W., oznaczone w ewidencji gruntów jako nr [...] oraz nr [...]. W wyniku rozpoznania odwołania Zarządu Województwa [...] od tej decyzji Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] października 2014 r. uchylił sporną decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pismem z [...].10.2014 r. K. Z. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa z [...].10.2014 r. Odmawiając wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...].10.2014 r. organ nadzoru podniósł, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, w postępowaniu komunalizacyjnym uprawnienia strony posiadają tylko : Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel oraz właściwa miejscowo jednostka samorządu terytorialnego przejmująca od niego mienie oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące, ze to im, a nie Skarbowi Państwa, przysługiwało prawo własności do skomunalizowanego mienia. Osoby wywodzące swoje roszczenie z art. 7 dekretu warszawskiego nie należą do tego kręgu. Przejście bowiem własności ze Skarbu Państwa na jednostkę samorządu terytorialnego nie wpływa na realizację praw osoby składającej wniosek dekretowy. Osoba nie posiadająca przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją komunalizacyjną nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. W ocenie więc organu nadzoru nie można uznać, że M. Z. i K. Z. mogą być stroną w przedmiotowej sprawie, gdyż nie ma przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę dla ich uczestniczenia w postępowaniu o przekazanie mienia w trybie art. 60 ustawy z 13 października 1998 r. W skardze na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z [...] lutego 2015 r. K. Z. zarzucił naruszenie art. 28 kpa poprzez błędną jego wykładnię i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia tego organu z [...] listopada 2014 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, ze nie twierdzi iż posiada legitymację do uczestniczenia jako strona w postępowaniu komunalizacyjnym, ale posiada legitymację do wystąpienia i uczestniczenia w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, która trwale blokuje wydanie rozstrzygnięcia w postępowaniu komunalizacyjnym. Zdaniem skarżącego strony sprawy dekretowej posiadają interes prawny potrzebny do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa niezależnie od tego jak zostanie rozstrzygnięta sprawa dekretowa. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że skarżący K. Z. jest stroną postępowania zawisłego przed Prezydentem [...] o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...],[...],[...], ozn. hip. nr [...]. Do rozpoznania pozostał jeszcze wniosek dekretowy z [...].02.1948 r. do części gruntu ozn. nr hip. [...] zajętej pod ul. [...], która została zaliczona do kategorii dróg gminnych oraz stanowiącej pas drogowy ulicy [...], która została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich. Postanowieniem z [...].04.2013 r. nr [...] Prezydent [...] zawiesił postępowanie dekretowe w części dotyczącej gruntu zajętego pod ul. [...] do czasu wydania przez Wojewodę [...] decyzji w sprawie nabycia przez Samorząd Województwa [...] tego gruntu. Natomiast w przedmiocie komunalizacji tej części nieruchomości dekretowej, zajętej pod ul. [...] w W., Wojewoda [...], decyzją z [...] czerwca 2014 r. stwierdził nabycie prawa własności tej nieruchomości przez Województwo [...], ale w wyniku rozpoznania odwołania od tej decyzji Województwa [...], Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] października 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...].06.2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji organ zalecił by ponownie rozpoznając sprawę komunalizacji Wojewoda [...] uwzględnił fakt prowadzenia przez Prezydenta [...] postępowania reprywatyzacyjnego w stosunku do nieruchomości objętych komunalizacją, gdyż kwestia ustalenia właściciela spornej nieruchomości niewątpliwie stanowi, w ocenie organu, zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 4 kpa. Z wnioskiem o stwierdzenie tej decyzji Ministra Skarbu Państwa wystąpił skarżący K. Z. Wydanie tej decyzji, w ocenie skarżącego, wywołało sytuację patową, gdyż postępowanie dekretowe zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania komunalizacyjnego zaś w postępowaniu komunalizacyjnym organ odwoławczy zalecił organowi I instancji uwzględnienie faktu zaistnienia postępowania dekretowego jako zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97§ 4 kpa. Niewątpliwie zaistniała sytuacja świadczy o interesie faktycznym skarżącego w żądaniu wszczęcia postępowania nadzorczego odnośnie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa zapadłej w postepowaniu komunalizacyjnym ale nie stanowi to o interesie prawnym w żądaniu wszczęcia takiego postępowania. Wskazać należy, że zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Interes osoby domagającej się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności konkretnego aktu administracyjnego oceniać należy w świetle art. 28 kpa. Jak trafnie zauważył organ nadzoru w postępowaniu komunalizacyjnym stronami są Skarb Państwa oraz właściwa jednostka samorządu terytorialnego przejmująca od niego mienie, a także ten podmiot, który wykaże, ze ma tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości objętej postępowaniem komunalizacyjnym. W orzecznictwie utrwalony jest także pogląd, ze stroną postępowania nieważnościowego jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest w sprawie bezsporne, że skarżący nie był stroną postępowania komunalizacyjnego. Interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa wynika z przepisów prawa materialnego stanowiącego prawa i obowiązki. Warunkiem koniecznym do występowania jako strony postępowania jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem. Konieczność oparcia interesu prawnego o obowiązującą normę porządku prawnego oznacza jednocześnie, że interes ten nie może mieć charakteru pochodnego. Skarżący nie wskazał na jakąkolwiek normę prawa materialnego, która uzasadniałaby jego interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego, którą uchylono decyzją komunalizacyjną i sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Tym samym zaskarżone postanowienie, którym odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa z [...].10.2014 r. jest zgodne z prawem co czyni skargę niezasadną. W powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.