IV SA/Wa 1531/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-02
Skład orzekający: Paweł Groński, Alina Balicka, Magdalena Durzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za usunięcie drzew z nieruchomości, ustalone na podstawie art. 83 ust. 9 ustawy o ochronie przyrody, powinno obejmować jedynie wartość samych drzew, czy również inne szkody i koszty związane z ich usunięciem, w tym zmniejszenie wartości nieruchomości i koszty korzystania z niej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie za usunięcie drzew z nieruchomości, o którym mowa w art. 83 ust. 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody, powinno być pełne i obejmować nie tylko wartość usuniętych drzew, ale także rekompensatę za szkody powstałe w związku z ich usunięciem, koszty korzystania z nieruchomości oraz ewentualne zmniejszenie jej wartości. Dotychczasowe ustalenie odszkodowania jedynie za wartość samych drzew było niewystarczające.Stan faktyczny
Współwłaściciele nieruchomości wystąpili o ustalenie odszkodowania za usunięcie 34 drzew. Organ I instancji ustalił odszkodowanie w wysokości 820 zł od przedsiębiorcy, który usunął drzewa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując, że odszkodowanie należy się za drzewa i krzewy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się pełnego odszkodowania uwzględniającego całość poniesionych szkód, w tym zmniejszenie wartości nieruchomości i nieuwzględnienie wszystkich wyciętych drzew.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2015 r. sprawy ze skargi A. B., W. B. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. B., W. B. i A. B. solidarnie kwotę 1.470 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...], z dnia [...] marca 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. Nr [...], z dnia [...] stycznia 2015 r., orzekającej o ustaleniu odszkodowania od Przedsiębiorstwa E. S.A. z siedzibą w P. w wysokości 820 zł z tytułu usunięcia 34 drzew gatunku topola osika z terenu działki oznaczonej nr [...] w S. oraz przyznaniu tego odszkodowania na rzecz współwłaścicieli nieruchomości A. B., W. B. i A. B. stosownie do udziałów, tj. po 1/3 każdemu z nich.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.
Pismem z dnia 27 października 2014 r., współwłaściciele działki nr ew. [...] położonej w S.: W. B., A. B. i A. B., wystąpili do Wójta Gminy N. z wnioskiem o ustalenie na ich rzecz odszkodowania z tytułu usunięcia 34 drzew gatunku topola osika z terenu ww. działki.
Wójt Gminy N. decyzją Nr [...], z dnia [...] stycznia 2015 r., orzekł o ustaleniu odszkodowania od Przedsiębiorstwa E. " S.A. z siedzibą w P. w wysokości 820 zł z tytułu usunięcia 34 drzew gatunku topola osika z terenu działki nr [...] w S. oraz przyznaniu tego odszkodowania na rzecz współwłaścicieli tej nieruchomości.
Na skutek odwołania wnioskodawców od powyższej decyzji, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. analizując art. 83 ust. 1 pkt 2, ust. 7, ust. 8, ust. 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2013 r., poz. 627 ze zm.), będący podstawą materialnoprawną przedmiotowego rozstrzygnięcia wskazało, że odszkodowanie należy się za drzewa i krzewy oraz za ich usunięcie. Nie można zatem zgodzić się z zakresem żądań wystosowanych przez skarżących. Odszkodowanie bowiem, w świetle obowiązujących przepisów, należy się za drzewa i krzewy.
Ustalenie wysokości odszkodowania za drzewa i krzewy następuje przy odpowiednim zastosowaniu art. 135 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przy określaniu wartości drzewostanu leśnego albo zadrzewień, jeżeli w drzewostanie znajdują się materiały użytkowe, szacuje się wartość drewna znajdującego się w tym drzewostanie. Jeżeli w drzewostanie nie występuje materiał użytkowy lub wartość drewna, które może być pozyskane, jest niższa od kosztów zalesienia i pielęgnacji drzewostanu, szacuje się koszty zalesienia oraz koszty pielęgnacji drzewostanu do dnia wywłaszczenia.
W celu ustalenia wysokości odszkodowania powołano biegłego rzeczoznawcę majątkowego P. R., który sporządził w dniu [...] grudnia 2014 r. operat szacunkowy o wartości usuniętych drzew. Kolegium wskazało, że operat wyjaśnia wszystkie etapy procedury szacowania oraz zastosowaną technikę wyceny, której dokonano z zastosowaniem podejścia kosztowego, metody kosztów odtworzenia, techniki szczegółowej. Biegły wyjaśnił, że wartość materiału użytkowego przewyższa koszty związane z założeniem i pielęgnacją drzewostanu, dlatego też wyceny dokonano szacując ilość drewna możliwą do uzyskania z drzewostanu. Wartość ustalono na kwotę 820 zł.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015 r. wnieśli W. B., A. B. i A. B. Skarżący wnieśli o określenie właściwego, rzeczywistego odszkodowania rekompensującego całość poniesionych szkód na przedmiotowej nieruchomości, tj.: wnieśli o ustalenie wysokości pełnego odszkodowania, które powinno uwzględnić cały uszczerbek (całość wyrządzonych szkód) będący następstwem wycinki zdrowych, rosnących drzew (mających od kilku do kilkudziesięciu lat) w tym także zmniejszenie wartości nieruchomości. Odszkodowanie ma stanowić ekwiwalent wszystkich korzyści jakich właściciele nieruchomości zostali pozbawieni w związku z wycinką drzew oraz trudnością w zagospodarowaniu przedmiotowego terenu po wycince drzew. Ponadto skarżący wnieśli o uwzględnienie wszystkich 59 wyciętych drzew, gdyż decyzje nie uwzględniają 25 sztuk drzew topoli osiki, a co jest zgodne z protokołem oględzin z dnia 15 kwietnia 2014 r.
W uzupełnieniu skargi z dnia 17 września 2015 r. skarżący podnieśli m.in. zarzut braku podpisów uprawnionych osób pod decyzją, naruszenia art. 15 k.p.a., art. 7, 8, 9, 11, 75, 77, 80, 107 ust. 3 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że podlega ona uchyleniu, ponieważ narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obiegu prawnego.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.
Przy czym zgodnie z art. 83 ust. 7 ww. ustawy usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości, na wniosek właściciela urządzeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, następuje za odszkodowaniem na rzecz właściciela nieruchomości, a w przypadku gdy na nieruchomości jest ustanowione prawo użytkowania wieczystego - na rzecz użytkownika wieczystego nieruchomości. Odszkodowanie przysługuje od właściciela urządzeń.
Jak stanowi art. 83 ust. 8 ww. ustawy ustalenie wysokości odszkodowania za drzewa i krzewy oraz za ich usunięcie następuje w drodze umowy stron. Jednakże w przypadku gdy strony nie zawrą umowy w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzew lub krzewów, odszkodowanie ustala organ, który wydał zezwolenie na ich usunięcie, stosując odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dotyczące odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości – art. 83 ust. 9.
Z brzmienia art. 83 ust. 8 ww. ustawy, któremu po zmianie ustawy o ochronie przyrody odpowiada art. 83e. ust. 2 dodany przez art. 29 pkt 7 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1045) zmieniającej ww. ustawę z dniem 28 sierpnia 2015 r. wynika, że odszkodowanie należne jest za drzewa i krzewy oraz za ich usunięcie. Z powyższego zapisu wynika, że na wysokość odszkodowania składa się wartość usuniętych drzew i krzewów oraz drugi element, jakim jest wartość ich usunięcia z nieruchomości. Usuniecie drzew z nieruchomości może wpływać na obniżenie jej wartości. Z usunięciem drzew wiąże się konieczność wejścia na nieruchomość, co za tym idzie ustalone odszkodowanie powinno zostać powiększone o rekompensatę za korzystanie z nieruchomości. W związku z wejściem na nieruchomość celem usunięcia drzew mogą na nieruchomości powstać szkody, które po ich ustaleniu należy zrekompensować. Ocenie podlega również stan nieruchomości po dokonanym usunięciu drzew. Czy nieruchomość została przywrócona do stanu poprzedniego. Jeżeli przywrócenie do stanu poprzedniego jest niemożliwe bądź powoduje nadmierne trudności lub koszty winno dojść do zapłaty odszkodowania.
Należy pamiętać, że art. 83 ust. 9 ustawy o ochronie przyrody przy ustalania wysokości odszkodowania odsyła do stosowania odpowiedniego przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dotyczących odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Zatem znajdą tutaj odpowiednie zastosowanie przepisy rozdziału 5 zatytułowanego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.
Z akt administracyjnych wynika, że w przedmiotowej sprawie zostało ustalone, przy odpowiednim zastosowaniu art. 135 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jedynie odszkodowanie za usuniecie 34 drzew w gatunku topola osika z terenu działki nr ew. [...] w S.
Wobec powyższego zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżących, że ustalone odszkodowanie nie jest pełne, gdyż nie obejmuje odszkodowania za usunięcie drzew, o którym mowa w art. 83 ust. 8 ustawy o ochronie przyrody.
Natomiast Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących nierzetelnej wyceny usuniętych drzew. Słusznie wskazało Kolegium w zaskarżonej decyzji, powołując się na przepis art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, że podjęcie decyzji dotyczącej wyboru podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości (w tym przypadku ustalania wartości usuniętych drzew) należy do rzeczoznawcy majątkowego, który określa wartość nieruchomości. Rzeczoznawca dokonując wyceny wartości naniesień roślinnych dokonał jej stosując podejście kosztowe, metodę kosztów odtworzenia, techniki szczegółowej. Przy czym sposób wyceny został uzasadniony przez rzeczoznawcę. Kolegium dokonało oceny tego dowodu i uznało, że operat jest zgodny z przepisami prawa. Skarżący natomiast kwestionując ustaloną w operacie wartość szkody, nie poparli swoich twierdzeń żadnymi dowodami.
Natomiast wyjaśnienia wymaga kwestia ilości wyciętych drzew, wobec zarzutu skargi, że wyciętych zostało 59 sztuk drzew, a odszkodowanie ustalono jedynie za 34 drzewa.
Jak wynika z akt administracyjnych, nieuzasadniony jest zarzut braku podpisów pod zaskarżoną decyzją
Kolegium ponownie rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji uwzględni powyższe uwagi.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło