II GZ 302/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1216/15 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy postanawia: uchylić zaskarżone orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku i przekazać w zakresie kosztów postępowania sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wyrokiem z dnia 2 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Wyrokiem tym zasądzono również od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego A. S. [...] złotych tytułem kosztów postępowania. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku w przedmiocie kosztów postępowania Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 217, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 490). Sąd ten nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika w żądanej wysokości, mając na uwadze, że pełnomocnik reprezentował skarżącego dopiero na etapie postępowania sądowego. Sąd nie uwzględnił również wniosku pełnomocnika dotyczącego zwrotu kosztów podróży mając na uwadze treść art. 205 § 2 p.p.s.a. Od powyższego orzeczenia, w zakresie rozstrzygającym o zwrocie kosztów postępowania, skarżący wniósł zażalenie, żądając jego zmiany poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty [...] zł. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w postaci: 1. art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. b i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości poprzez jego błędna interpretację i w konsekwencji: - nieuwzględnienie wniosku skarżącego o zasądzenie wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika w wysokości [...] zł. pomimo jego niezbędnego nakładu pracy, charakteru sprawy i wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia i w konsekwencji wystąpienia przesłanek opisanych w treści przepisu § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, co dawało podstawę do zasądzenia sześciokrotności stawki minimalnej; - nieuwzględnienie wniosku pełnomocnika dotyczącego zwrotu kosztów podróży w wysokości [...] zł. w sytuacji gdy powyższa kwota stanowi jego wydatek w rozumieniu treści przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a.; - nieuwzględnienie wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów opłaty od wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 16 [...] 2014 r. w wysokości 100 zł., w sytuacji gdy powyższa kwota stanowi niezbędny koszt do celowego dochodzenia praw w rozumieniu przepisu art. 200 p.p.s.a., bowiem wniesienie skargi do sądu musiało zostać poprzedzone złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z powyższym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty [...] zł., na którą składają się następujące kwoty: - [...] zł tytułem wpisu od skargi; - 100 zł tytułem opłaty od wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; - [...] zł tytułem zastępstwa adwokackiego; - 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; - [...] zł tytułem wydatków pełnomocnika w postaci kosztów podróży, Oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Z kolei według art. 205 § 2 do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. WSA w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję wyrokiem z dnia 2 października 2015 r. zasądził od organu na rzecz skarżącego [...] zł. tytułem kosztów postępowania. Na tą kwotę składał się: wpis w wysokości [...] zł, wynagrodzenie adwokata na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust.1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości [...] zł. oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Sąd ten nie uwzględnił wniosku o zasądzenie wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika skarżącego w żądanej wysokości mając na uwadze, że pełnomocnik ten reprezentował skarżącego dopiero na etapie postępowania sądowego, jak również nie uwzględnił wniosku dotyczącego zwrotu kosztów podróży pełnomocnika mając na uwadze treść art. 205 § 2 p.p.s.a. W dotychczasowym orzecznictwie dominował pogląd, że wydatkiem pełnomocnika nie są koszty podróży do sądu, bowiem za niezbędne ustawodawca uznał w tym zakresie tylko koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (por.np. wyrok NSA z 5 lipca 2007 r. o sygn.akt I FSK 1079/06). Jednakże, w związku z uchwałą SN z 18 lipca 2012 r. o sygn.akt III CZP 33/12 stanowisko to poddano rewizji. Na tle analogicznych do komentowanego przepisu unormowań procedury cywilnej przyjęto bowiem, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi zastępowanemu przez pełnomocnika będącego adwokatem (co odpowiednio dotyczy także innych kategorii fachowych pełnomocników) koszty jego przejazdu do sądu, jeżeli w okolicznościach sprawy były one niezbędne do celowego dochodzenia praw (p. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015). Tym samym zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielić należy pogląd, że - co do zasady - do wydatków profesjonalnego pełnomocnika, o których mowa w art. 205 § 2 p.p.s.a., należy zaliczyć koszty jego przejazdu do sądu. Trafnie podnosi się, że wydatki takie należą wręcz do typowych, ponoszonych przez profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego stronę w postępowaniu sądowym. Jednocześnie należy pamiętać o konieczności udokumentowania przez pełnomocnika wydatków poniesionych tytułem kosztów przejazdu do sądu, czy to poprzez przestawienie biletów kolejowych lub lotniczych, czy tez rachunków (faktur) za przejazdy taksówką lub dojazd własny (koszty paliwa). W niniejszej sprawie, z protokołu rozprawy z dnia 2 [...] 2015 r. jednakże wynika, że pełnomocnik okazał taką dokumentację. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA zobowiązany będzie raz jeszcze odnieść się do wniosku w omawianym zakresie. Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.