I SA/Sz 1074/15
PostanowienieWSA w Szczecinie2015-10-05
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, która nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz podtrzymuje wcześniejsze stanowisko organu, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, która nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz jedynie podtrzymuje wcześniejsze stanowisko organu, nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W związku z tym skarga na taką odpowiedź podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie dotyczyło żądania stawienia się skarżącej jako pełnomocnika kontrolowanego podatnika w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej podatnika celem przeprowadzenia czynności kontrolnych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wnosząc o uchylenie stanowiska organu i zobowiązanie go do przeprowadzenia kontroli w miejscu prowadzenia ksiąg podatkowych. Organ wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę i zwrócić skarżącej uiszczony wpis sądowy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 lipca 2015 r. nr [...] na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa p o s t a n a w i a: 1.odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie [....] złotych
Pismem z dnia 12 sierpnia 2015 r., [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skargę na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 22 czerwca 2015 r., polegającego na wezwaniu Skarżącej jako pełnomocnika kontrolowanego Podatnika, do stawienia się w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez Podatnika, celem przeprowadzenia czynności kontrolnych.
Zaskarżonemu stanowisku Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzuciła:
Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1) art. 284 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zw. dalej: O.p.) w zw. z art. 285 a § 1 O.p., poprzez przyjęcie, że w siedzibie Podatnika -, można prowadzić czynności kontrolne, co skutkowało wezwaniem Skarżącej do stawienia się w tymże miejscu mimo, iż księgi podatków są prowadzone i przechowywane poza siedzibą Podatnika, a ich udostępnienie w jego siedzibie w znacznym stopniu wiąże się z utrudnieniem prowadzenia przez Podatnika jego bieżącej działalności gospodarczej:
2) art. 281a O.p. w zw. z art. 262 O.p. w zw. z art. 121 O.p. poprzez przyjęcie, że upoważnienie do reprezentowania kontrolowanego w trakcie kontroli jest pełnomocnictwem o którym mowa w art. 13 O.p., co skutkuje błędnym przyjęciem, że na osobę upoważnioną w trybie art. 281a O.p. możliwe jest nakładanie kar porządkowych, co z kolei narusza podstawową zasadę postępowania podatkowego statuującą obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;
3) art. 159 § 1 pkt 5 O.p. w zw. z art. 284 § 3 O.p. poprzez nieprawidłowe określenie terminu, w jakim Skarżąca powinna stawić się w miejscu przeprowadzanej kontroli;
4) art. 80b ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004, nr 173, poz. 1808 z późn. zm.) w zw. z art. 29 1c O.p. poprzez jego niezastosowanie, co stanowi naruszenie art. 121 § O.p.;
Mając na względzie powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego w całości oraz zobowiązanie Organu do przeprowadzenia czynności kontrolnych w zakresie podatku od towaru i usług za II kwartał 2014 r. wobec Podatnika, w miejscu prowadzenia i przechowywania ksiąg podatkowych oraz prowadzenia przez Podatnika działalności gospodarczej, tj. w [...].
W odpowiedzi na skargę, Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., mającym zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 2 w zw. z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658).
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z powyższych przepisów wynika, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle określonych przez ustawę.
W niniejszej sprawie, Skarżąca wniosła skargę na pismo Organu z dnia 7 lipca 2015 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na wezwaniu Skarżącej jako pełnomocnika kontrolowanego Podatnika, do stawienia się w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez Podatnika, celem przeprowadzenia czynności kontrolnych.
W ocenie Sądu, pismo będące odpowiedzią na powyższe wezwanie, nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co oznacza, że nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, kwestionowane pismo należy traktować jedynie jako pismo informacyjne, przesłane do Strony, jako odpowiedź na wysuwane w stosunku do Organu zarzuty. W żaden sposób stanowisko Organu z dnia 7 lipca 2015 r., nie rozstrzyga sprawy merytorycznie a jedynie stanowi podtrzymanie swojego wcześniejszego stanowiska odnośnie miejsca prowadzenia kontroli wobec przedsiębiorcy. Odpowiedź powyższa stanowi jedynie czynność procesową Organu administracji.
Jakkolwiek przepis art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., dopuszcza wniesienie skargi na czynność z zakresu administracji publicznej, to jednocześnie precyzuje, że musi to być czynność dotycząca uprawnień lub obowiązków strony skarżącej, wynikających z przepisów prawa, chodzi zatem tylko te czynności, które wynikają z przepisów prawa materialnego.
W ocenie Sądu, prawidłowość postępowania kontrolnego i dokonywanych w jego toku czynności (np. miejsca przeprowadzenia czynności kontrolnych) może być poddana kontroli sądu przy ocenie legalności aktu kończącego to postępowanie, w razie ewentualnego zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 58 §1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 §1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło