II SA/Wa 97/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Janusz Walawski, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2015 r. sprawy ze skargi B. S.A. na uchwałę Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy o pracę z radnym 1. stwierdza wydanie zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa; 2. zasądza od Rady Dzielnicy [...] na rzecz strony skarżącej B. S.A. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. Bank [...] w W. zwrócił się do Rady Dzielnicy [...] o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną – K. U. W uzasadnieniu wniosku Bank podał, iż konieczność ww. wypowiedzenia wynika z faktu likwidacji Departamentu [...], w którym radna jest zatrudniona. Bank podniósł też, iż nie ma możliwości zaproponowania pracownikowi zatrudnienia na innym stanowisku. Uchwałą z [...] sierpnia 2014 r. Rada Dzielnicy [...] nie wyraziła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radną – K. U. W uzasadnieniu uchwały organ wyjaśnił, że rozpoznając wniosek o wyrażenie zgody na zwolnienie radnego może, lecz nie musi, takiej zgody udzielić i to nawet w sytuacji, gdy pracodawca nie stawia zwalnianemu radnemu zarzutów związanych z wykonywaniem mandatu. Odnosząc się zaś do meritum wskazał, że wniosek inicjujący postępowanie jest bardzo ogólny. Podkreślił, iż z wniosku Banku nie wynikają fakty, uzasadniające konieczność zwolnienia radnej z pracy. Z uwagi na to, Rada Dzielnicy została pozbawiona możliwości oceny, czy zwolnienie pracownika jest konieczne i uzasadnione. Od powyższej uchwały skargę do tutejszego Sądu wywiódł Bank [...] w W. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu skarżący Bank podkreślił, iż we wniosku inicjującym postępowanie wyjaśnił motywy jakie spowodowały konieczność zwolnienia radnej z pracy. Podkreślił, iż przyczyny tego zwolnienia nie mają jakiegokolwiek związku z wykonywaniem mandatu radnego przez pracownika, a wynikają jedynie ze zmian organizacyjnych pracodawcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na fakt, iż w dniu 15 listopada 2014 r. upłynęła kadencja Rady, do której wpłynął wniosek Banku. Z tym dniem wygasł również mandat radnej K. U. Powyższe, w ocenie Rady, sprawia, iż postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę Bank podtrzymał swoją skargę podnosząc, iż K. U. została wybrana na funkcję radnego również w kadencji 2014-2018. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową uchwałę według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. W pierwszej kolejności należało podkreślić, iż tutejszy Sąd nie dopatrzył się bezprzedmiotowości niniejszego postępowania. Fakt upływu kadencji Rady Dzielnicy wydającej skarżoną uchwałę nie spowodował bowiem wyeliminowania tej uchwały z obrotu prawnego. W takiej więc sytuacji odbiorca tej uchwały (tj. Bank), nadal miał podstawy ku temu, aby domagać się weryfikacji poprawności spornego rozstrzygnięcia organu, czemu dał wyraz w piśmie procesowym zawierającym stanowisko wobec odpowiedzi na skargę. Wobec podtrzymania żądania skargi przez stronę skarżącą, z uwagi na fakt, że K. U. ponownie została radną, Sąd Administracyjny był zobligowany do zbadania skarżonej uchwały. Okolicznością niebudzącą wątpliwości było bowiem to, że skarżący Bank nadal posiadał interes prawny w domaganiu się dokonania takiej oceny. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia poprawnego sposobu rozumienia treści przepisu art. 25 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594). Zgodnie z jego treścią: "rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu". Sformułowanie wyżej przywołanej normy prawnej wskazuje w niebudzący wątpliwości sposób, że możliwość odmowy udzielenia zgody przez radę, uzależniona jest od istnienia związku pomiędzy planowanym zwolnieniem z pracy, a wykonywaniem przez pracownika mandatu radnego. Czytając przepis a contrario, brak takiego związku uniemożliwia radzie odmówienia żądanej zgody. Powyższe wnioski, w ocenie tutejszego Sądu, jawią się jako oczywiste. Pamiętać bowiem należy o tym, że celem omawianej regulacji prawnej jest jedynie zapewnienie radnemu nieskrępowanej możliwości prezentowania własnych poglądów w trakcie pełnienia mandatu. Celem tym nie jest zaś zapewnienie radnemu nieusuwalności z pracy jaką wykonuje. Powyższą problematyką zajmowały się już też wielokrotnie sądy administracyjne. Na szczególną uwagę zasługuje teza zawarta w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2014 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II OSK 3133/13, zgodnie z którą: "Skoro celem regulacji art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym jest zapewnienie radnemu swobodnego sprawowania mandatu, a nie zabezpieczenie go przed utratą pracy, to rada gminy podejmując uchwałę w przedmiocie wyrażenia zgody na zwolnienie, nie powinna ingerować w prawo pracodawcy do rozstania się z pracownikiem, gdy ma to uzasadnienie w obowiązującym porządku prawnym i nie jest związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Ochrona stosunku pracy radnego jest uzasadniona wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie udowodnione, że do rozwiązania stosunku pracy nie doszłoby, gdyby pracownik nie posiadał mandatu radnego. Tak więc w każdym przypadku nie wyrażenia zgody przez radę gminy na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, powinno być wykazane, że wykonywanie przez pracownika mandatu radnego, choćby w najmniejszym stopniu determinuje decyzję pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę". Z ww. wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, tutejszy Sąd w pełni się zgadza i traktuje ją jak własną. Zestawiając zaś ją z uzasadnieniem skarżonej uchwały uznać należało, iż organ naruszył prawo. Dopuścił się bowiem ingerencji w uprawnienia pracodawcy do kształtowania polityki kadrowej mimo, iż nie ustalił, by planowane zwolnienie radnej miało związek z wykonywaniem przez nią mandatu. Okoliczności które organ badał, pozostawały zaś poza zakresem przedmiotowym określonym w art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Wbrew bowiem twierdzeniom Rady, nie posiada ona uprawnień do tego, aby działając w trybie ww. przepisu, oceniać konieczność czy zasadność ruchów personalnych podejmowanych przez Bank. Rada winna się jedynie skupić na zbadaniu istnienia związku pomiędzy planowanym zwolnieniem a wykonywaniem mandatu przez radną, czego w niniejszym postępowaniu zupełnie zaniechała. To zaś sprawiło, iż skarżoną uchwałę uznać należało za przedwczesną. Została bowiem podjęta bez uprzedniego poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie stanowiącym istotę przepisu art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. W związku z powyższym, uznając że skarżona uchwała narusza prawo, oraz stwierdzając, że od daty jej podjęcia upłynął rok, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając omawiany wniosek Banku, organ będzie zobligowany do tego, aby uwzględniając wykładnię art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, zaprezentowaną przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu, poczynić ustalenia faktyczne w zakresie istnienia związku pomiędzy planowanym zwolnieniem radnej, a sprawowaniem przez nią mandatu.