I SA/Rz 762/15

WyrokWSA w Rzeszowie2015-10-06

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Grzegorz Panek, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w realizacji zobowiązania, w tym naruszenia wymogów dotyczących powierzchni działek i terminów wykonania zabiegów agrotechnicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały obowiązujące przepisy prawa, co skutkowało zasadnym pomniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej. Stwierdzone nieprawidłowości, takie jak mniejsza powierzchnia działki niż zadeklarowana oraz uchybienia w realizacji wymogów programu rolnośrodowiskowego, wynikały z winy rolnika. Rolnik nie powiadomił organu o wystąpieniu przyczyn uzasadniających odstąpienie od sankcji (np. awaria kosiarki, szkody wyrządzone przez zwierzęta leśne) w wymaganym terminie, co uniemożliwiło zastosowanie przepisów o sile wyższej lub wyjątkowych okolicznościach.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2013 r., deklarując realizację kilku pakietów i wariantów. W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono szereg nieprawidłowości, m.in. mniejszą powierzchnię działki niż zadeklarowaną, niezgodność zasięgu pola zagospodarowania, niezłożenie lub nieusunięcie biomasy, pozostawienie nieskoszonej części działki. W pierwszej decyzji przyznano płatność w pomniejszonej wysokości, którą następnie uchylono i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ponownym postępowaniu, po skorygowaniu raportu i przeprowadzeniu kontroli sprawdzającej, przyznano płatność w innej, również pomniejszonej wysokości. Skarżący odwołał się, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak możliwości uczestnictwa w kontroli i błędne ustalenia faktyczne. Decyzja organu II instancji utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń / spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Jarosław Szaro Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na 2013 rok oddala skargę. I SA/Rz 762/15 UZASADNIENIE Zaskarżona decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwu (dalej zwany Dyrektor) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] (dalej Kierownik Biura) z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2013 r. W akt sprawy wynika, że P. S. (dalej Skarżący) złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2013 r. i zadeklarował w drugim roku 5-letniego zobowiązania realizację Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, Pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000. W ich ramach realizował: 1. Wariant 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 4,65 ha, na działkach rolnych - C (uprawa jabłoni domowej), G, H, I, J, K, L, Ł, M (uprawa czereśni), 2. Wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 4,37 ha na trzech działkach rolnych – A, B oraz E; 3. Wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 0,76 ha na działce D. W gospodarstwie rolnym Skarżącego przeprowadzono kontrole na miejscu w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego o czym został powiadomiony telefonicznie. Kontrola odbyła się w dwóch etapach, w dniach 18-19 lipca 2013 r. (I etap) oraz w dniach 15-17 października 2013 r. (II etap) weryfikująca zgłoszone do płatności działki rolne w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz przestrzegania przez Skarżącego wymogów podjętego programu rolnośrodowiskowego z której sporządzono raport nr [...]. Kontrola w zakresie wzajemnej zgodności, miała miejsce w dniach 18 lipca - 17 października 2013 r. z czego sporządzono raport nr [...]. Jak wynika z raportu kontroli programu rolnośrodowiskowego ujawnione nieprawidłowości szczegółowo opisane w decyzjach. Stwierdzone nieprawidłowości to: 1. Zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej (kod DR13+) – na działce rolnej A; 2. Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania (kod DR52) – na działkach C, H, I, J, K, A i D; 3. Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania lub zmianę położenia obiektu niekwalifikowanego w ramach działki referencyjnej (kod DR53) – na działce rolnej C; 4. Niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie ( kod P12/N12) - na działkach rolnych I i E; 5. Pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym (kod P020/N020) - na działce D i E; 6. Pozostawienie większej niż 10%, lecz mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50%, lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni działki rolnej (kod P018/N018) - na działkach rolnych D i E. W związku ze stwierdzeniem mniejszej powierzchni niż deklarowana na działce rolnej A, nadano kod O6 – oznaczający, że Skarżący nie zachował na terenie gospodarstwa trwałych użytków zielonych. Natomiast z raportu z zakresu wzajemnej zgodności wynika, że stwierdzone nieprawidłowości do poszczególnych działek: 1. W przypadku działki rolnej C stwierdzono nieskoszenie i zachwaszczenie powierzchni 0,14 ha (kod N.11.2); 2. W przypadku działki rolnej D stwierdzono powierzchnię niekoszoną wynoszącą 0,12 ha oraz powierzchnię na której nie zebrano pokosów wynoszącą 0,64 ha (kod N.04.1); 3. W przypadku działki rolnej E stwierdzono powierzchnię niekoszoną 0,18 ha oraz powierzchnię na której nie zebrano pokosów 0,40 ha (kod N.04.1). Decyzją z dnia [...] czerwca 2014r., nr [...] Kierownik Biura, przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 7 036,80 zł, w tym: 1. Do Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - wariant 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) w wysokości 4 550,40 zł do powierzchni 4,65 ha - po zastosowaniu sankcji pakietowych; 2. Do Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarem Natura 2000 - wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 2 486,40 zł do powierzchni 4,04 ha - po zastosowaniu sankcji pakietowych; 3. Do Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 - wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 0,00 zł do powierzchni 0,76 - po zastosowaniu sankcji pakietowych. Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji organ II instancji uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W ponownym postępowaniu Kierownik Biura zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu o poprawienie raportu z kontroli na miejscu, zgodnie z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. Skorygowany raport z kontroli na miejscu programu rolnośrodowiskowego zawierał zapis niezgodności bez kodów O6, N020 (do działki rolnej D) oraz P020 (do działki rolnej E). Względem powierzchni oraz pozostałych kodów niezgodności pakietowych w wariantach 4.1, 5.1 oraz 2.9 nie doszło do zmian w zapisach raportu nr [...] względem pierwotnie brzmiącego raportu. W dniach 18-19 grudnia 2014 r. w gospodarstwie rolnym Skarżącego odbyła się kontrola sprawdzająca w zakresie wzajemnej zgodności, w wyniku której sporządzono raport nr [...]. Raport stwierdza, że Skarżący zrealizował działania naprawcze, związane ze stwierdzonymi w dniu 18 lipca 2013 r. naruszeniami norm: N.04.1 oraz N.11.2. W dniu [...] marca 2015 r. Kierownik Biura wydał decyzję nr [...] i przyznał Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w wysokości 10.188,44 zł w tym: 1. Do Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - wariantu 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) w wysokości 5 688,00 zł do powierzchni 4,65 ha - po zastosowaniu sankcji pakietowych E6 i E7; 2. Do Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarem Natura 2000 - wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 3 771,60 zł do powierzchni 4,04 ha - po zastosowaniu sankcji pakietowych P018; 3. Do Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarze Natura 2000 - wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 728,84 zł do powierzchni 0,76 - po zastosowaniu sankcji pakietowych N018. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Skarżący zarzucając naruszenie prawa materialnego zawartych w art. 23 ust. 1, art. 50 ust. 7, art. 68 ust. 1 oraz art. 72 w związku z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 oraz przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w tym: § 1, § 2 ust.1 i 3 oraz § 16 ust.1. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym: art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 14 w zw. z art. 50 §1, art. 67 § 1 i § 2 i art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 oraz art. 136 Kpa. Podniósł także zarzucił naruszenia przepisu art. 2, art. 7 i art. 32 § 2 Konstytucji RP poprzez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne, dyskryminujące traktowanie Skarżącego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Dyrektor utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w sprawie przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył Skarżący wnosząc o jej uchylenie a także o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji tej zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 10 ust. 1 Kpa i art. 79 § 1 i 2 Kpa w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 173 z późn. zm. dalej ustawa), poprzez uniemożliwienie Skarżącemu osobistego uczestnictwa w czasie przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym Skarżącego kontroli, w konsekwencji czego pozbawiony został prawa do wypowiedzenia się odnośnie postawionych mu przez kontrolerów w protokole kontrolnym zarzutów, które jedynie w częściowym zakresie zostały dostrzeżone i wyeliminowane przez organ II instancji w decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. znak; [...], uchylającej poprzednią decyzję organu I instancji w całości i kierującej sprawę do ponownego rozpatrzenia; b) art. 7 Kpa, art. 77 Kpa i art. 80 Kpa w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy, poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, a przede wszystkim oparcie ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie błędnego protokołu pokontrolnego, opracowanego za pomocą urządzenia GPS, nie mającego homologacji jakości, jak również nie sięgnięcie do dostępnych w sprawie dowodów w postaci dokumentacji, potwierdzającej zasadność zadeklarowanej we wniosku powierzchni działek; c) art. 84 § 1 Kpa w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy, poprzez nie powołanie w sprawie biegłego dendrologa, który wypowiedziałby się w oparciu o dostępny materiał dowodowy, czy zakwestionowane przez kontrolerów drzewa owocowe były uschnięte i nie spełniały wymogów; d) art. 107 § 3 Kpa poprzez nie wyrażenie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ uznał dokonany przez siebie pomiar działek za pomocą urządzenia GPS za wyłącznie wiarygodny, przy jednoczesnym nie przedstawieniu przyczyn, z powodu których innym dowodom w tym zakresie odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: a) § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program środowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich za lata 2007-2013 (Dz.U. 2013 poz. 361 z późn. zm. dalej – rozporządzenie z 13 marca 2013), poprzez przyznanie płatności środowiskowej w pomniejszonej wysokości zna rok 2013 na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż Skarżący nie spełnia warunków jej przyznania w pełnej wysokości; b) art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. UE.L.2009.316.65 dalej rozporządzenie z 30 listopada 2009), ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, wówczas obowiązującego, poprzez zawiadomienie o przeprowadzeniu kontroli na miejscu wbrew wymogom z ww. przepisu, w szczególności bez wyprzedzenia ściśle ograniczonego do niezbędnego minimum; c) art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, poprzez bezpodstawne uznanie, iż złożony wniosek nie jest zgodny ze stanem faktycznym oraz, że stwierdzone w protokole pokontrolnym nieprawidłowości wynikają z winy Skarżącego; d) art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE.L2006.368.15 dalej – rozporządzenie 1974/2006) w zw. z § 45 pkt 8 rozporządzenia z 13 marca 2013 r., poprzez bezpodstawne uznanie, że produkcja rolna była niezgodna z najlepszą wiedzą i kulturą rolną prowadzoną wbrew należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochrony gleby, znajdowały się zachwaszczenia oraz że na stwierdzonym obszarze 0,14 ha znajdowały się zachwaszczenia, podczas gdy działka ta była jedynie niedokoszona z powodu awarii kosiarki i stwierdzenia bytowania ptaków i ziół, przy czym w najszybszym możliwym terminie, tj. w dniu [...] lipca 2013 r. trawy zostały wykoszone, a zatem uchybienie to wynikało z przyczyn niezależnych od rolnika, jak również poprzez bezpodstawne odmówienie wystąpienia siły wyższej na części działki G w związku ze szkodami, jakie w obsadzie drzew wyrządziły zwierzęta leśne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującym w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki strony oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm. - dalej ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając wyżej określoną kognicję Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania sądowego jest dokonanie kontroli legalności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] marca 2015r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2013 r. Po przeanalizowaniu całości materiału zgromadzonego w sprawie, w ocenie Sądu orzekającego zaskarżona decyzja wydana została w sposób prawidłowy. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i zastosował obowiązujące przepisy prawa. Podkreślić należy, że producent rolny realizując 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe zobowiązany jest przestrzegać wymogów dla poszczególnych wariantów pakietu przez zadeklarowany okres. Wywiązanie się z obowiązków podjętych w ramach programu ocenia się w całym okresie 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, a stwierdzenie uchybień w realizacji tego programu oznacza niedotrzymanie zobowiązania i powoduje obowiązek zastosowania na podstawie przepisów prawa przez organy rolne zmniejszeń, wykluczeń, zastosowania sankcji finansowych, jak również obowiązku ewentualnego zwrotu nienależnie pobranych płatności za cały okres ich pobierania. Ponadto rolnik obowiązany jest także do przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Organy obu instancji w sposób szczegółowy opisały w uzasadnieniach swoich decyzji na czym polegały stwierdzone nieprawidłowości Skarżącego ubiegającego się o przyznanie pomocy finansowej do programu rolnośrodowiskowego w roku 2013 i jakimi sankcjami są obarczone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przyznanie Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w pomniejszonej wysokości spowodowane było zastosowaniem tzw. sankcji powierzchniowych, wynikającej ze stwierdzenia mniejszej powierzchni na działce rolnej A niż powierzchnia deklarowana oraz tzw. sankcji pakietowych - wynikających ze stwierdzonych uchybień względem wymogów w realizowanym programie rolnośrodowiskowym na działkach rolnych z wariantami 2.10 -rośliny sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), 4.1- Ochrona siedlisk lęgowych ptaków a także 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000. Uchybienia te organ I instancji ujawnił podczas przeprowadzonej kontroli na miejscu z zakresu programu rolnośrodowiskowego, które odbyło się dwóch etapach 18-19 lipca 2013r. (I etap) oraz 15-17 października 2013r. (II etap) w celu pełnej weryfikacji wszystkich deklarowanych w ramach przedmiotowej płatności wariantów. W złożonej skardze Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisu art. 10 k.p.a. i art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a także art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. poprzez uniemożliwienie mu osobistego uczestnictwa w czasie przeprowadzonej w jego gospodarstwie rolnym kontroli oraz o zawiadomieniu go o przeprowadzonej kontroli na miejscu wbrew wymaganiom przewidzianym ww. przepisach. Zarzuty należy uznać za bezzasadne. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy wyżej wskazanej z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Natomiast art. 21 ust. 2 tejże ustawy stanowi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W myśl art. 27 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. W przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do wniosków o pomoc z tytułu zwierząt gospodarskich wyprzedzenie nie przekracza 48 godzin, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków. Ponadto jeżeli ustawodawstwo stosowane do aktów i norm dotyczących zasady wzajemnej zgodności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiadany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzonych pod katem przestrzegania zasady wzajemnej zgodności. Regulacja wyżej wskazanego przepisu normuje zasadę, że kontrole na miejscu są niezapowiedziane, co wyłącza obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o czasie i miejscu jej przeprowadzenia. Jako wyjątek należy traktować kontrole zapowiedziane o ile nie zagrażają one celowi kontroli. W przypadku kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym Skarżącego, czynności kontrolne przeprowadzone zostały w dniach 18-19 lipca 2013r. oraz 15-17 października 2013r. a z zapisu w raporcie z kontroli wynika, że Skarżący został powiadomiony o terminie kontroli telefonicznie w dniu 15 lipca 2013r. Należy podkreślić, że wyżej wskazany przepis nie określa formy w jakiej powiadomienie winno nastąpić pozostawiając to uznaniu organu. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że w celu dokonania pełnej oceny realizowanego programu rolnośrodowiskowego i kontroli dokumentów związanych z jego realizacją tj. planu działalności rolnośrodowiskowej oraz rejestru działań agrotechnicznych zachodzi konieczność powiadomienia Skarżącego o miejscu i terminie kontroli. Dokonanie tego powiadomienia telefonicznie na dwa dni przed planowanym terminem kontroli należy uznać za prawidłowe w świetle przepisu art. 27 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009. Ponadto analiza akt sprawy nie wskazuje aby organy dopuściły się uchybień wynikających z ich działań lub zaniechań, które uniemożliwiłyby Skarżącemu udziału w przeprowadzonej w jego gospodarstwie rolnym kontroli, w takim stopniu, który powodowałby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego. Niezasadne są zarzuty wskazujące na dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o pomiary powierzchni działek rolnych przy użyciu urządzenia GPS nie mającego homologacji jakości. Wykonane przez inspektorów terenowych pomiary urządzeniem GPS zostały przeprowadzone zgodnie z istniejącymi przepisami prawa, według procedur kontroli na miejscu i nie zostały w skuteczny sposób podważone przez Skarżącego. Jak wynika z pisma Zastępcy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 lutego 2015r. do pomiarów powierzchni działek rolnych w czasie kontroli gospodarstwa rolnego Skarżącego wykorzystano odbiornik GPS CHCx20 z Getac V100/automatycznie. Jak wynika z zaświadczenia, którego kopię przekazano Skarżącemu w załączeniu do wyżej wskazanego pisma, przeprowadzone zostały testy oraz obliczenia statystyczne wyżej określonego odbiornika GPS, które wskazały, że odbiornik ten uzyskał wskaźnik W, stosowany do obliczenia tolerancji pomiarów powierzchni działek rolnych równych 0,75m, co kwalifikuje go do stosowania w trakcie realizacji pomiarów powierzchni działek rolnych. Zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 "działka rolne" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku, gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania. Państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria wyznaczania granic działki rolnej. Działka ewidencyjna stanowi jednostkę powierzchni kraju dla celów ewidencji i budynków, która uregulowana jest ustawą z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015, poz. 520). Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015, poz. 542 tj.), działka ewidencyjna stanowi ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Analiza powyżej wskazanych regulacji nie pozwala na utożsamienie działki rolnej z działką ewidencyjną. Relacje pomiędzy działką rolną, a działką ewidencyjną mogą być różne. Działka rolna może, ale nie musi zajmować całą powierzchnię działki ewidencyjnej, może też być położona na kilku graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych, może także na jednej działce ewidencyjnej znajdować się kilka działek rolnych. To rolnik decyduje ile działek rolnych, o jakiej wielkości i z jakim rodzajem uprawy, położonych na jakich działkach ewidencyjnych zgłosi we wniosku o płatności. Dane dotyczące działek ewidencyjnych umożliwiają ustalenie i zlokalizowanie położonych na nich działek rolnych. Wypis z ewidencji gruntów i budynków pomimo, że jest dokumentem urzędowym nie może być traktowany jako najważniejsze źródło dowodowe, co do powierzchni posiadanych przez rolnika działek rolnych, ponieważ nie zawiera żadnych danych dotyczących działek rolnych. Powierzchnia użytków rolnych określona w ewidencji gruntów nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności rolnośrodowiskowej o którą Skarżący ubiegał się w roku 2013 albowiem weryfikacja złożonego przez niego wniosku w wyniku kontroli na miejscu inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię kwalifikującą się do płatności wynoszącą 2,10 ha, a nie zadeklarowana we wniosku 2,43 ha. Należy podkreślić, że podanie przez Skarżącego we wniosku o przyznanie płatności powierzchni gruntów zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie przesądza, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych. Decydujące znaczenie w tym względzie mają prawidłowo ustalone dane dotyczące działek rolnych zawarte w raporcie z kontroli na miejscu. Wobec powyższego nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że organy oparły się w swych ustaleniach jedynie na pomiarach urządzeniem GPS a pominęły zapisy wynikające z ewidencji gruntów. Prawidłowości dokonanych ustaleń dokonanych przez organy nie może podważyć korzystna kontrola dokonana w gospodarstwie rolnym Skarżącego przez Jednostkę Certyfikującą "Biocert" albowiem kontrola tej jednostki dotyczyła warunków płatności rolnośrodowiskowej Pakiet 2 – Rolnictwo ekologiczne Wariant 2.10 uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania), a nie Wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, w którym stwierdzono mniejszą powierzchnię działki rolnej niż powierzchnia zadeklarowana. Ponadto należy wskazać, że wyniki kontroli dokonanej przez jednostkę certyfikującą stanowią dowód tylko i wyłącznie tego, że dany producent spełnia lub nie wymogi dotyczące produkcji ekologicznej. Zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziale I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Podniesiony przez Skarżącego zarzut naruszenia wyżej wskazanego przepisu należy uznać za niezasadny. Jak słusznie organ wskazał stwierdzone w protokole z czynności kontrolnych nr [...] nieprawidłowości jednoznacznie wskazują, że wynikają z winy rolnika. Albowiem to on za wykonanie wszystkich zabiegów agrotechnicznych oraz spełnienia wymogów określonych dla każdego wariantu zarówno w ogólnie dostępnym Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. jak również zadeklarowanych przez Skarżącego w planie działalności rolnośrodowiskowej. W trakcie kontroli stwierdzony został brak realizacji wymogów pakietowych w Wariancie 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania). Skarżący naruszenie wymogu E6 na działce tłumaczył awarią kosiarki i stwierdzeniem bytowania ptaków i ziół, zaś na działce rolnej G szkodami wyrządzonymi przez zwierzęta leśne. Jednocześnie Skarżący nie powiadomił Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...], ani innego organu Agencji przed przeprowadzoną w dniach 18-19 lipca 2013r. pomimo, że na nim ciąży obowiązek takiej sygnalizacji, jeśli oczekuje że organ nie dokona zmniejszenia lub wykluczenia w związku z jakąkolwiek nieprawidłowością we wniosku. Powyższą kwestię reguluje przepis art. 73 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009. O obowiązku zgłaszania organowi wszelkich zmian mających wpływ na wykonanie zobowiązania rolnośrodowiskowego Skarżący winien mieć świadomość albowiem w części IX wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, zobowiązuje się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wszelkich zmianach. Zobowiązanie to sygnuje swym podpisem złożonym pod wnioskiem. Podobny obowiązek ciąży na Skarżącym w przypadku wystąpienia siły wyższej lub wyjątkowej okoliczności. Przy czym przypadki siły wyższej lub wyjątkowej okoliczności winne być zgłoszone przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Organ I instancji analizował dwa protokoły nr 70/13/L i nr 71/13/L przedłożone przez Skarżącego Inspektorom Terenowym podczas kontroli na miejscu, która odbyła się 18-23 lipca 2013r. Protokoły powyższe nie zawierały daty zgłoszenia szkody, a jedynie daty oszacowania szkody to jest 20 maj 2013r. w obu przypadkach. Biorąc powyższą datę pod uwagę i moment okazania protokołu Inspektorom organy prawidłowo uznały, że Skarżący uchybił terminowi 10 dni roboczych do powiadomienia Agencji o wystąpieniu siły wyższej. Termin 10 dni roboczych wyżej wskazany wynika z przepisu art. 47 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 oraz § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z 13 marca 2013r. Jako uzasadniony należy uznać zarzut niedopuszczenia przez organy dowodu z opinii biegłego dendrologa. Inspektorzy Terenowi przeprowadzający kontrolę gospodarstwa rolnego Skarżącego posiadali imienne upoważnienia do wykonywania "czynności kontrolnych" wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Numery upoważnień wyżej wskazanych uwidocznione zostały w raporcie nr [...]. Inspektorzy ci zostali stosownie przeszkoleni, co pozwala im prawidłowo ustalić które drzewka kwalifikują się do dopłat, które zaś nie spełniają szczegółowych kryteriów pozwalających na zaliczenie danego drzewka jako spełniającego wymogi. W toku postępowania organy zebrały z należytą starannością, dokonując oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, to na Skarżącego przeniesiony został ciężar udowodnienia faktów z których wywodzi skutki prawne korzystne dla Siebie i niczym nieuprawnione jest przerzucanie tego ciężaru na organy. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło