II FZ 958/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 1033/15 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2015 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1033/15, mocą którego oddalono wniosek H. B. (dalej: skarżąca, strona) o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach orzeczenia Sąd podał, że skarżąca w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2015 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. W sprzeciwie skarżąca podniosła, że do akt sprawy zostały złożone liczne dokumenty wskazujące na jej trudną sytuację majątkową i uzasadniające przyznanie prawa pomocy – nawet bez składania formularza PPF. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca wyjaśniła, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i oczekuje na nabycie praw emerytalnych. W związku z prowadzoną egzekucją z jej majątku, zajęte zostały wszystkie rachunki bankowe. Z całego majątku skarżącej prowadzona jest egzekucja, obecne zadłużenie jest w dalszym ciągu wielomilionowe. Źródłem utrzymania skarżącej jest wsparcie dorosłych dzieci, nie pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Z załączonego formularza PPF wynika natomiast, że skarżąca nie posiada źródeł dochodu ani żadnego majątku, w tym nieruchomości. Skarżąca jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Wszystkie wydatki miesięczne składające się na bieżące utrzymanie gospodarstwa domowego opłacają jej dorosłe dzieci. Do formularza PPF skarżąca załączyła zaświadczenie z Urzędu Pracy, informację z PKO Banku Polskiego o zadłużeniu, rachunki zysku i strat oraz zeznanie podatkowe PIT-36L męża skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym kosztem strony skarżącej jest wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł. Oceniając sytuację finansową skarżącej na podstawie złożonych przez nią oświadczeń i dokumentów źródłowych Sąd doszedł do wniosku, że nie wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż nie przedstawiła w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a tym samym uniemożliwiła merytoryczną ocenę wniosku. Skarżąca, mimo wezwania nie nadesłała wyciągów z rachunków bankowych, nie udokumentowała źródeł utrzymania rodziny, nie przedstawiła również zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków składających się na jej bieżące utrzymanie oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżąca poprzestała na oświadczeniu, że nie posiada majątku ani źródła dochodu, zarejestrowana jest jako bezrobotna i oczekuje na nabycie praw emerytalnych, obydwoje z mężem pozostają na utrzymaniu dorosłych dzieci, które nie pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym. Natomiast z nadesłanego zeznania podatkowego męża skarżącej oraz bilansu za 2014 r. wynika, że za ten rok uzyskał on przychód w wysokości 2.991.440,75 zł (dochód 2.552.801,96 zł). W związku z powyższym, w sytuacji, gdy skarżąca przedstawiła wykluczające się wzajemnie informacje, Sąd nie był w stanie ocenić rzeczywistej kondycji finansowej jej rodziny. Z jednej bowiem strony z nadesłanych dokumentów wynika, że za poprzedni rok mąż skarżącej uzyskał bardzo wysokie, prawie 3 milionowe przychody z działalności gospodarczej, z drugiej zaś strony sama skarżąca wskazuje na licytację nieruchomości, wielomilionowe zadłużenie i pozostawanie na wyłącznym utrzymaniu dzieci. Tym samym skoro skarżąca nie przedstawia istotnych okoliczności dotyczących jej sytuacji finansowej, bądź też przedstawia niepełne lub niejasne dane - co miało miejsce w niniejszej sprawie - to powinna liczyć się z tym, że Sąd pozbawiony będzie jakichkolwiek podstaw do przyznania jej prawa pomocy. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca zarzuciła, że Sąd dokonał błędnej oceny jej sytuacji majątkowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, to na skarżącej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek pełnego i rzetelnego opisania swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Tylko bowiem w przypadku dysponowania wszystkimi informacjami dotyczącymi tych kwestii sąd może rozważyć, czy zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy przewidziane w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości i rzetelności przedstawionych danych są samoistną przesłanką oddalenia wniosku. W kwestionowanym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji rzeczowo wyjaśnił, dlaczego nie może uwzględnić wniosku skarżącej. Wskazał na zasadnicze rozbieżności między oświadczeniem skarżącej, z którego wynika, że wraz z mężem nie ma ona żadnych dochodów ani majątku, a wysokością dochodu, którą za 2014 r. uzyskał jej mąż. Skarżąca w zażaleniu nie odniosła się do zasadnych wątpliwości Sądu w tym zakresie. Skarżąca w zażaleniu nie wyjaśniła też, dlaczego nie przedłożyła na żądanie Sądu dokumentów, które pozwoliłyby zbadać jej rzeczywistą sytuację materialną. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko, zgodnie z którym nie jest możliwe przyznanie prawa pomocy wyłącznie w oparciu o przekonanie strony, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd dysponuje bowiem środkami z budżetu państwa i nie może ich przyznawać stronom postępowań pochopnie, bez stosownej dokumentacji uzasadniającej pomoc państwa. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.