VII SA/Wa 214/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-06

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bogusław Cieśla, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji i konieczność dalszego wyjaśnienia sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji nie zebrał i nie ocenił w sposób należyty materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 KPA). W szczególności, organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, w tym rozbieżności dotyczące daty budowy i charakteru wykonanych robót budowlanych, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego (art. 51 lub art. 48).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na właścicielkę obowiązek sporządzenia zamiennego projektu budowlanego dla budynku garażowo-gospodarczego z uwagi na istotne odstępstwa od pierwotnego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji uznał, że budynek został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności daty budowy i charakteru wykonanych prac, co mogło świadczyć o samowoli budowlanej, a nie o odstępstwie od pozwolenia. Skarżąca kwestionowała decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej legalności i prawidłowości realizacji budynku garażowo-gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w B., nałożył na E. M., obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego budynku gospodarczo-garażowego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych związanych z realizacją przedmiotowego budynku - w terminie do dnia [...] września 2014 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu [...].02.2014 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. wpłynęło pismo U. i W. G., dotyczące sprawdzenia legalności realizacji budynku garażu zrealizowanego na działce nr [...] w miejscowości B.. W związku z tym, w dniu [...].03.2014r. organ przeprowadził czynności kontrolne i stwierdził, że na terenie działki nr [...], stanowiącej własność E. M., zlokalizowany jest budynek garażowo-gospodarczy o wymiarach około 7 x 15,90 m, wysokości około 3,75 m, przykryty dachem jednospadowym ze spadkiem w kierunku działki nr [...]. Konstrukcja budynku murowana z pustaków żużlowo-betonowych i cegły ceramicznej pełnej. Stropodach żelbetowy, pokryty papą i blacho dachówką. Budynek został zrealizowany w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...].01.1992 r. udzielone przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P.. Przedłożony podczas kontroli projekt obejmował budowę budynku garażowo- gospodarczego o wymiarach 6 x 9,60 m - 10,60 m, z dachem jednospadowym. Zgodnie z oświadczeniem poprzednich właścicieli ww. działki, tj. E. G. i A. G., przedmiotowy budynek został zrealizowany w latach 1992 - 1993. Podczas realizacji inwestycji odstąpiono od zatwierdzonej dokumentacji poprzez: odsunięcie budynku od granicy wschodniej działki o około 3 m, wymurowanie na istniejących fundamentach części budynku od strony zachodniej, w miejscu istniejącego wcześniej budynku gospodarczego. E. M. nie przedłożyła pozwolenia na budowę uwzględniającego dokonane odstępstwa. Nie przedłożyła również potwierdzenia zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku. Budynek został zrealizowany w całości, roboty budowlane przy jego realizacji zostały zakończone. Stan techniczny obiektu oceniono jako zadowalający, bez zagrożenia dla osób w nim przebywających, jak też przebywających w jego pobliżu. Podczas kontroli W. G. właściciel sąsiedniej nieruchomości wniósł do protokołu uwagi i wskazał, że budynek garażowy powstał w 2005 roku - rozebrano starą zabudowę i wykonano nowe fundamenty i budynek (dotyczy to części z cegły ceramicznej). W 2011 roku wstawiono okna w miejsce drzwi w części zachodniej oraz wstawiono stalowe nadproże w postaci dwuteownika. Na granicy między budynkami na dz. nr [...] i [...], budynek E. M. pęka w okolicy stropodachu. Budynek nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony zachodniej - dwuteowniki wkute są w ścianę nośną budynku W. i U. G.. Obiekt nie posiada przyłączy, była w nim prowadzona działalność gospodarcza do połowy grudnia 2013 r. Zdaniem W. G. budynek zagraża bezpieczeństwu z uwagi na pęknięcie pod stropem, opuszczanie się całego stropodachu, co jest w szczególności widoczne przy wjeździe do garażu. Ponadto pęknięcia widoczne są na szybach w drugim wjeździe garażowym, co świadczy o tym, że strop się opuszcza. W toku postępowania organ powiatowy wystąpił do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o przesłanie zdjęć lotniczych działki nr [...] w B. wykonanych w latach 1991-94 oraz 2003-2005. Z przysłanych w dniu [...].05.2014 r. zdjęć lotniczych działki nr [...] w B. wykonanych w 1997 r. i 2004 r. - zdaniem organu wynikalo, że na przedmiotowej działce znajdował się budynek w granicy z działkami nr [...] i [...], o kształcie zbliżonym do obecnego. Z uwagi na powyższe organ przyjął, że budynek garażowo-gospodarczy na działce nr [...] w B. został zrealizowany w oparciu o projekt zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...].01.1992 r., jednakże podczas jego realizacji dokonano istotnych odstępstw od zatwierdzonej dokumentacji. Wobec zmiany wymiarów budynku w stosunku do zatwierdzonej dokumentacji oraz odsunięcia go od wschodniej granicy działki, odstępstwa dokonane podczas realizacji przedmiotowego budynku garażowo-gospodarczego zakwalifikował jako odstępstwa istotne. Odnosząc się do uwag W. G., wniesionych podczas kontroli w dniu [...].03.2014 r., organ stwierdził, że w tym przypadku należy rozpatrywać cały budynek jako zrealizowany w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany, jednakże z istotnymi odstępstwami. Z uwagi na brak formalnego zawiadomienia o zakończeniu budowy nie można stwierdzić, kiedy dokładnie realizacja budynku została zakończona. W związku z powyższym organ przyjął, że roboty budowlane cały czas były prowadzone w oparciu o istniejące w obiegu prawnym pozwolenie na budowę. Cały budynek garażowo-gospodarczy na działce nr [...] został potraktowany jako zrealizowany, z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji. Podczas kontroli nie stwierdzono aby budynek garażowo-gospodarczy stwarzał zagrożenie - jego stan techniczny określono jako zadowalający. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. U. G. wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014r. nakładającej na E. M. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczo-garażowego, zrealizowanego na działce nr [...] w B.. Zarzuciła naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo Budowlane, podczas gdy brak było podstaw, do wydania decyzji na podstawie tego przepisu, z uwagi na fakt zakończenia prac budowlanych w budynku gospodarczo-garażowym w 2005r. Naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca Prawo Budowlane poprzez jego niezastosowanie. Naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, wadliwe przyjęcie, że budynek gospodarczo-garażowy (z czerwonej cegły) budowany był w oparciu o pozwolenie na budowę podczas, gdy z materiału dowodowego wynikało, że powyższy budynek powstał po 2005r. Powoływane pozwolenie na budowę obejmowało budynek garażowy z szarego pustaka, a prace na tym budynku zostały zakończone w 1993r. Pominięto zeznań stron i świadków, zabrakło odniesienia się do kwestii wiarygodności twierdzeń stron. Naruszano art. 80 k.p.a. przez przyjęcie, że budynek gospodarczo- garażowy pokryty jest blacho-dachówką, podczas gdy powyższy budynek pokryty jest papą, a sąsiedni budynek należący do W. i U. G. znajdujący się na działce [...] pokryty jest blachodachówką. Wadliwie przyjęto, że stan techniczny budynku gospodarczo-garażowego jest zadowalający, mimo iż ze zdjęć wynika, że budynek pęka i obniża się na stropodach. Zarzuciła także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a przez wadliwe uzasadnienie i brak odniesienia się do całości materiału dowodowego, brak wyjaśnienia którym dowodom organ dał wiarę, a którym odmówił mocy dowodowej. W uzasadnieniu odwołania U. G. wskazała, że na działce nr [...] należącej do E. M. bez pozwolenia budowę posadowiony został budynek gospodarczo-garażowy. W niniejszej sprawie prace budowalne w budynku gospodarczo garażowym (z czerwonej cegły) zostały zakończone w 2005 r., a więc brak było podstaw do wydania decyzji i ustalenia odstępstw od pozwolenia budowlanego. Bezpodstawnie organ twierdził, że nie da się ustalić terminu zakończenia prac budowlanych, skoro budynek objęty pozwoleniem budowlanym został wybudowany w latach 1992-1993r. Ze zdjęć dostarczonych przez [...] Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wykonanych w latach 1997 i 2004r dla działki [...] wynika, że istniał wówczas inny budynek. W 2005r. doszło do rozebrania budynku gospodarczego, a na jego miejscu wylano nowe fundamenty i postawiono nowy budynek, dowodem na to jest fakt, iż obecny budynek nie stoi już w granicy działki tylko znajduje się około 1 metra na terenie działki sąsiedniej tj. [...]. Organ naruszył art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy. Wadliwie ustalił, że budynek gospodarczo-garażowy (z czerwonej cegły) wybudowany był w oparciu o pozwolenie na budowę podczas, gdy powstał on po 2005 r. tj. 12 lat po zakończeniu prac budowlanych na budynku garażowym z szarego pustaka. Organ nie ocenił zeznań świadków i stron złożonych do protokołu w dniu [...] marca 2014 r. Nadto wadliwie ocenił stan techniczny budynku gospodarczo-garażowego jako zadowalający, podczas gdy powinien zostać on rozebrany m.in z uwagi na zły stan techniczny jak również z faktu, iż został wybudowany bez pozwolenia budowę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2014r. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania U. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2014r. - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że czynności kontrolne przeprowadzone przez PINB w P. w dniu [...] marca 2014r. ujawniły, iż na działce nr [...] w B. znajduje się budynek garażowo - gospodarczy o wymiarach ok. 7 m x 15,90m i wysokości ok. 3,75m, przykryty dachem jednospadowym ze spadkiem w kierunku działki nr [...]. Konstrukcja budynku- murowana z pustaków żużlowo - betonowych i cegły ceramicznej pełnej. Stropodach żelbetowy, pokryty papą i blachodachówką. Organ powiatowy ustalił, że budynek zrealizowany został w oparciu o pozwolenie na budowę udzielone decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] stycznia 1992r., jednakże z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji projektowej, polegającymi na zmianie lokalizacji obiektu i zmianie jego wymiarów. Dlatego decyzją wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, PINB w P. nakazał E. M. przedstawienie projektu budowlanego zamiennego. Organ odwoławczy wskazał, że dokładne ustalenie stanu faktycznego było podstawową i konieczną przesłanką do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 107 § 1 Kpa decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, na których zostało oparte rozstrzygnięcie. Powinno ono zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. W tym kontekście wątpliwości organu odwoławczego budziła rzetelność przeprowadzonego przez PINB w P. postępowania wyjaśniającego co do daty realizacji przedmiotowej inwestycji. W aktach sprawy znajdowały się oświadczenia stron postępowania oraz świadków na podstawie których brak było możliwości jednoznacznego potwierdzenia daty zakończenia realizacji budynku. Z oświadczenia poprzednich właścicieli działki na której znajduje się przedmiotowy budynek, złożonego do protokołu kontroli z dnia [...] marca 2014r. wynikało, iż budynek został zrealizowany w latach 1992-1993r. Natomiast z oświadczenia W. G. (współwłaściciela działki nr [...]) wynikało, że sporny budynek powstał w 2005r. po rozebraniu starej zabudowy i wykonaniu nowych fundamentów (dotyczy to części z cegły ceramicznej). Zdaniem organu II instancji - odmiennie od oceny wyrażonej przez organ I instancji - charakter wykonanych robót budowlanych świadczy o realizacji inwestycji bez stosownego pozwolenia na budowę tj. w warunkach samowoli budowlanej. Wprawdzie w uzasadnieniu objętej odwołaniem decyzji, PINB w P. powołał decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] stycznia 1992r., udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczo - garażowego, jednak to pozwolenie, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego obejmowało budowę obiektu znacznie odbiegającego wielkością od faktycznie zrealizowanego. Wskazane pozwolenie budowlane dotyczyło obiektu o wymiarach 6 x 9,60m - 10,60m, tymczasem przedmiotowy obiekt posiada wymiary ok. 7m x 15,90m i wysokości ok. 3,75m. Zdaniem organu odwoławczego w tych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia, iż budynek został wybudowany z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, a uprawnioną może być teza, iż stanowi on nowe zamierzenie budowlane realizowane bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. W tej sytuacji zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak było podstaw prawnych do zastosowania procedury z art. 51 ustawy Prawo budowlane, a rozważenia wymaga możliwość przeprowadzenia postępowania w oparciu o art. 48 ww. ustawy, przy czym takie postępowanie także może zakończyć się legalizacją spornego budynku o ile spełnione zostaną przesłanki ustawowe. E. W. (poprzednie nazwisko M.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2014 r., w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] w B.. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 138 § 2 kpa poprzez uznanie, iż decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania podczas, gdy materiał dowodowy nie dawał podstaw do takich twierdzeń, art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie, art. 51 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7,77 § 1, 80 oraz 107 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego, nie wzięcie pod uwagę decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...].01.1992r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego, nie wzięcie pod uwagę oceny stanu technicznego przedmiotowego budynku, pominięcie uzasadnienia faktycznego i prawnego dokonanego przez organ I instancji. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż wydanie decyzji organu I instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania podczas, gdy organ I instancji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny. Nadto, naruszony został przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że przepis ten będzie miał zastosowanie, gdyż realizacja budynku nastąpiła bez pozwolenia na budowę. Tymczasem przedmiotowy budynek został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...].01.1992 r. udzielone przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P.. Jak zasadnie ustalił organ I instancji podczas realizacji inwestycji odstąpiono od zatwierdzonej dokumentacji. Powyższy budynek należy potraktować jako wybudowany z odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji. Decyzja kasatoryjna narusza również przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7,77 § 1, 80 oraz 107 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, pominął fakt wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego, pominął ocenę stanu technicznego przedmiotowego budynku, stwierdzonego protokołem z dnia [...] marca 2014 r. oraz dokumentacją fotograficzną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zadaniem Sądu było zatem dokonanie oceny zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Oceniając prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. wskazać trzeba, że zgodnie z brzmieniem tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przy czym przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania jest wyjątkiem od zasady, wedle której organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy co do meritum. Powody, dla których organ odwoławczy tego rodzaju rozstrzygniecie podejmuje, muszą ściśle odpowiadać przesłankom z art. 138 § 2 k.p.a. Nie wystarczy przy tym ogólne wymienienie dostrzeżonych czy domniemanych uchybień. Konieczne jest, aby wynikiem stwierdzonych i realnie istniejących wad postępowania przed organem I instancji, konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania. Decyzja kasacyjna nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Słusznie w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w I instancji uznając, że sprawa nie została należycie wyjaśniona. Ten zasadniczy motyw rozstrzygnięcia jest uzasadniony. Rzeczywiście bowiem zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy nie jest kompletny, a nade wszystko nie został on należycie oceniony. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, nie wynika konieczność zastosowania ustalonego przez organ I Instancji trybu postępowania, to jest art. 51 Prawa budowlanego, czyli zobowiązanie do przestawienia projektu budowlanego zamiennego, po stwierdzeniu istotnych odstępstw od uzyskanego wcześniej pozwolenia budowlanego . Wprawdzie organ I instancji dokonał kontroli przedmiotowego budynku i ustalił stan faktyczny zgodnie z twierdzeniami inwestora, to jednak powinien w okolicznościach tej sprawy przeprowadzić jeszcze inne dowody, w celu dokładnego ustalenia co i kiedy zostało wybudowane. Było to podstawową i konieczną przesłanką do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Wbrew normie art. 107 § 3 Kpa decyzja organu I instancji nie zawierała oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, oraz odniesienia się do rozbieżnych dowodów w kontekście ustalonego stanu faktycznego. Słuszne wątpliwości organu odwoławczego budziła rzetelność przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego na okoliczność ustalenia daty realizacji przedmiotowego budynku. W aktach sprawy znajdowały się oświadczenia stron postępowania podających różne daty zakończenia budowy. Z oświadczenia poprzednich właścicieli działki na której znajduje się przedmiotowy obiekt wynikało, iż budynek został zrealizowany w latach 1992-1993r. Natomiast z oświadczenia W. G. wynikało, że sporny budynek powstał w 2005r., po rozebraniu starej zabudowy i wykonaniu nowych fundamentów (części z cegły ceramicznej). Zatem odmiennie od oceny wyrażonej przez organ I instancji, charakter wykonanych robót budowlanych oceniali U. i W. G.. Z ich twierdzeń wynikało, że budynek zrealizowano bez pozwolenia na budowę tj. w warunkach samowoli budowlanej. Wprawdzie w uzasadnieniu objętej odwołaniem decyzji, PINB w P. powołał fakt wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] stycznia 1992r., udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczo - garażowego, jednak organ nie wyjaśnił różnić miedzy zakresem pozwolenia, a tym co zrealizowano. Wskazane pozwolenie budowlane dotyczyło obiektu o wymiarach 6 x 9,60m - 10,60m, natomiast przedmiotowy obiekt posiada wymiary ok. 7m x 15,90m i wysokość ok. 3,75m. Na powody tej rozbieżności wskazują U. i W. G. wskazując, iż nie ma relacji faktycznej i prawnej między pozwoleniem budowlanym z 1992r., a przedmiotowym budynkiem. Twierdzenia zawarte w odwołaniu były w ocenie Sądu usprawiedliwionym powodem do zakwestionowania ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego. Bez szczegółowej oceny całego materiału dowodowego, przedwczesnym było przyjęcie, że budynek został wybudowany z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego gdyż nie da się wykluczyć - jak twierdzą odwołujący się, iż stanowi on nowe zamierzenie budowlane realizowane bez pozwolenia na budowę. U. i W. G. skutecznie zakwestionowali ocenę zdjęć wykonanych w latach 1997 i 2004r przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dla działki [...] twierdząc, że stał tam inny budynek gospodarczy. W 2005r. doszło do jego rozebrania, a na tym miejscu wylano nowe fundamenty i postawiono nowy budynek, dowodem na to miał być fakt, iż obecny budynek nie stoi w granicy działki tylko znajduje się około 1 metra na terenie działki sąsiedniej tj. [...]. Są to istotne dla sprawy kwestie, które muszą być zweryfikowane w celu przyjęcia właściwej procedury przewidzianej przez przepisy prawa budowlanego. Zatem nie ulega wątpliwości, iż organ I instancji naruszył art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy. Bez należytej staranności w gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego ustalił, że budynek gospodarczo-garażowy (z czerwonej cegły) wybudowany był w oparciu o pozwolenie na budowę. Organ nie ocenił rozbieżnych twierdzeń stron, w odniesieniu do przyjętego przez siebie stanu faktycznego. Także bez dostatecznej podstawy w materiale dowodnym ocenił stan techniczny budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] jako zadowalający. W tej sytuacji słuszna była ocena organu II instancji, iż zastosowana przez organ I instancji procedura naprawcza, określona w art. 51 ustawy Prawo budowlanego nie była dostatecznie uzasadniona, a być może koniecznym będzie przeprowadzenie postępowania w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane. Mając powyższe na uwadze – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło