VII SA/Wa 1633/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-07
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Włodzimierz Kowalczyk, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorcy, który usuwał pojazdy z drogi i przechowywał je na parkingu strzeżonym na podstawie umów cywilnoprawnych z Policją, przysługuje wynagrodzenie i zwrot kosztów w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli nie został wyznaczony przez starostę do wykonywania tych zadań w trybie ustawy Prawo o ruchu drogowym?Ratio decidendi
Przedsiębiorcy, który usuwał pojazdy z drogi i przechowywał je na parkingu strzeżonym na podstawie umów cywilnoprawnych z Policją, przysługuje wynagrodzenie i zwrot kosztów w postępowaniu administracyjnym tylko w sytuacji, gdy te działania były podejmowane w ramach stosunku administracyjnoprawnego, nawiązanego poprzez władcze działania organów, a nie na zasadzie zwykłego parkingu. W przypadku umów o charakterze cywilnoprawnym, spory powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku przedsiębiorcy o wynagrodzenie za dozór pojazdów usuniętych z drogi w latach 2002-2006 i 2010. Organy administracji umorzyły postępowanie w części dotyczącej przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia, uznając, że przedsiębiorcy nie przysługują one za okresy, w których nie był wyznaczony przez starostę do usuwania i parkowania pojazdów w trybie administracyjnym. Przedsiębiorca działał na podstawie umów cywilnoprawnych z Policją. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że umowa z Policji z 2001 r. mogła stanowić podstawę do roszczeń administracyjnych, podczas gdy umowa z 2003 r. miała charakter cywilnoprawny.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie wynagrodzenia za dozór usuniętych pojazdów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) na rzecz skarżącego (...) kwotę 5.281 zł (pięć tysięcy dwieście osiemdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia (...) czerwca 2015 r. w sprawie I OSK 928/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2014 r. sygn. akt VIISA/WA 1308/14 ze skargi (...) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie wynagrodzenia za dozór usuniętych pojazdów i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Obecnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje wyżej wymienione postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r., którym organ odwoławczy po rozpatrzeniu zażalenia (...) utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta (...) (...) z dnia (...) listopada 2013 r. umarzające postępowanie wszczęte na wniosek (...) w części dotyczącej przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów usuniętych z drogi w okresie od (...) lipca 2002 r. do dnia (...) maja 2006 r. oraz od dnia (...) kwietnia 2010 r. do (...) kwietnia 2010 r. tj.: (1) (...).
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wnioskiem z dnia 9 września 2010 r. (...) zwrócił się do Prezydenta Miasta (...) o odebranie znajdujących się w jego pieczy 115 pojazdów mechanicznych, 6 motocykli i 2 rowerów, które zostały usunięte z ulic miasta (...), a także uregulowanie należności za parkowanie tych pojazdów, zgodnie z uchwałami Rady Miasta (...) obowiązującymi w tym zakresie; wyjaśnił, że stosownie do art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia (...) czerwca 2008 r. (...) oraz z dnia (...) maja 2009 r. (...), na Prezydencie ciąży obowiązek wszczęcia stosownych postępowań mających na celu stwierdzenie przez sąd powszechny przejścia prawa własności przedmiotowych pojazdów na Skarb Państwa, i załączył zestawienie 115 pojazdów ze wskazaniem marki, modelu, nr rej., nr dyspozycji i daty przyjęcia.
Pismem z dnia (...) sierpnia 2012 r. skierowanym do Prezydenta Miasta (...) skarżący sprecyzował żądanie podając, że łączna przysługująca mu należność na dzień (...) września 2012 r. wynosi netto 921.509 zł; należność za holowanie każdego pojazdu w wysokości 100 zł netto oraz stawka dobowa za dozorowanie w wysokości 5 zł netto.
Organ ustalił, że (...), prowadzący działalność gospodarczą (...)", został wyznaczony do usuwania pojazdów z dróg i prowadzenia parkingu strzeżonego począwszy od dnia (...) czerwca 2006 r. w oparciu o zarządzenie nr (...)Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) maja 2006 r. obowiązujące od dnia (...) czerwca 2006 r. do (...) marca 2007 r. oraz zarządzenie nr (...) Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) kwietnia 2007 r. obowiązujące od dnia (...) kwietnia 2007 r. do dnia (...) marca 2010 r. Wcześniej, tj. przed (...) czerwca 2006 r. jednostką wyznaczoną była (...), a po dniu (...) marca 2010 r. do holowania pojazdów i prowadzenia parkingu wyznaczony]został (...).
Organ podał, że wnioskodawca usuwał z drogi pojazdy również na podstawie umów z Policją. Pierwsza umowa z dnia (...) stycznia 2001 r. zawarta byłą z Komendą Miejską Policji w (...) na czas nieokreślony, a jej przedmiotem było usuwanie lub przemieszczanie pojazdów, a także ich parkowanie na parkingu strzeżonym w przypadkach określonych w art. 129 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W § 5 tej umowy przewidziano , że w przypadkach określonych w art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc usunięcia pojazdów pozostawionych w miejscu gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub zagraża bezpieczeństwu; kierowanych przez osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu; kierowanych przez osoby nie posiadające przy sobie wymaganych dokumentów uprawniających do kierowania i używania pojazdu, zarejestrowanych lub czasowo dopuszczonych do ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo zarejestrowanych za granicą , jeżeli kierujący nie okazał dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia; których stan techniczny zagraża bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska, przekraczających dopuszczalną masę całkowitą lub nacisk osi określone w przepisach ruchu drogowego, których stan wskazuje na to, że nie są używane, a także bez tablic rejestracyjnych, przedsiębiorca we własnym imieniu będzie wystawiać rachunek obciążający właściciela pojazdu oraz dochodzić zapłaty za usunięcie przemieszczenie lub umieszczenie pojazdu na parkingu strzeżonym (ust. 1). Zastrzeżono również, że umowa ta nie będzie stanowić podstawy do dochodzenia od Policji zapłaty za w/w rachunki, jeżeli egzekucja należności od właścicieli pojazdów okazała się bezskuteczna oraz w przypadku wyczerpania możliwości ustalenia właściciela pojazdu. Druga umowa zawarta została dnia 1 lipca 2003 r. stosownie do § 9 obowiązywała przez czas określony - do dnia 30 czerwca 2004 r. Z § 7 umowy wynika, że płatność za świadczone usługi obciążała zleceniodawcę, czyli Komendę Wojewódzką Policji, w oparciu o wystawiony i przedłożony rachunek.
Dlatego też organ uznał, że koszty związane z parkowaniem pojazdów w latach 2001 - 2004 winna ponosić Policja. Natomiast odpowiedzialność Gminy Miasto (...) dotyczyć może tylko okresu od (...) czerwca 2006 r. do (...) marca 2010 r.
W piśmie z dnia (...) czerwca 2013 r. Zastępca (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji wyjaśnił, że umowa Policji z dnia (...) stycznia 2001 r. zawarta z (...) dotyczyła usuwania i zabezpieczania pojazdów w trybie administracyjnym wynikającym z ustawy Prawo o ruchu drogowym, a umowa z dnia 1 lipca 2003 r. dotyczyła pojazdów zabezpieczonych do postępowań procesowych Policji. Policja nie posiada żadnych dokumentów związanych z w/w umowami, gdyż zgodnie z przepisami o archiwizacji, zostały one zniszczone w 2010 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) stwierdziło, że problematykę usuwania pojazdów z dróg normują przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.), a w szczególności art. 130a, który reguluje w sposób kompleksowy problematykę usuwania (ust. 1, 2 i 3), przemieszczania (ust. 3) i blokowania pojazdów (ust. 8). Pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy. Decyzję o usunięciu pojazdu z drogi podejmuje policjant (ust. 4 pkt 1), a w sytuacji określonej w ust. 1 pkt 1, 4 i 5 strażnik gminny (miejski) - ust. 4 pkt 2, albo osoba dowodząca akcją ratowniczą - ust. 4 pkt 3. W przypadkach wymienionych w ust. 1 i 2 art. 130a pojazd jest usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę i umieszczany na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (art. 130a ust.5c). Wysokość tych opłat ustala rada powiatu (art. 130a ust. 6). Wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty (ust. 7). Podstawę do odbioru pojazdu z parkingu stanowi zezwolenie, które wydaje podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu (§ 4 ust. 1 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia (...) czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz. U. z 2011 r. Nr 143, poz. 846), a § 6 ust. 1 pkt 2 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 191, poz. 1377).
Organ wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia (...) września 2010 r. nieodebranie takiego pojazdu przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznawało się za porzucenie pojazdu z zamiarem wyzbycia się. W takiej sytuacji pojazd przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy (art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Jednostka prowadząca parking strzeżony powinna powiadomić o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu (§ 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów). O przejęciu na rzecz Skarbu Państwa orzekał naczelnik właściwego urzędu skarbowego, który przed wydaniem orzeczenia powiadamiał właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w tym zakresie (§ 8 ust. 1 w/w rozporządzenia). Jednakże Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia (...) czerwca 2008 r. (...) stwierdził niekonstytucyjność cytowanego wyżej art. 130a ust. 10 ustawy w zakresie w jakim przepis ten dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu z art. 130a ust. 11 ustawy i art. 92 ust. 1 i art. 46 Konstytucji. W tej sytuacji na mocy art. 1 pkt 10 lit. a-c, j, k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 z późn. zm.) dokonano zmiany treści art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym z dniem 4 września 2010 r.
Zmiany te dotyczyły m.in. tego, że obecnie orzeka się o przepadku pojazdu usuniętego z drogi (w przypadkach określonych w tym przepisie) na rzecz powiatu. Dodany też został art. 130a ust. 10h ustawy, z którego wynika, że koszty związane, m.in. z przechowywaniem pojazdu ponosi co do zasady właściciel tego pojazdu, przy czym decyzję w tym przedmiocie wydaje starosta. Według dodanego art. 130a ust. 10f do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Zgodnie zaś z dyspozycją § 3 pkt 1 lit. a obowiązującego od 3 marca 2011 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r. Nr 48, poz. 237) do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie: prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, stosuje się przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości, a więc przede wszystkim przepis art. 102 ustawy. Stosownie zaś do art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.) organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1.
Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że (...) prowadził działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu parkingu strzeżonego dla pojazdów samochodowych. W ramach tej działalności podejmował się usuwania z drogi pojazdów, które następnie przechowywał na prowadzonym parkingu depozytowym w (...) przy ul. (...). Czynności te wykonywane były na podstawie umów cywilnoprawnych z Policją, a także na podstawie zarządzeń Prezydenta Miasta (...), który wyznaczył skarżącego jako jednostkę właściwą do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu strzeżonego.
Zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji dotyczy 17 pojazdów. We wszystkich tych przypadkach jako jednostkę właściwą do usunięcia pojazdu Policja wskazała (...), a jako miejsce przemieszczenia pojazdu - parking strzeżony na ul. (...).
Zdaniem Kolegium okoliczność, że żalący się podjął się wykonania dyspozycji Policji nie oznacza automatycznie, że dokonał usunięcia pojazdów i wykonywał dozór nad nimi w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, co uprawniałoby go na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do dochodzenia w trybie administracyjnym zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdami usuniętymi z drogi oraz wynagrodzenia za dozór tychże pojazdów. W uchwale z dnia 29 listopada 2010 r. I OPS 1/10 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że w sytuacji gdy właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449).
Zgodnie z art. 130a ust. 5 i 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd był usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę i umieszczany na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Przepisy te utraciły moc z dniem 30 czerwca 2006 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia (...) czerwca 2005 r. (...), który orzekł o ich niezgodności z art. 2 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wobec braku określenia przesłanek, którymi kierować się miał starosta, dokonując takiego wyznaczenia. W tej sytuacji ustawą nowelizacyjną z dnia 22 września 2006 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 190, poz. 1400), która weszła w życie z dniem 19 października 2006 r., dodano do art. 130a ustępy 5a-5e, określające warunki, spełnienie których upoważniało starostę do wyznaczenia danego podmiotu do dokonania usunięcia i parkowania pojazdów. W obecnym stanie prawnym, stosownie do art. 130a ust. 5f ustawy usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, należy do zadań własnych powiatu. Starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Zgodnie zaś z obowiązującym ust. 5c art. 130a pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Podmiotami uprawnionymi do wydania dyspozycji przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi są: policjant, strażnik gminny (miejski) lub osoba dowodząca akcją ratowniczą (art. 130a ust. 4 pkt 1-3).
Organ wskazał, że w świetle powyższych wyjaśnień, a w szczególności uchwały NSA z dnia 29 listopada 2010 r. I OPS 1/10, dla uznania istnienia stosunku administracyjnego łączącego przedsiębiorcę prowadzącego parking strzeżony z organami administracji publicznej, opierającego się na założeniu, że przedsiębiorca otrzyma wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych nań obowiązków, muszą być spełnione dwie przesłanki: nawiązanie takiego stosunku, poprzez władcze działania organów władzy publicznej polegające na usunięciu z drogi pojazdu w trybie przepisów art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym i umieszczenie go na parkingu wyznaczonym do tego celu przez właściwego starostę. Natomiast gdy dyspozycję usunięcia pojazdu wykonał podmiot niezobowiązany do tego przez starostę, to w takiej sytuacji nie doszło do powstania stosunku administracyjnego. Konsekwencją tego jest brak możliwości ubiegania się przez podmiot, który dokonał faktycznie usunięcia i przechowania pojazdu, zapłaty należności w drodze administracyjnoprawnej.
Organ stwierdził, że przyjmując pojazdy na parking w okresie od dnia (...) lipca 2002 r. do dnia (...) maja 2006 r. oraz od dnia (...) kwietnia 2010 r. do dnia (...) kwietnia 2010 r. żalący się, jako podmiot niewyznaczony przez starostę do realizacji zadań związanych z usuwaniem z drogi pojazdów, czynił to nie w ramach wykonywania obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa administracyjnego, ale na zasadzie prowadzenia "zwykłego" parkingu. Skarżący nie mógł mieć wówczas podstaw prawnych do zakładania, że zostanie uznany za podmiot, o którym mowa w art. 130a ust. 5c Prawa o ruchu drogowym (do dnia 30 czerwca 2006 r., art. 130a ust. 5 i 6 ustawy), nie wiązał go bowiem wówczas z organem administracji publicznej stosunek administracyjny związany z wykonywaniem dozoru w trybie w/w przepisów.
Kolegium uznało wiec za słuszne stanowisko organu pierwszej instancji, iż zwrot wydatków za dozorowanie pojazdów usuniętych z drogi i wynagrodzenie za dozór, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przysługuje tylko na rzecz podmiotu, który został wyznaczony przez starostę do usuwania pojazdów z drogi w trybie ustawy Prawo o ruchu drogowym i prowadzenia parkingu strzeżonego. Skoro zatem (...) spełnił tę przesłankę tylko w okresie od dnia (...) czerwca 2006 r. do dnia (...) marca 2010 r., to żądane należności za dozorowanie dotyczyć może tylko pojazdów usuniętych z drogi za ten okres.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył (...); zarzucając obrazę przepisów:
1) prawa formalnego - art. 1 pkt 1, art. 11, art. 65 § 1, art. 138 § 2 kpa a co za tym idzie art. 138 § 2 kpa - poprzez ich nie zastosowanie lub błędną wykładnię;
2) prawa materialnego - art. 129 ust. 2 pkt 10, art. 130a ust. 4 pkt 1, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z póź. zm.), art. 11 i art. 12 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr. 152, poz. 1018 z póź. zm.), oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z póź. zm.) - poprzez ich błędną wykładnię lub nie zastosowanie - wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sad któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładanią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W szczególności sąd ten zaprezentował następujący pogląd prawny:
Po dniu (...) stycznia 2002r. umowy zawarte na podstawie § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania kół nie wygasły. Zmiana przepisów dokonana ustawą z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym spowodowała, że nie można już było zawierać umów na podstawie § 10 rozporządzenia z dnia 14 stycznia 2000r., albowiem stosownie do dodanego art. 130a ust. 5 i 6 " w przypadkach określonych w ust. 1 i 2 pojazd jest usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę. Usunięty pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Wysokość opłat ustala rada powiatu".
W dacie usunięcia pierwszego z 17 samochodów, których dotyczy zaskarżone postanowienie tj. 4 lipca 2002r. niewątpliwie do usuwania pojazdów uprawnione były wyłącznie jednostki wyznaczone przez starostę. Zmiana z dniem 1 stycznia 2002r. stanu prawnego nie miała jednak wpływu na postanowienia umowy zawartej w dniu 12 stycznia 2001r., pomiędzy Komendantem Miejskim Policji w (...) , a firmą (...). Oznacza to, że jeżeli w ramach tej umowy przedsiębiorca usuwał pojazdy i przechowywał je, to należy mu się stosowne wynagrodzenie. Jak wynika z przywołanej umowy doprowadziła ona do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego, którego treścią było usuwanie pojazdów i ich parkowanie w miejscach wyznaczonych, w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku ruchu na drogach – art. 129 ust. 1 i ust. 2 pkt. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym - w brzmieniu do dnia (...) stycznia 2002r.
Inaczej przedstawia się natomiast kwestia dotycząca umowy zawartej w dniu (...) lipca 2003r., która dotyczy holowania i parkowania pojazdów zabezpieczonych dla potrzeb Policji, a nie realizacji celów wynikających z ustawy Prawo o ruchu drogowym. Inny jest też jej charakter ( umowa zlecenia ). Zgodnie z § 10 tej umowy spory wynikłe w trakcie realizacji umowy podlegają kognicji sądów powszechnych na podstawie przepisów Kodeksu Cywilnego. Oznacza to, że nie istniały podstawy prawne do rozstrzygania przez organ sprawy w części związanej z umową z dnia (...) lipca 2003r. zawarte z Komendą Wojewódzką w (...), która jest typową umową zlecenia.
Uwzględniając więc w odniesieniu do umowy z dnia 1 lipca 2003 r. jej cywilnoprawny charakter należy uznać bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego skutkującą koniecznością umorzenia tego postępowania w tej części.
Natomiast w odniesieniu do umowy z dnia 12 stycznia 2001 r. która jest umową o współdziałanie w rozumieniu § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania kół ,organ powinien ustalić, które z pojazdów wskazanych w zaskarżonym postanowieniu zostały usunięte z drogi w wykonaniu tej umowy.
Z uwagi na to, że umowa z dnia (...) lipca 2003 r. wygasła z dniem (...) czerwca 2004 r. powyższe ustalenie powinno dotyczyć wyłącznie pojazdów wymienionych w pkt. (...) do 11postanowienia z dnia (...) listopada 2013 r.
Konieczność poczynienia przez organ powyższych ustaleń powoduje uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) kwietnia 2014 r. nr (...) a także poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
Należy zaznaczyć, że podstawą prawną rozstrzygnięcia organu był art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. w związku z art. 105 i art. 104 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym rozstrzygnięcie następuje w formie postanowienia pomimo, że kpa w przypadku umorzenia postępowania zobowiązuje organ do wydania decyzji.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 pkt.1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 1664 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, a także 3617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ( § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia (...) września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło