II OSK 182/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-29

Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Teresa Kobylecka, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa oranżerii o powierzchni zabudowy do 25 m2, która nie została zgłoszona organowi, może być uznana za remont, a nie budowę, w sytuacji gdy w dokumentacji inwentaryzacyjnej brak jest wzmianki o tej oranżerii?
Ratio decidendi
Budowa oranżerii, nawet o powierzchni do 25 m2, wymaga zgłoszenia organowi, jeśli nie znajduje się ona w dokumentacji inwentaryzacyjnej istniejącego budynku i nie można jej uznać za remont. W przypadku współwłasności nieruchomości, do legalizacji samowoli budowlanej wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a podział nieruchomości do użytkowania (quoad usum) nie zwalnia z tego obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanej oranżerii przy budynku mieszkalnym, który stanowił współwłasność skarżących (H. i Z. S.) oraz M. i T. S. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę obiektu z uwagi na brak zgody wszystkich współwłaścicieli na jego legalizację oraz brak zgłoszenia budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżących, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ich skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia WSA del. Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. S. oraz Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 385/15 w sprawie ze skargi H. S. oraz Z. .S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 385/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę H. S. i Z. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Jak wynika z akt sprawy, po wszczęciu z urzędu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) wstrzymał H. i Z. S. prowadzenie robót budowlanych w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego o przedsionek w wym. 5,02 m x 3,02 m znajdującego się na posesji przy ul. [...] w P. i nałożył na w/w obowiązek dostarczenia szeregu dokumentów. Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorom H. i Z. S. rozbiórkę w/w przedsionka. W wyniku wniesionego odwołania przez inwestorów, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2012 r. uchylił decyzję PINB dla Miasta Poznania z dnia [...] października 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie PINB dla Miasta Poznania decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] ponownie nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowego przedsionka. Skarżący ponownie wnieśli odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. W wyniku jego rozpatrzenia Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę na powyższą decyzję z dnia 28 marca 2013 r. wnieśli M. i T. S. Wyrokiem z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 587/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę organ prawidłowo zakwalifikuje sporny obiekt i zastosuje właściwy tryb legalizacji. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie legalności przedsionka o wymiarach 2,02m x 3,02m. Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. i T. S. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego wstrzymał inwestorom H. i Z. S. prowadzenie robót budowlanych w zakresie budynku mieszkalnego o oranżerię o wymiarach 2,02m x 3,02 m i nałożył na nich obowiązki przedłożenia: rysunków przedstawiających rzut, rzut dachu, przekrój, elewację; opisu technicznego rozbudowanej części; opisu technicznego wewnętrznych instalacji w rozbudowanej części; projektu zagospodarowania działki; oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenia Prezydenta Miasta Poznania o zgodności rozbudowy z ustaleniami m.p.z.p. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania nakazał H. i Z. S. rozbiórkę oranżerii. W uzasadnieniu organ wskazał, iż nieruchomość przy ul. [...] w P. jest współwłasnością H. i Z. S. oraz M. i T. S. W dniu 2 lutego 2015 r. T. S. oświadczył, iż on jak i jego żona nigdy nie wyrażali zgody inwestorom na zalegalizowanie robót budowlanych objętych postępowaniem prowadzonym przez nadzór budowlany. W związku z czym inwestorzy dostarczyli oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które nie potwierdza prawa do dysponowania tą nieruchomością wszystkich współwłaścicieli. Procedura legalizacyjna nie zawiera norm uznaniowych lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 2 organ nadzoru budowlanego obowiązany jest do wydania decyzji o rozbiórce samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Wobec niewywiązania się przez inwestorów z obowiązku dostarczenia zgodnego ze stanem rzeczywistym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. wnieśli H. i Z. S. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję PINB dla Miasta Poznania z dnia[...] lutego 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż organ powiatowy wdrożył prawidłową procedurę legalizacyjną, a obowiązek rozbiórki został na inwestorów nałożony z uwagi na niewykonanie obowiązków określonych w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2014 r., w zakresie braku przedłożenia zgody M. i T. S. jako wskazanych współwłaścicieli nieruchomości, na wykonywanie określonych robót budowlanych. Dalej organ podniósł, że w przypadku współwłasności brak zgody jednego ze współwłaścicieli nieruchomości na prowadzenie prac przez inwestora stanowi o niespełnieniu wymogu z art. 32 ust.2 Prawa budowlanego. Zakwestionowanie przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę. Brak wymaganej zgody może być usunięty w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego, zawierającego upoważnienie do dokonania czynności, czego nie ma w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy wynika, że państwo Świderscy nie wyrazili zgody na zalegalizowanie obiektu budowlanego. Brak spełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych przez organ budowlany skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Decyzje podejmowane na podstawie art. 49b ust. 1 Praw budowlanego mają charakter związany. PINB prawidłowo zatem zakwalifikował przedmiotową samowolę budowlaną – oranżeria i prawidłowo przeprowadził procedurę legalizacyjną. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. wnieśli H. S. i Z. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 385/15 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że zgromadzony przez organy administracji materiał dowodowy potwierdza zakwalifikowanie wykonanych robót budowlanych jako posadowienie oranżerii w warunkach samowoli budowlanej. Nie można bowiem w tym względzie podzielić poglądu skarżących, że mamy do czynienia z remontem. Fakt, że mamy do czynienia z rozbudową wynika z przedłożonej przez inwestorów ekspertyzy technicznej, przedłożonych do pisma z dnia 13 kwietnia 2015 r. szkiców, jak również z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 587/13. Sąd podkreślił, że w uzasadnieniu powołanego wyroku zakwestionowano traktowanie przedmiotowego obiektu jako oranżerii, z uwagi na niewystarczająco zebrany materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie obiekt ponownie uznano za oranżerię. Sąd nie może zmienić tej kwalifikacji, ponieważ de facto orzekałby na niekorzyść skarżących. Sąd podzielił zdanie organu II instancji, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wdrożył właściwy tryb umożliwiający legalizację wykonanej oranżerii. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. PINB prawidłowo wstrzymał inwestorom H. i Z. S. prowadzenie robót budowlanych w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego o oranżerię i nałożył na nich obowiązek przedłożenia szeregu dokumentów. Skarżący dostarczyli wymagane dokumenty, przedkładając oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 19 stycznia 2015 r., w którym wskazali jako współwłaścicieli M. i T. S. Jednakże nie przedłożyli ich zgody na wykonanie określonych robót budowlanych. Nadto T. S. w dniu 2 lutego 2015 r. korzystając z przysługującego mu prawa do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, oświadczył, iż przedłożone przez inwestorów oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością nie jest niezgodne z prawdą, albowiem zarówno on, jak i jego żona nigdy nie wyrażali zgody inwestorom na zalegalizowanie robót budowlanych objętych postępowaniem prowadzonym przed nadzorem budowlanym. Skoro inwestor nie zastosował się do obowiązków wynikających z postanowienia PINB-u z dnia [...] grudnia 2015 r., to organ nie miał innej możliwości jak tylko nakazać rozbiórkę obiektu. Sąd podkreślił, że w sytuacji gdy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika ze współwłasności – wymaga ono danych wszystkich współwłaścicieli oraz oświadczenia o posiadaniu zgody wszystkich współwłaścicieli na wykonywanie robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. W sytuacji gdy roboty budowlane mają być wykonywane na nieruchomości stanowiącej współwłasność, to wymóg uzyskania przez inwestora zgody od pozostałych współwłaścicieli zależny będzie od tego, czy zamierzone roboty mieszczą się w zakresie zwykłego zarządu, czy też stanowią czynność przekraczającą zwykły zarząd w rozumieniu art. 199 k.c. Utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy oceniać według prawa cywilnego. Zasadą jest, że w przypadku współwłasności nieruchomości większość robót budowlanych jej dotyczących ma charakter czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a zatem na realizację tych robót wymagana jest zgoda wszystkich jej współwłaścicieli zgodnie z art. 199 k.c. Brak zaś wymaganej zgody niektórych współwłaścicieli może być usunięty w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego, zawierającego upoważnienie do dokonania czynności. Zakwestionowanie chociażby przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości złożonego przez inwestora oświadczenia, w sytuacji gdy jego zgoda na wykonywanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ decyzji o pozwoleniu na budowę. Oświadczenie to stosuje się analogicznie do postępowań legalizujących samowolę budowlaną. W niniejszej sprawie w dniu wszczęcia postępowania oraz w trakcie prowadzenia prac inwestorzy nie posiadali zgody pozostałych współwłaścicieli. Z odpisu dołączonego do akt administracyjnych przez skarżących nieprawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2012 r. sygn. akt [...] o zniesieniu współwłasności nieruchomości wynika, że Sąd dokonał ustanowienia odrębnej własności nieruchomości lokalowych tj. lokalu mieszkalnego nr 1 na paterze wraz z udziałem w gruncie i lokalu mieszkalnego nr 2 na piętrze wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej. Z pkt 3 tego postanowienia wynika, że lokal mieszkalny nr 1 zostaje przyznany skarżącym, a lokal mieszkalny nr 2 zostaje przyznany Marcie i T. S. Pozostałe części nieruchomości jak klatka schodowa, wiatrołap, ławy i ściany fundamentowe, mury zewnętrzne oraz stropy, konstrukcja dachowa wraz z pokryciem, rynny i rury spustowe, działka nr [...]stanowią nieruchomość wspólną. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2015 r. wnieśli H. S. i Z. S. zaskarżając wyrok w całości i zarzucają mu naruszenie: 1. prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego i w rezultacie nie przyjęcie przez Sąd, że oranżeria, której dotyczy niniejsze postępowanie została jedynie przez stronę wyremontowana, a nie postawiona od podstaw; 2. prawa materialnego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i w rezultacie przyjęcie przez Sąd, że inwestorzy są zobowiązani do przedłożenia oświadczenia zawierającego zgodę współwłaścicieli budynku położonego w Poznaniu przy ul. [...] na posadowienie oranżerii, pomimo że w chwili obecnej nieruchomości ta jest podzielona do użytkowania quoad usum i to wyłącznie inwestorzy użytkują część nieruchomości, do której przylega oranżeria; 3. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie przyjęcie przez Sąd, że w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego doszło do innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organy obu instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i to pomimo złożenia stosownych wniosków dowodowych przez stronę; 4. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 134 § 2 p.p.s.a.) poprzez nie przyjęcie przez Sąd, że ewentualne ustalenie przez organ administracji i Sąd, iż oranżeria której dotyczy niniejsze postępowanie została jedynie przez stronę wyremontowana, a nie posadowiona od podstaw, byłoby rozstrzygnięciem na niekorzyść strony skarżącej. Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej określonego w pkt 1 na wstępnie należy podkreślić, iż definicję "remontu" zawiera przepis art. 3 pkt 8 ustawy Prawa budowlanego stwierdzając, że jest to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W aktach administracyjnych znajduje się opis techniczny do rysunku inwentaryzacyjnego budynku przy ul. [...] w P. oraz rysunki inwentaryzacyjne, dołączone do pisma M. K. z dnia 24 listopada 1971 r. Zarówno w opisie inwentaryzacyjnym, wykazie powierzchni oraz rysunkach kondygnacji jak i elewacji brak jest wskazania przedmiotowej oranżerii. W tej sytuacji nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, że wykonane roboty budowlane stanowią remont istniejącego budynku. Natomiast roboty te odpowiadają definicji "budowy" zawartej w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, oznaczającej wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Dodatkowo zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zgłoszenia wymaga budowa o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. Z zestawienia cytowanych przepisów wynika, że budowa oranżerii, mogła być rozpoczęta wyłącznie po skutecznym dokonaniu zgłoszenia, czego skarżący nie zrobili. Tak więc stanowisko WSA w Poznaniu w przedstawionym zakresie było poprawne. Oznacza to również, iż zarzut naruszenia art. 134 § 2 p.p.s.a. nie został naruszony przez Sąd, ponieważ podzielił stanowisko organów co do prawidłowości kwalifikacji prawnej budowy przedmiotowej oranżerii. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w pkt 2 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 i 2 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż ustalenia poczynione przez organy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego mogły stanowić podstawę dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Istotne elementy stanu faktycznego zostały bowiem przez organy prawidłowo wyjaśnione. Należy podkreślić, że art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oraz oględziny. Wskazać również należy, że co prawda strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Jeżeli więc strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 k.p.a., wedle którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem, organ administracji może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się uchybienia ze strony organów w kwestii nieprzeprowadzenia dowodów wskazanych przez skarżących. Okoliczności sprawy wskazują, że odstąpienie od przeprowadzenia tego dowodu było zasadne, albowiem z zebranego w materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący dokonali budowy oranżerii. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego. Oceny tej skarżący skutecznie nie zakwestionowali, nie podnieśli bowiem w skardze kasacyjnej żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów procedury sądowoadministracyjnej. W konsekwencji stan faktyczny sprawy, wobec jego nieskutecznego zakwestionowania - należało uznać za ustalony prawidłowo. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej wskazanego w pkt 2 należy wskazać, że podział quoad usum nie ogranicza sfery uprawnień właścicielskich w zakresie zarządu rzeczą wspólną, gdyż oznacza jedynie określenie sposobu współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej przysługującego każdemu ze współwłaścicieli z mocy art. 206 k.c. W wyniku dokonanego podziału współwłaściciele, pozostając współposiadaczami samoistnymi rzeczy wspólnej, uzyskują posiadanie zależne części rzeczy. W żadnym jednak razie nie przysługuje im żadne prawo rzeczowe do wydzielonej części rzeczy wspólnej (por. J. Ignatowicz (w:) Kodeks cywilny, Komentarz. 1972, s. 257). Dokonanie podziału quoad usum oznacza jedynie wewnętrzne "zorganizowanie" sposobu korzystania (przy współposiadaniu samoistnym) z rzeczy wspólnej. Każdy ze współwłaścicieli zachowuje prawo, o jakim mowa w art. 209 k.c., tj. może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa i zachowuje prawo zarządu rzeczą wspólną w granicach określonych w art. 199 (czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu) i art. 201 k.c. (czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną) - chyba, że współwłaściciele inaczej postanowili w umowie bądź sąd powszechny ustalił inaczej zasady wykonywania zarządu (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2016 r., II OSK 1975/14; wyrok NSA z dnia 15 października 2009 r., II OSK 1582/08 orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy podział quoad usum nie jest zniesieniem współwłasności, jak to niektórzy mogą sądzić, jest to tylko i wyłącznie wewnętrzny podział, który ma ułatwić korzystanie z rzeczy wspólnej i dalej żaden ze współwłaścicieli nie może samodzielnie rozporządzać żadną częścią rzeczy wspólnej. Dlatego też przedstawienie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podpisanego jedynie przez skarżących kasacyjnie, bez zgody pozostałych współwłaścicieli należało uznać za nie wystarczające. Oznacza to, że zarzut naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego należało uznać za niezasadny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło