I SA/Bd 667/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska- Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2015r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. prowadzi na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] oznaczonych numerami od [...], postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącej. Wskazane tytuły obejmują należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od listopada 2003r. do grudnia 2012r. w kwocie należności głównej [...] zł. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...]. dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego. Zawiadomienie to wraz z odpisami wskazanych tytułów wykonawczych doręczono skarżącej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu [...] W dniu [...]. skarżąca złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.Inspektorat we W. dwa pisma nazwane "skargą na prowadzenie egzekucji i innych na moją szkodę". Z uwagi na treść pism oraz zachowany siedmiodniowy termin, liczony od dnia doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny zakwalifikował wskazane wyżej pisma jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Następnie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Ze względu na pouczenie zawarte w postanowieniu, pismem z dnia [...]. skarżąca złożyła za pośrednictwem organu egzekucyjnego zażalenie, w którym zakwestionowała zawieszenie postępowania egzekucyjnego, żądając "anulowania" egzekucji. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B.stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu organ podał, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 ustawy z ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014r. poz. 1619 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a.", następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Dyrektor wyjaśnił, że niedopuszczalność zażalenia w niniejszej sprawie nastąpiła z przyczyn o charakterze przedmiotowym, albowiem przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w związku ze zgłoszeniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych w wydanym postanowieniu o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego błędnie, powołując art. 56 § 4 u.p.e.a., pouczył skarżącą o możliwości skorzystania ze środka zaskarżenia w postaci zażalenia. W złożonej skardze strona zakwestionowała zasadność prowadzonego wobec jej majątku postępowania egzekucyjnego. Przedstawiła historię prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a także wydanych przez ZUS decyzji, z którymi się nie zgadza. Podobny charakter mają dwa pisma procesowe skarżącej z dnia [...] oraz z [...] Zarzuciła szereg nieprawidłowości w działaniu pracowników ZUS. Uważa, że tytuły wykonawcze powinny zostać unieważnione, a egzekucja winna być zakończona, natomiast pobrane świadczenia należy zwrócić skarżącej. W związku z tym, nie zgadza się z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, ponieważ powinno zostać ono zakończone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, czyli akt administracyjny o charakterze stricte procesowym. Oznacza to, że Sąd objął kontrolą tylko to postanowienie. Innymi słowy, zadaniem sądu w niniejszym postępowaniu było sprawdzenie czy w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy administracyjnej istniały podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skarżącej na postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w T. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podstawę materialnoprawną podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267) dalej: Kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Regulacja ta w myśl art. 144 Kpa ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. W kontrolowanej sprawie zaszedł przypadek przedmiotowej niedopuszczalności środka zaskarżenia z racji tego, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania wydanego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Według przepisu art. 141 § 1 Kpa wydawane w toku postępowania administracyjnego postanowienia mogą być bowiem zaskarżane w drodze zażalenia tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie – kiedy kodeks tak stanowi. Skarżąca zakwestionowała w drodze zażalenia postanowienie zawieszające postępowanie egzekucyjne wydane z powołaniem się na art. 35 § 1 u.p.e.a. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ uczynił art. 35 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie wyżej wskazanego przepisu następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ zatem nie ma obowiązku wydać postanowienia o zawieszeniu postępowania. Skoro bowiem z mocy prawa następuje zawieszenie postępowania egzekucyjnego, to zbędne jest wydawanie postanowienia. Skoro postanowienie jednak zostało wydane, to nie oznacza, iż tworzy ono określony stan prawny w przedmiocie zaskarżenia takiego postanowienia. W przedmiotowej sprawie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów. W wydanym postanowieniu organ ten błędnie pouczył skarżącą o możliwości skorzystania ze środka zaskarżenia w postaci zażalenia, powołując art. 56 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Błędne pouczenie o przysługiwaniu środka zaskarżenia, gdy taki nie służy, nie powoduje, że strona może skutecznie zaskarżyć wydany akt prawny. Analiza przepisów ogólnych postępowania administracyjnego, jak też ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie wskazuje, że w żadnym z tych aktów nie przewidziano możliwości zakwestionowania w drodze zażalenia postanowienia wydanego w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w związku z wniesionymi zarzutami, skoro zawieszenie następuje z mocy prawa i stan taki powstaje niezależnie od tego, czy organ wydał, czy nie wydał postanowienie. Wydane zatem postanowienie nie ma żadnego wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Ustawodawca bowiem jednoznacznie przesądził, że postępowanie ulega zawieszeniu i jest to odmienna sytuacja od tej, gdy zawieszenie postępowania egzekucyjnego ma miejsce na skutek wydania przez organ postanowienia kreującego stan zawieszenia tego postępowania (w trybie art. 56 u.p.e.a.). Skoro Kpa, jak i ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują orzekania o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w administracji w związku z wniesionymi zarzutami, bowiem stosownie do art. 35 § 1 tej ostatniej ustawy następuje ono z mocy prawa, to także nie można przyznać prawa do złożenia zażalenia na postanowienie, które wyłącznie jest powieleniem zaistniałego z mocy prawa stanu prawnego. W tym miejscu wskazać należy, że błędne pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia nie może tworzyć takiego uprawnienia dla zainteresowanego podmiotu, bowiem w sposób rażący naruszałoby to konstytucyjne zasady praworządności i równości obywateli wobec prawa (art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Prawo do zaskarżenia postanowienia przysługuje bowiem wyłącznie wówczas, gdy ustawa tak stanowi. W przeciwnym razie to organ poprzez zbędne wydanie postanowienia i błędne pouczenie przesądzałby o prawie do zaskarżenia danego postanowienia, pomimo że prawo to przysługuje wyłącznie wówczas, gdy ustawa tak stanowi. Jest to odmienna sytuacja od tej, w której organ wydaje decyzję, gdyż od każdej decyzji służy odwołanie, a zatem bez względu na to, czy organ był upoważniony do jej wydania, czy nie był, to jednak środek zaskarżenia przysługuje i podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Nadmienić należy, że sąd administracyjny rozstrzyga wyłącznie w granicach sprawy, którą jest niedopuszczalność zażalenia. Nie ocenia natomiast w przedmiotowej sprawie zasadności prowadzonego postępowania, czy też nieprawidłowości, których zdaniem strony skarżącej, dopuszcza się ZUS oraz trafności żądania umorzenia przez organ postępowania egzekucyjnego i zwrócenia ściągniętych należności. Na obecnym etapie tut. Sąd nie może badać zasadności zarzutów dotyczących egzekucji wobec skarżącej, bowiem wykroczyłby poza granice sprawy. Z uwagi na złożone zarzuty, niewątpliwie strona ma prawo skorzystać ze środków zaskarżenia na postanowienie w przedmiocie rozstrzygnięcia tych zarzutów, jak też wystąpić do organu egzekucyjnego z żądaniem umorzenia postępowania egzekucyjnego. Od wydanych w tej materii rozstrzygnięć będą przysługiwały środki zaskarżenia, w tym skarga do tut. Sądu. Wówczas Sąd będzie władny ocenić zasadność prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wobec tego, że zaskarżone postanowienie organu II instancji jest zgodne z prawem, Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę. H. Adamczewska – Wasilewicz I. Najda – Ossowska J. Szulc