I SA/Sz 645/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi D.K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia III raty podatku od nieruchomości za 2014 rok oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P. z dnia [...] r., nr [...], którą odmówiono [...] spółce jawnej [...] (zwanej dalej "skarżącą") umorzenia III raty podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...] zł. Jak ustalono, wnioskiem z dnia 6 listopada 2014 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza P. o umorzenie III raty podatku od nieruchomości za 2014 rok. W ocenie skarżącej, w momencie otwarcia drogi ekspresowej nr 3 ruch pojazdów na drodze, gdzie znajduje się firma skarżącej spadł o 50-70 %, w sytuacji gdy specyfikacja firmy polega na obsłudze klientów przemieszczających się byłą drogą nr 3. Organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku, przez określenie tytułu pomocy, o którą się ubiega i jeśli jest to pomoc de minimis o dostarczenie stosownego zaświadczenia bądź oświadczenia dotyczącego pomocy de minimis udzielonej przedsiębiorcy. Organ wezwał też skarżącą do przedłożenia innych dokumentów. Skarżąca dokonała uzupełnienia wniosku. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Burmistrz P. odmówił skarżącej umorzenia III raty podatku od nieruchomości za 2014 rok w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz P. wskazał, iż nie dopatrzył się przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613), dalej zwanej "o.p.", do udzielenia wnioskowanej ulgi. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżąca za okres 1.01-30.09.2014 r. osiągnęła zysk brutto [...] zł, a poprzednio [...] zł za cały rok. Organ wskazał nadto, że na koniec września środki pieniężne i inne aktywa finansowe skarżącej wyniosły [...] zł i tu także nastąpił znaczny wzrost w stosunku do końca 2013 r. Analiza wykazała zatem zdaniem organu, że skarżąca uzyskała znaczny zysk z prowadzonej działalności gospodarczej. Burmistrz P. wziął pod uwagę fakt, że z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, iż zmniejszają się zapasy, co było wg organu pozytywnym aspektem z uwagi na zwiększenie płynności skarżącej. Zdaniem organu pierwszej instancji, uwzględnienie wniosku skarżącej prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości i sprawiedliwości podatkowej oraz stanowiłoby niczym nieuzasadnione zwolnienie z ustawowego obowiązku ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. Pismem z dnia 9 stycznia 2014 r. skarżąca odwołała się od powyższej decyzji Burmistrza P. W odwołaniu wskazała na swoją trudną sytuację finansową. Wskazała, że umorzenie podatku pomoże w dalszej egzystencji działalności gospodarczej, w przeciwnym razie będzie zmuszona do zwolnienia części pracowników. Skarżąca wyjaśniła, że w związku z brakiem środków na płace była zmuszona sprzedać w 2014 r. samochody, a uzyskane środki przekazać na opłaty ZUS i płace pracowników. Wskazała na wzrost niespłaconych należności, konieczność spłaty kredytu w sytuacji gdy spłaty rat nie są kosztem który pomniejsza dochód skarżącej, konieczność spłaty odsetek od kredytów, nadto do odwołania załączyła rachunek zysków i strat i wyjaśniła, że wynikający z niego zysk nie jest równy uzyskaniu fizycznie środków pieniężnych ze względu na należności które nie zostały zapłacone, ponadto skarżąca wyjaśniła, że musiała zmniejszyć zapasy paliw o 50%. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sz. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P. Kolegium stanęło na stanowisku, że organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia sprawy. Kolegium również uznało, że w niniejszej sprawie nie występuje ważny interes podatnika ani ważny interes publiczny, uzasadniający udzielenie ulgi. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyła skarżąca zarzucając jej naruszenie : 1) prawa materialnego tj. art. 67 a w zw. z art. 67 b §1 pkt 2 o.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny ważnego interesu podatnika w oderwaniu od istoty i celu wnioskowanej ulgi oraz jego błędną interpretację, 2) art. 122 i 187 o.p. przez niepodjęcie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz pominięcie istotnych okoliczności, a nadto wybiórcze i dowolne rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym także zgromadzonego przy wydawaniu decyzji, 3) art. 210 § 1 pkt 6 o.p. przez nie zawarcie w uzasadnieniu decyzji przyczyn pominięcia podnoszonych przez skarżącą okoliczności, 4) art. 210 § 4 o.p. przez brak uzasadnienia faktycznego wymaganego treścią tego przepisu. Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza P. z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji w przedstawionym wyżej zakresie, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, brak bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza w rozpoznawanej sprawie przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na jej wynik. Trzeba zauważyć, że z uwagi na to, iż decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych jest decyzją o charakterze uznaniowym, kontroli sądowej w takiej sprawie podlega w rzeczywistości jedynie poprawność postępowania dowodowo-wyjaśniającego i wynikających zeń konkluzji. Jak wynika z akt sprawy skarżąca domagała się udzielenia pomocy de minimis. W świetle art. 67b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy rozpoznając wniosek o udzielenie pomocy de minimis winien w pierwszej kolejności badać, czy spełnione zostały przesłanki określone art. 67a § 1 o.p., a zatem czy wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 532/120 Podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił m. in. art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Stosownie do tej regulacji, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może m. in. umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Ocena występowania w konkretnej sprawie przesłanek do zastosowania bądź nie zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych została dokonana, wbrew zarzutom skargi, po wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, poprzedzonym dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy. Skarżąca w żadnym miejscu nie wskazała jakie dodatkowe dowody organ winien był zgromadzić i jakich konkretnie okoliczności sprawy nie rozważył. Organ podatkowy zobligowany był do podjęcia w toku postępowania wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 o.p.); zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 §1 o.p.) oraz dokonania na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została faktycznie udowodniona (art. 191 o.p.) i zdaniem Sądu to uczynił. Biorąc ponadto pod uwagę treść art. 67a § 1 o.p. i wskazane tam przesłanki umorzenia zaległości podatkowych w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", organ w uzasadnieniu decyzji odniósł się do tego zagadnienia. Organ podatkowy ocenił zgromadzone dowody i przedstawił ustalone na ich podstawie okoliczności, aby ostatecznie ocenić, że w sprawie nie występuje "ważny interes podatnika" bądź "interes publiczny". Z akt przedmiotowej sprawy wynika bowiem, iż w niniejszym postępowaniu, wszczętym przez organ pierwszej instancji na wniosek skarżącej, o umorzenie III raty podatku od nieruchomości za 2014 rok, organ ten w celu dokonania oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie wnioskowanej ulgi oraz kierując się wskazanymi powyżej regułami postępowania dowodowego, dnia 17 listopada 2014 r. skierował do skarżącej wezwanie do uzupełnienia ww. wniosku o określenie tytułu pomocy, o którą ubiega się skarżąca i zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. nr 59, poz. 404), jeżeli jest to pomoc de minimis - przedłożenie zaświadczenia dotyczącego pomocy de minimis udzielonej przedsiębiorcy w okresie trzech poprzednich lat, bądź złożenie oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy. Ponadto organ pierwszej instancji wezwał skarżącą do dostarczenia dowodów potwierdzających dochody uzyskane w 2013 roku; zaświadczeń o zarobkach w 2014 r.; informacji o posiadanych nieruchomościach na terenie Gminy P. oraz innych gmin; dokumentów potwierdzających wydatki na prowadzoną działalność; dokumentów potwierdzających poniesione koszty w związku z budową nowego budynku; oświadczenia przedsiębiorcy o jego sytuacji ekonomicznej; dokumentów potwierdzających spłatę bieżących i zaległych rat kredytu oraz umowy kredytowej; informacji o posiadanych ruchomościach; zaświadczenia lub oświadczenia o posiadaniu bądź nie posiadaniu gospodarstwa rolnego; zaświadczenia lub oświadczenia o uzyskaniu pomocy publicznej w latach 2012-2014; innych dowodów, mających wpływ na sytuację uniemożliwiającą skarżącej wywiązanie się ze zobowiązań wobec Gminy; dowodów potwierdzających koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, tj. rachunków za wodę, gaz, wywóz śmieci, energię elektryczną i inych. W odpowiedzi skarżąca złożyła: zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek ZUS i niezaleganiu w podatkach; wypełniony formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis; formularz informacji o pomocy publicznej; oświadczenie dotyczące stanu majątkowego przedsiębiorcy; bilans oraz rachunek zysków i strat; a nadto oświadczenie o nieuzyskaniu pomocy publicznej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych, na które ma być przeznaczona pomoc de minimis. Poza załączonymi do odwołania dokumentami skarżąca nie złożyła z własnej inicjatywy żadnych wniosków dowodowych. W ocenie Sądu, zasadnym jest więc stwierdzenie, że organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, czym uczyniły zadość naczelnym zasadom postępowania podatkowego, w tym zasadzie prawdy obiektywnej, wynikającej z art. 122 o.p. Organ podatkowy wyczerpująco zebrał materiał dowodowy i dokonał całościowej jego oceny, przedstawiając ją w uzasadnieniu decyzji. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zasadniczą częścią wydatków skarżącej były wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy trafnie zauważył, że wydatki te powinny zostać wkalkulowane w ryzyko prowadzenie owej działalności, albowiem są one związane z normalnymi kosztami, które generuje prowadzenie każdej działalności gospodarczej. Koszty te to np. koszty zatrudnienia pracowników, wydatki na inwestycje, a także na obsługę zaciągniętych kredytów. Słusznie też organ podkreślił, iż spadek obrotu firmy, spowodowany zmniejszeniem ruchu na drodze nie może stanowić okoliczności niespodziewanej i nadzwyczajnej. Istotnie bowiem budowa drogi ekspresowej S3 trwała kilka lat, a jeszcze wcześniej była zaplanowana, a więc nie była to okoliczność, która pojawiła się nagle i w sposób niespodziewany wpłynęła na pogorszenie sytuacji w firmie skarżącej. Mając na uwadze treść art. 106 § 4 p.p.s.a. Sąd zauważa nadto, że faktem powszechnie znanym jest, iż budowa trasy ekspresowej S-3 na odcinku Szczecin-Gorzów Wlkp. została zakończona w roku 2010, zaś co wynika z treści załączonej do skargi decyzji Burmistrza P. z dnia [...]r., skarżąca poniosła koszty budowy hotelu w kwocie [...] zł w latach 2011-2013. Prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, że mimo tego, iż prowadzona działalność gospodarcza generuje duże koszty, jednakże sytuacja finansowa skarżącej na tle kosztów tejże działalności nie może zostać oceniona jako trudna. Okoliczność niezalegania przez skarżącą w opłacaniu podatków i składek ZUS również wskazuje, iż sytuacja skarżącej, pomimo wysokich kosztów prowadzonej działalności nie jest trudna. W konsekwencji zasadnie ustalono, iż główna część wydatków skarżącej związana jest z prowadzoną działalności gospodarczą oraz z koniecznością spłaty kredytów. Skarżąca nie wykazała również, iż w analizowanym okresie poniosła nadzwyczajne wydatki, które mogły zachwiać jej egzystencją. Mając na uwadze powyższe, zgodzić należy się ze stwierdzeniem, iż z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 67a o.p. sytuacja skarżącej nie jest sytuacją skrajną, spowodowaną zaistnieniem nadzwyczajnych, losowych przypadków. Istotnym jest przy tym wskazanie, że sensem instytucji umorzenia zaległości podatkowych powinno być wyłącznie zapewnienie podatnikowi możliwości przezwyciężenia trudności finansowych, w celu zapewnienia regulowania zobowiązań podatkowych w przyszłości Niedopuszczalnym jest natomiast przerzucanie na budżet gminy ciężarów finansowych związanych z decyzjami biznesowymi skarżącej. W przypadku skarżącej jak wskazuje prawidłowo zgromadzony przez organy materiał dowodowy, trudności finansowe związane są bowiem głównie z problemami w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Jak już wyżej wyjaśniono, tego typu trudności finansowe nie mogą być traktowane jako sytuacja nadzwyczajna, której skarżąca nie mogła przewidzieć i na której powstanie nie miała wpływu, a tylko takie znamiona mogą świadczyć o zaistnieniu przesłanki "ważnego interesu podatnika", o której mowa w art. 67 a o.p. Prowadzenie działalności gospodarczej zawsze bowiem niesie za sobą ryzyko zwiększonych kosztów, a w konsekwencji konieczność przewidzenia stosownych środków na ich pokrycie w planowanym budżecie tej działalności. W takiej sytuacji przyznanie ulgi uznaniowej w spłacie zobowiązań podatkowych, stawiałoby skarżącą w uprzywilejowanej sytuacji wobec innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i ponoszących koszty tejże działalności, które jednak terminowo wywiązują się z ciążących na nich zobowiązaniach, co z kolei sprzeczne jest z przyjętym rozumieniem pojęcia "interesu publicznego". Dopiero w skardze strona podniosła argumentację, iż wybudowanie przez nią hotelu i restauracji stanowi przesłankę zaistnienia interesu publicznego, będącą podstawą do zastosowania umorzenia zaległości, albowiem generuje potencjalne miejsca pracy i podatki dla Skarbu Państwa. Sąd nie zgadza się z tym argumentem, przyjmując takie rozumowanie należałoby stwierdzić, iż każda inwestycja prywatnego przedsiębiorcy byłaby związana z zasadnością umorzenia jego zobowiązań podatkowych, wynikającą z zaistnienia "interesu publicznego" albowiem może ona przełożyć się na potencjalne podatki należne Skarbowi Państwa czy wzrost zatrudnienia. Zdaniem Sądu, nie może przy tym stanowić trafnego zarzutu, iż organ w analogicznych warunkach umorzył stronie I i II ratę podatku od nieruchomości za 2014 rok. Sąd nie kontroluje bowiem prawidłowości poprzednich decyzji, a prawidłowość wydania decyzji zaskarżonej, która w świetle przedstawionej argumentacji organu i dowodów zgromadzonych w sprawie, jest zgodna z prawem. Chybiony jest też bowiem zarzut, iż warunki ekonomiczno-finansowe skarżącej nie zmieniły się od czasu wydania poprzednich decyzji. Jak wynika z akt sprawy, organy posiadły bowiem wiedzę o stanie finansowym skarżącej na dzień 30 września 2014 r, który w stosunku do poprzednich okresów zmienił się choćby w zakresie zwiększonego dochodu, a także jeśli chodzi o stan środków pieniężnych, który również się zwiększył. Mając na uwadze powyższe, należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, bowiem w sprawie nie doszło ani do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, ani do naruszenia przepisów prawa materialnego, zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.