I OZ 210/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 564/15 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania dotyczącego skierowania na badania psychologiczne postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 564/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2015 r., III SA/Gd 564/15 (dalej postanowienie z 19 października 2015 r.) w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] maja 2015 r.) w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania dotyczącego skierowania na badania psychologiczne. W uzasadnieniu Sąd podał, że postanowieniem z 19 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego przez J. W. postanowienia z 4 maja 2015 r. Na postanowienie z 19 października 2015 r. skarżący wniósł zażalenie (k. 60- 61 akt III SA/Gd 564/15). Zarządzeniem z 12 listopada 2015 r., III SA/Gd 564/15 Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej zarządzenie z 12 listopada 2015 r.) wezwano skarżącego do usunięcia braków zażalenia przez nadesłanie jednego odpisu zażalenia, celem przesłania organowi. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie rygor odrzucenia zażalenia. Wezwanie doręczono skarżącemu dnia 1 grudnia 2015 r. (k. [64, 65], 72 akt III SA/Gd 564/15). Skarżący nadesłał jeden egzemplarz zażalenia z pismem przewodnim opatrzonym dwiema sygnaturami akt – III SA/Gd 564/15 i III SA/Gd 563/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucając zażalenie przytoczył treść art. 194 § 3 i art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa). Sąd podał, że w niniejszej sprawie skarżący został wezwany do usunięcia braków zażalenia poprzez nadesłanie jednego odpisu zażalenia celem przesłania go organowi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zakreślony skarżącemu termin do usunięcia braków formalnych zażalenia upływał z dniem 8 grudnia 2015 r. Choć skarżący nadesłał odpis zażalenia, nie można uznać, by dotyczył on niniejszej sprawy. Sąd podniósł, że Sądowi wiadomo z urzędu, że skarżący zaskarżył skargą do tutejszego Sądu również postanowienie SKO w Gdańsku dotyczące niedopuszczalności odwołania w sprawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania dotyczącego skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (sygn. akt III SA/Gd 563/15). Także w tej sprawie skarżący zaskarżył postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2015 r., odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i został wezwany do uzupełnienia braków zażalenia przez złożenie jego odpisu. Skarżący, mimo otrzymania wezwania do uzupełnienia braków zażalenia w dwóch sprawach - przedłożył tylko jeden odpis zażalenia, pismo przewodnie opatrując sygnaturami obu spraw. Przedłożony odpis zażalenia, stanowiący uzupełnienie braków zażalenia w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 563/15, przesłano organowi. W niniejszej sprawie skarżący nie uzupełnił braków zażalenia przez przedłożenie jego odpisu. Przesłanego (jednego) egzemplarza nie można uznać za odpis zażalenia złożonego w niniejszej sprawie. Nadesłany egzemplarz odpisu zażalenia różni się od zażalenia złożonego w sprawie niniejszej - m.in. w zażaleniu naniesiono odręcznie poprawki w tekście, czego nie ma w przedłożonym "odpisie". Przedłożony odpis dotyczy zażalenia złożonego w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, co wynika z jego treści, a sprawa niniejsza dotyczy skierowania na badania psychologiczne. W tej sytuacji przedłożenie przez skarżącego odpisu zażalenia dotyczącego innej sprawy nie stanowi wykonania obowiązku nałożonego zarządzeniem z 12 listopada 2015 r. w sprawie niniejszej. W zażaleniu J. W., reprezentowany przez adw. M. M., zaskarżył powyższe postanowienie w całości. Postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 174 § 2 w zw. z art. 6 ppsa przez brak starannego pouczenia i informacji sądu dla skarżącego jako strony, która wniosła zażalenie z dnia 9 listopada 2015 r. bez udziału profesjonalnego pełnomocnika oraz w zw. z art. 47 § 2 ppsa, gdyż uzupełniony egzemplarz 1 odpisu stanowi uwierzytelniony odpis skarżącego w myśl przywołanego przepisu, oraz w zw. z art. 49 ppsa a to przez uchylenie się Sądu pierwszej instancji od jego zastosowania w niniejszej sprawie, choć ustawa nakłada taki obowiązek z urzędu. Powyższe doprowadziło do nieuzasadnionego wskazania art. 178 ppsa jako podstawy odrzucenia zażalenia skarżącego z 19 października 2015 r., co powoduje zdaniem skarżącego uchybienie przywołanym przepisom, mające istotny wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, gdyż w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do kierowania skarżącego na kontrolne badania psychologiczne w ogóle, co skarżący sygnalizował w sposób nie budzący wątpliwości we wszystkich stadiach tego postępowania, a Sąd pierwszej instancji uchylił się bezzasadnie od ustawowego obowiązku kontroli tego stanu materialnego sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia; 2) wytknięcie Sądowi pierwszej instancji rażących błędów proceduralnych skutkujących wydaniem zaskarżonego postanowienia na szkodę skarżącego; 3) nakazanie Sądowi pierwszej instancji poprawnego, zgodnego z przepisami prawa, rozpoznanie jego środka zaskarżenia z dnia 19 października 2015 r. złożonego w niniejszej sprawie, ze szczególnym uwzględnieniem stanu prawnego sprawy, ewentualnie przeprowadzenie czynności wskazanych w treści art. 6 ppsa; 4) ewentualne przeprowadzenie czynności wskazanych w treści art. 6 ppsa; 5) wstrzymanie wykonalności zaskarżonej czynności skierowania na kontrolne badania do czasu prawomocnego rozpoznania całości postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 47 § 1 w związku z art. 194 § 3 ppsa do zażalenia należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich pozostałym stronom występującym w sprawie. O braku formalnym zażalenia z powodu niedołączenia odpisu zażalenia można mówić wówczas, gdy strona składając zażalenie nie dołączyła odpowiedniej liczby odpisów zażalenia i z tego względu zażalenie nie może otrzymać prawidłowego biegu. Jeżeli zażalenie nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia (art. 49 § 1 w związku z art. 178 i 197 § 2 ppsa). Niewykonanie wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów zażalenia uniemożliwia nadanie zażaleniu prawidłowego biegu. Zatem jeżeli strona nie uzupełniła braków formalnych zażalenia w terminie poprzez nadesłanie odpisów zażalenia, sąd zażalenie odrzuca (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa). W niniejszej sprawie J. W. zarządzeniem z 12 listopada 2015 r., III SA/Gd 564/15 (k. 64) prawidłowo wezwany został do nadesłania odpisu zażalenia. W zarządzeniu tym, doręczonym stronie dnia 1 grudnia 2015 r., zakreślono skarżącemu siedmiodniowy termin, którego przekroczenie skutkować miało odrzuceniem zażalenia. Skarżący w zakreślonym terminie co prawda złożył w Sądzie odpis zażalenia (k. 74 akt III SA/Gd 564/15). Trafnie Sąd I instancji uznał, że nadesłany odpis nie odpowiadał oryginałowi zażalenia z 9 listopada 2015 r. (k. 60 akt III SA/Gd 564/15). Wskazuje na to treść zażalenia z 9 listopada 2015 r., w którym prawidłowo wskazano wyłącznie jedną sygnaturę akt III SA/Gd 564/15; zaskarżono w całości "postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2015 r., odebranego z poczty w dn. 06 listopada 2015 r." i rękopiśmiennie skreślono słowa "sprawdzenie kwalifikacji", nadpisując odręcznie "badanie psychologii transportu" i opatrując nadpisanie parafą (k. 60-61 akt III SA/Gd 564/15). Rzeczywiście odpis postanowienia 19 października 2015 r., III SA/Gd 564/15 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania dotyczącego skierowania na badania psychologiczne, doręczono skarżącemu dnia 06 listopada 2015 r. (k. 44-45v, 63 akt III SA/Gd 564/15). Tymczasem nadesłany odpis zażalenia z 9 listopada 2015 r., prócz sygnatury wydrukowanej z edytora tekstu "III SA/Gd 563/15", miał ręcznie dopisaną sygnaturę "III SA/Gd 564/15"; zaskarżono w całości "postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2015 r., odebranego z poczty w dn. 02 listopada 2015 r." i wskazanie jako przedmiot postępowania "skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji... postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dn. [...] maja 2015 r. nr [...]" (k. 74-75 akt III SA/Gd 564/15). Nadesłany przy piśmie z 7 grudnia 2015 r. odpis zażalenia dotyczył zatem innego postanowienia, w innej sprawie, której przedmiotem kontroli jest inne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, niż kontrolowane w sprawie III SA/Gd 564/15 (k. 73-75 akt III SA/Gd 564/15). Zwrócić należy uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w uchwale składu siedmiu sędziów z 18.12.2013 r., I OPS 13/13, ONSAiWSA 2014/3/39, z aprobująca glosą K. Celińskiej-Grzegorczyk, OSP 2014/9/ 84). Jak stwierdzono w niej "1. Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 ppsa, jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd; 2. Złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 ppsa, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa". Z uwagi na treść art. 197 § 2 i art. 193 ppsa uchwała ta winna być stosowana analogicznie również w przypadku zażaleń. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie. Sąd I instancji nie naruszył art. 6 w zw. z art. 49 § 1 i art. 47 § 2 ppsa i udzielił skarżącemu właściwego pouczenia w piśmie z 12 listopada 2015 r., opatrzonym prawidłową sygnaturą III SA/Gd 564/15 (k. 65 akt III SA/Gd 564/15). Tylko od skarżącego zależało, by doręczyć uwierzytelnioną fotokopię zażalenia we właściwej sprawie – czego skarżący bez dochowania właściwej staranności nie dopełnił. W postępowaniu wpadkowym – o uzupełnienie braku formalnego zażalenia - niedopuszczalne jest rozstrzyganie zagadnienia materialnoprawnego co do podstaw skierowania skarżącego na kontrolne badania psychologiczne. Sąd wypowiedział się w tej materii wyrokiem z dnia 28 października 2015 r., III SA/Gd 564/15, od którego skarżący wywiódł skargę kasacyjną (k. 53, 68-69v, 88-90 akt III SA/Gd 564/15). Zagadnienie wstrzymania wykonalności "zaskarżonej czynności" może być przedmiotem badania na podstawie prawidłowego wniesienia stosownego wniosku w postępowaniu ze skargi kasacyjnej, nie zaś w postępowaniu wpadkowym. W sprawie nie zachodzą przesłanki stosowania art. 6 ppsa, skoro skarżący działa za pośrednictwem adwokata (k. 114 akt III SA/Gd 564/15). W sprawie nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia wniosków z punktu 2 i 3 zażalenia z 26 stycznia 2016 r. Nieprawidłowe jest składanie pism adwokata, nie opatrzonych podpisem adwokata, a jedynie kolorową kserokopią (k. 108, 113 akt III SA/Gd 564/15). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji.