VIII SA/Wa 279/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) w [...] działając na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 stycznia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013) oraz § 12 pkt 1 i § 30 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie MON z dnia 8 stycznia 2010 r.") orzeczeniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] uchyliła w całości orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. i wydała nowe orzekając, że M. N. jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej, zaliczając go do kategorii N. Do wydania ww. orzeczenia doszło w następującym stanie faktycznym sprawy: Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] skierował szer. rez. M. N. do RWKL w celu ustalenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej (kandydat do [...]). Orzekany zgłosił się do RWKL w [...] w dniu [...] lipca 2014 r., gdzie otrzymał zlecenie do wykonania badań lekarsko-specjalistycznych oraz laboratoryjnych, spirometrycznych RTG, EKG i USG. Badania specjalistyczne wykonali lekarze: stomatolog, chirurg, dermatolog, internista, kardiolog + echo serca, laryngolog, lekarz chorób wewnętrznych, neurolog, okulista ortopeda, psychiatra, psycholog a wyniki tych badań zostały wpisane w karty zleceń lekarskich. Uwzględniono również wyniki pobytu orzekanego w [...] Szpitalu Specjalistycznym Odział Kardiologiczny w dniach od [...] sierpnia do [...] sierpnia 2014 r. W oparciu o wyniki przeprowadzonych badań, RWKL w [...] opierając się o przepisy rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. wydała orzeczenie z dnia 5 sierpnia 2014 r. w którym rozpoznała schorzenia orzekanego, m.in. niedomykalność zastawki aortalnej oraz płucnej upośledzające sprawność ustroju i określiła, że orzekany jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Orzeczenie to na skutek odwołania się orzekanego zostało rozpatrzone przez CWKL w [...], która orzeczeniem z dnia [...] września 2014 r. uchyliła je i zarządziła ponowne rozpatrzenie sprawy przez RWKL w [...]. RWKL w [...] ponownie rozpoznając sprawę wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. zaliczając orzekanego do kategorii N – Zał. 1 Grupa I – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. RWKL rozpoznała u orzekanego: 1. wrodzoną wadę serca pod postacią dwupłatkowej zastawki aortalnej z jej niedomykalnością I ° - § 38 pkt 8 2. niedomykalność zastawki tętnicy płucnej I /II ° § 38 pkt 7 3. przebyte w wywiadzie okresy podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi, obecnie ustabilizowane bez § bez pkt 4. przebyte zaburzenia dezadaptacyjne u osoby z moczeniem nocnym w wywiadzie bez § bez pkt. W uzasadnieniu RWKL wskazała, że stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania z pkt 1 i 2 powodują niezdolność do zawodowej służby wojskowej, na podstawie wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. Orzeczenie wydano na podstawie ponownie przeprowadzonej konsultacji kardiologicznej oraz badania USG serca po uwzględnieniu uwag CWKL zawartych w orzeczeniu z dnia [...] września 2014 r. oraz nowo przedstawionych kart z leczenia szpitalnego z Oddziału Kardiologicznego [...] w [...] z dnia [...] października 2014 r. oraz Oddziału Kardiologii [...] Szpitala z dnia [...] sierpnia 2014 r. Na podstawie dokumentacji medycznej RWKL w [...] ustaliła ostateczne rozpoznanie (pkt 1 rozpoznania), które poza wszelką wątpliwość zaliczyć należy do wrodzonych wad serca. Wrodzonym wadom serca w zał. nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. przyporządkowany został tylko jeden paragraf 38 pkt 8, który w gr. I dla kandydatów do zawodowej służby wojskowej stanowi kategorię N niezależnie od stopnia zaburzeń hemodynamicznych. Ponadto RWKL wskazała, że orzekany posiada ustaloną kategorię D co czyni go niezdolnym do służby wojskowej w czasie pokoju. Schorzenia pkt 3 i 4 rozpoznania w chwili obecnej pozostają w remisji lecz warunki i właściwości służby wojskowej mogą mieć wpływ na ponowne ich ujawnienie. Od powyższego rozstrzygnięcia organu I instancji orzekany złożył odwołanie, w którym podniósł, że nie zgadza się z ww. orzeczeniem i wnosi o jego uchylenie. Wskazał, że występująca u niego wada zastawkowa ma charakter śladowy co powinno skutkować kwalifikacją tego rozpoznania do paragrafu 38 pkt 9. Ponadto zwrócił uwagę na fakt, że RWKL nie odniosła się do postawionego rozpoznania nadciśnienia tętniczego, które według orzekanego, u niego nie występuje. Wskazał również, że jak wynika z badania echo serca przeprowadzonego przez dr. n. med. B. S. nie występuje u niego niedomykalność zastawki tętnicy płucnej 1/11°. W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, CWKL wskazanym na wstępie orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. uchyliła w całości orzeczenie RWKL w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. i wydała nowe, w którym rozpoznając u orzekanego 1. wrodzoną wadę serca pod postacią dwupłatowej zastawki aortalnej z jej niedomykalnością 1° (+/++) - § 38 pkt 9 oraz 2. przebyte zaburzenia dezadaptacyjne u osoby z moczeniem nocnym w wywiadzie - bez § bez pkt zaliczyła go kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej N - Zał. 1 Grupa I – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy wskazał, że po wnikliwym zapoznaniu się z dokumentacją medyczną przesłaną z organu I instancji dotyczącą orzekanego uznać należy, że RWKL w [...] nie powinna rozpoznać u orzekanego nadciśnienia tętniczego oraz niedomykalności zastawki tętnicy płucnej 1/11°. Jak wynika z zebranego wywiadu przebyte okresy zwyżek RR, obecnie ustabilizowanego bez środków farmakologicznych zawarte w ad. pkt. 8.3 orzeczenia nie mogą stanowić o rozpoznaniu jednostki chorobowej i nie powinny być brane pod uwagę w powyższym orzeczeniu, gdyż u zdrowych ludzi często obserwuje się okresy krótkotrwałego wzrostu RR. Nie stanowi to o chorobie co zostało zweryfikowane badaniem ABPM, badaniem echo serca (podczas którego nie stwierdzono przerostu mięśnia sercowego ani zaburzeń relaksacji) oraz wynikiem konsultacji okulistycznej i kardiologicznej podsumowującej odbyte badania. Ponadto w wykonanym w ramach postępowania odwoławczego badaniu echo serca przeprowadzonego przez dr. n. med. B. S. nie potwierdzono rozpoznania ad. pkt. 8.2 uchylonego orzeczenia. CWKL po analizie zebranej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zakwalifikowała rozpoznanie ad. 8.1 orzeczenia do § 38 pkt 9. Temu paragrafowi w grupie I załącznika Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. odpowiada kategoria zdrowia N/Z. Organ odwoławczy CWKL mając do wyboru kategorię N (niezdolny do zawodowej służby wojskowej) i Z (zdolny do zawodowej służby wojskowej) biorąc pod uwagę, postawione rozpoznanie ad. pkt. 8.1 orzeczenia wybrał kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej ponieważ związany nierozerwalnie z zawodową służbą wojskową duży wysiłek fizyczny, często przewlekły, w niekomfortowych warunkach może spowodować nadmierne przeciążenie układu sercowo-naczyniowego i w konsekwencji doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. M. N. (dalej jako "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie orzeczenia organu odwoławczego w całości jako naruszającego prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że wydane orzeczenie nie budzi zaufania, gdyż służba wojskowa nie zawsze jest ciężka i przewlekła. W ocenie skarżącego wysiłek fizyczny nie może być przewlekły a jedynie długotrwały, narażenie zaś na duży wysiłek żołnierza stanowi coś wyjątkowego. Zdaniem skarżącego wada zastawki ma niewielki wpływ na funkcję organiczną serca, które nawet przy znacznym wysiłku fizycznym pracuje normalnie. Ustawodawca przewidział dla tego schorzenia również pozycję Z – zdolny do zawodowej służby wojskowej. W związku z powyższym, ktoś posiadający taką budowę zastawki może być raz zdolny do służby, a za drugim razem niezdolny. W ten sposób tworzy się pełną uznaniowość organów orzekających, które po przeprowadzeniu badania mogą wydać skrajną decyzję. Zdaniem skarżącego, przeprowadzone badania miały charakter rutynowy i nie były związane z elementami badań wysiłkowych. W takim przypadku można mówić o niczym nie kontrolowanej uznaniowości organu administracji. Organ w sposób wybiórczy i pozbawiony realnych punktów odniesienia zastosował fakultatywne rozstrzygnięcie. Skarżący podejrzewa, że inne zasady kwalifikacji mogą dotyczyć żołnierzy już pełniących służbę wojskową. W takiej zaś sytuacji ma miejsce dyskryminacja kandydatów do służby w stosunku do już czynnych żołnierzy i można mówić o niekonstytucyjności przepisu. Organ powinien swoją decyzję o charakterze uznaniowym głębiej i szerzej uzasadnić. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, podniesione przez skarżącego zarzuty uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś w takiej sytuacji możliwe jest uchylenie decyzji organu przez sąd administracyjny. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest orzeczenie CWKL w [...] zaliczające skarżącego do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90,poz. 593 ze zm.) zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od jej orzeczenia służy zatem odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ww. ustawy). Należy zaznaczyć, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w ww. zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a nadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) oraz rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. Podkreślić należy, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 11 września o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory K.p.a. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań. Sąd zaś kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z § 30 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. Z powyższego przepisu wynika, że organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia ponownych badań lekarskich i specjalistycznych i orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Podejmując zaskarżone orzeczenie organ odwoławczy mógł więc uznać, że przeprowadzone badania pozwalają na podjęcie stosownych rozstrzygnięć bez konieczności przeprowadzenia ponownych badań. Poza sporem jest, że na etapie postępowania odwoławczego skarżący nie złożył do akt administracyjnych żadnych dokumentów mogących skutecznie podważyć przyjętą przez organy kwalifikację odnośnie kategorii zdolności do służby wojskowej. Sporne zaś pozostaje, czy za wystarczające można uznać uzasadnienie organu odwoławczego dotyczące kwalifikacji skarżącego do odpowiedniej kategorii zdolności do służby wojskowej. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wbrew zarzutowi skargi, organ podjął niezbędne kroki do wyjaśnienia sprawy, w wystarczający sposób zebrał i prawidłowo ocenił w swobodny a nie w dowolny sposób materiał dowodowy. Organ odwoławczy wprawdzie w dość lakoniczny, niemniej jednak w wystarczający i przekonywujący sposób uzasadnił też swoje rozstrzygnięcie. Wskazał bowiem, że po analizie zebranej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zakwalifikował rozpoznanie ad. 8.1 orzeczenia, tj. wrodzoną wadę serca pod postacią dwupłatkowej zastawki aortalnej z jej niedomykalnością 1° (+/++) do paragrafu 38 pkt 9. Temu zaś paragrafowi w grupie I załącznika Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. odpowiada kategoria zdrowia N/Z. Organ mając do wyboru kategorię N (niezdolny do zawodowej służby wojskowej) i Z (zdolny do zawodowej służby wojskowej), biorąc pod uwagę, postawione rozpoznanie ad. pkt. 8.1 orzeczenia wybrał kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej uzasadniając powyższe tym, że związany nierozerwalnie z zawodową służbą wojskową duży wysiłek fizyczny, często przewlekły, w niekomfortowych warunkach może spowodować nadmierne przeciążenie układu sercowo-naczyniowego i w konsekwencji doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia. Istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia (tak jak w typowym badaniu lekarskim), ale rozstrzygnięcie o zdolności do służby wojskowej. Wiedza medyczna służy w tym wypadku do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy. Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2041/13 oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 555/12 - w odniesieniu do wad serca określonych w § 38 pkt 9, sposób określenia kategorii N/Z dla grupy I (tj. kandydatów) i Z/N dla grupy III (tj. żołnierzy zawodowych) wskazuje, że zasadą w grupie I czyli dla kandydatów w oparciu o rozpoznane schorzenie jest przyznawanie kategorii N. Stwierdzone u skarżącego schorzenie, tj. wrodzona wada serca pod postacią dwupłatkowej zastawki aortalnej z jej niedomykalnością jest patologią, zatem przyjęcie kategorii N – nie zawiera wad orzeczenia. Również z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 874/12 z dnia 6 marca 2013 r. utrzymanego w mocy wyrokiem NSA z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie I OSK 855/14, wynika, że w przypadku rozpoznania schorzenia w grupie kandydatów na żołnierzy zawodowych przy przewidzianej kategorii N/Z - zasadą jest przyjmowanie kategorii N - występującej jako pierwsza. Orzeczenie dotyczy bowiem wyłącznie określenia stopnia zdolności do zawodowej służby wojskowej, nie stanowi natomiast świadectwa o stanie zdrowia badanego. W związku z powyższym, w ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie zostało w wystarczający sposób przez organ uzasadnione a zakwalifikowanie rozpoznanych schorzeń nastąpiło stosownie do załącznika Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. Za niezasadne należy więc uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się też, aby zastosowany przez organ odwoławczy przepis § 38 pkt 9 ww. załącznika do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. był niezgodny z Konstytucją RP poprzez dyskryminację kandydatów do służby w stosunku do już czynnych żołnierzy zawodowych. Ustawodawca prawidłowo bowiem odróżnia kandydatów do służby i żołnierzy zawodowych. Sąd nie dopatrzył się zaś naruszenia przez organ odwoławczy innych przepisów postępowania, w tym wskazanego w skardze art. 8 k.p.a., czy też przepisów prawa materialnego, w szczególności rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w prawidłowy sposób, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia przez organ odwoławczy ostatecznego rozstrzygnięcia. W sprawie nie doszło do takich naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na jej wynik. Tym samym, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.