I OZ 52/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1534/15 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazania opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazania opróżnienia przez W. S., M. S., M. S., K. S. i J. C. lokalu mieszkalnego. W skardze złożonej na powyższą decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, W. S. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania tego aktu, wskazując, że jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki, ponieważ nie tylko pozbawi skarżącego oraz jego rodzinę miejsca zamieszkania, ale też umożliwi organowi przyznanie lokalu innemu funkcjonariuszowi jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego. Pozbawienie skarżącego wraz z rodziną miejsca zamieszkania, w którym żyją od prawie dwudziestu lat, grozi również niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. W odpowiedzi na wniosek Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jego oddalenie wskazując, że w sprawie nie występują przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie decyzji nie pozbawi bowiem skarżącego i jego rodziny możliwości zamieszkania w posiadanym domu, natomiast będzie skutkować przywróceniem stanu faktycznego odpowiadającego prawu. Odmawiając wstrzymania wykonania ww. orzeczenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." – uznał, że wniosek skarżącego nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, decyzja nakazująca opróżnienie zajmowanego lokalu mieszkalnego wywołuje negatywne konsekwencje dla skarżącego. Jej wstrzymanie uzależnione było jednak od wskazania przez niego okoliczności, o jakich mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił zaś dostatecznie, aby wykonanie zaskarżonego aktu skutkowało wystąpieniem wskazanych w tym przepisie następstw. Samo bowiem stwierdzenie, że wykonanie ww. decyzji wyrządzi skarżącemu szkodę w postaci pozbawienia go lokalu nie uzasadniało w dostatecznym stopniu konieczności wstrzymania jej wykonania. Sąd Wojewódzki stwierdził, że wprawdzie bezdyskusyjne są konsekwencje wykonania decyzji związane z koniecznością zmiany lokalu, jednak wnioskodawca, poza przywołaniem tego faktu, nie wykazał, by obowiązek ten doprowadził do wyrządzenia mu i jego domownikom znacznej szkody lub spowodował trudne do odwrócenia skutki. Sąd Wojewódzki stwierdził jednocześnie, że uzasadnienia wystąpienia tego rodzaju przesłanek, nie stanowiła okoliczność, że wykonanie zaskarżonej decyzji o opróżnieniu lokalu skutkować może przydzieleniem tego lokalu innej osobie. Nie jest to bowiem bezpośredni skutek wykonania zaskarżonej decyzji, zaś skarżący nie wykazał istnienia bezpośredniego związku pomiędzy tym ewentualnym skutkiem a możliwością wystąpienia w stosunku do niej niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku korzystnego rozstrzygnięcia dla skarżącego, organ będzie zaś zobowiązany powyższą kwestię rozpatrzeć na nowo. W. S., w złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażaleniu, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zarzucił mu naruszenie: - art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy z okoliczności sprawy, ustalonych w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wynika, że jej wykonanie spowoduje znaczną szkodę oraz trudne do odwrócenia skutki, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy; - art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji, materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do ustalenia, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia, jego autor podnosił m. in. że opróżnienie zajmowanego dotychczas lokalu spowoduje, że będzie mógł w nim zostać zakwaterowany inny funkcjonariusz. Przydzielenie lokalu innej osobie spowoduje więc niemożliwym powrót do miejsca zamieszkania przez skarżącego, w którym wraz z rodziną mieszka od 1998 r. i gdzie mieści się ich centrum życiowe i z którym łączą ich więzi emocjonalne. Przyznanie innego lokalu, na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji nie przywróci możliwości zamieszkania w pierwotnie zajmowanym lokalu. Zdaniem skarżącego Straż Graniczna obecnie oraz w przyszłości nie będzie posiadać lokali do przydziału. Brak będzie zatem możliwości usunięcia skutków zaskarżonej decyzji w przypadku jej uchylenia. Skarżący zakwestionował również twierdzenie o braku związku pomiędzy możliwością przydzielenia lokalu innej osobie a wystąpieniem negatywnych skutków dla skarżącego. Jego zdaniem, normalnym i bezpośrednim następstwem przydzielenia lokalu innej osobie jest niemożność zamieszkiwania nim przez skarżącego i jego rodziny. W wyniku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji doszło do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., skarżący wskazywał przede wszystkim, że Sąd Wojewódzki rozpoznając ww. wniosek, pominął fakt, że przedmiotowa sprawa dotyczyła konieczności opuszczenia wieloletniego miejsca zamieszkania - dobra, które podlega szczególnej ochronie prawnej, co skutkowało wydaniem nieprawidłowego rozstrzygnięcia. Odpowiedź na zażalenie nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę. Odnosząc się zatem do dokonanej przez Sąd I instancji oceny złożonego przez skarżącego wniosku, należało uznać ją za prawidłową. Trzeba bowiem stwierdzić, że W. S. nie wskazał, ani nie udokumentował w dostateczny sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jego stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Za taką nie można bowiem było uznać oświadczenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawi jego i członków jego rodziny lokalu mieszkalnego, w którym żyją od prawie dwudziestu lat. Należy wprawdzie stwierdzić, że tego rodzaju sytuacja z pewnością wpływa na położenie skarżącego i wiąże się z koniecznością poszukiwania przez niego nowego lokalu mieszkalnego, to jednak sama w sobie nie jest równoznaczna z wystąpieniem określonych w ww. przepisie przesłanek. Tego rodzaju zdarzenie, musi być bowiem zawiązane z wystąpieniem innych okoliczności, jak chociażby z brakiem możliwości zapewnienia innego lokalu mieszkalnego. Skarżący jednak w złożonym przez siebie wniosku wystąpienia tego rodzaju przesłanek nie wskazał. Należy podkreślić, że możliwość powstania szkody, tak jak trudnych do odwrócenia skutków, musi mieść realny wymiar. Skarżący winien był zatem wykazać w jaki sposób fakt pozbawienia go miejsca zamieszkania, w którym od wielu lat przebywał wpłynie na jego sytuację. Wyłączne zaś ograniczenie się do lakonicznego twierdzenia w tym zakresie nie może stanowić dostatecznego uzasadnienia zgłoszonego wniosku. Z tego samego powodu powoływanie się na okoliczność ewentualnego przekazania opróżnionego przez skarżące lokalu innym najemcom również nie mogła odnieść zamierzonego skutku, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący miał świadomość, że lokal ten wchodząc w skład zasobu mieszkaniowego Straży Granicznej, nie został mu przekazany na własność, a przy zaistnieniu konkretnych okoliczności, może on zostać pozbawiony prawa do przebywania w nim. Podjęcie przy tym próby rozszerzenia argumentacji we wskazanym wyżej zakresie na etapie postępowania zażaleniowego, przy uwzględnieniu funkcji kontrolnych, jakie wykonuje Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejsze zażalenie, nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Powyższe powoduje, że dokonana przez Sąd I instancji ocena wniosku skarżących była prawidłowa. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.