I SA/Bk 408/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-10-14

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) może zostać wydana wobec osoby, która zmarła przed wydaniem decyzji przyznającej te płatności, a następnie pobrana kwota podlega zwrotowi przez spadkobiercę, który pobrał środki po śmierci beneficjenta?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest uznawana za nieistniejącą i nie wywołuje skutków prawnych. W związku z tym prawo do płatności nie powstaje, a środki przekazane na rachunek zmarłego beneficjenta, a następnie pobrane przez spadkobiercę, stanowią wydatkowanie środków publicznych bez podstawy prawnej i podlegają zwrotowi. Spadkobierca, który pobrał te środki, jest zobowiązany do ich zwrotu, nawet jeśli nie był stroną postępowania w sprawie przyznania płatności.
Stan faktyczny
Do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o przyznanie płatności ONW na 2012 rok dla J. Z. Decyzją z września 2012 r. przyznano płatność, która została przekazana na rachunek bankowy J. Z. i pobrana przez jej córkę, H. K. (Skarżącą). W styczniu 2014 r. organ uzyskał informację o zgonie J. Z. w sierpniu 2011 r., czyli przed wydaniem decyzji przyznającej płatność. Skarżąca wyjaśniła, że po śmierci matki prowadziła samodzielnie działalność rolniczą i pobrała płatności na swoją rzecz, powołując się na trudną sytuację życiową i testament, zgodnie z którym była jedyną spadkobierczynią. Organ I instancji wydał decyzję ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności, a organ II instancji utrzymał ją w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 oddala skargę. W dniu 18 kwietnia 2012 r. do Biura Powiatowym ARiMR w A. wpłynął wniosek o przyznanie płatności ONW na 2012 rok Pani J. Z. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r., przyznał J. Z. płatność ONW na kwotę [...] zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W dniu 8 stycznia 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w A. wpłynął akt zgonu Pani J. Z., z którego wynika że jej zgon nastąpił 4 sierpnia 2011 r. W dniu 12 lutego 2014 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w A. stawiła się Pani H. K. (dalej powoływana także jako "Skarżąca") i złożyła oświadczenie, że na podstawie udzielonych pełnomocnictw wykonywała w imieniu swojej matki J. Z., pomimo jej zgonu szereg czynności. Skarżąca oświadczyła, iż pobrała na swoją rzecz z rachunku bankowego należącego do Pani J. Z. płatności za rok 2012. Ponadto wyjaśniła, iż powodem takich działań była ciężka sytuacja życiowa w jakiej się znajdowała w okresie od 2011 do 2013 r. Skarżąca oświadczyła że po śmierci matki – J. Z. to ona prowadziła samodzielnie działalność rolniczą na działkach objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Jako załączniki zostały dołączone kopie testamentów sporządzonego ręcznie przez Panią J. Z., jak i notarialnego, z których wynika, iż jedyną spadkobierczynią jest Pani H. K. W dniu 24 lutego 2014 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w B. stawiła się Skarżąca i złożyła na piśmie obszerne wyjaśnienia dotyczące swojej trudnej sytuacji życiowej oraz prośbę o niedochodzenie przez ARiMR zwrotu pobranych płatności. Ponadto dołączyła szereg załączników m.in. testament sporządzony przez Panią J. Z., legitymację osoby niepełnosprawnej, karty informacyjne ze szpitala oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Pani J. Z., rachunki za pochówek Pani J. Z. i karty informacyjne ze szpitala, zaświadczenia lekarskie oraz wyniki badań Pani H. K. W dniu 12 czerwca 2014 r. do Biura Powiatowego ARMiR w B. wpłynęło pismo Skarżącej z informacją, iż złożyła wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po Pani J. Z. Ponadto dołączyła zaświadczenia o korzystaniu z poradni zdrowia psychicznego. Następnie w dniu 1 września 2014 r. wpłynęło pismo Skarżącej informujące, iż od dnia 15 czerwca 1990 r. była ona współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, na które wniosek o przyznanie płatności za rok 2011 złożyła Pani J. Z. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w Białymstoku ustalił Skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności ONW. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł., decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że z akt rozpatrywanej sprawy wynika że płatności ONW na rok 2012, przyznane Pani J. Z. decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. z dnia [...] września 2012 r. w łącznej wysokości [...] zł, zostały w dniu 16 października 2012 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany przez Panią J. Z.. Zgon Pani J. Z. nastąpił w dniu 4 sierpnia 2011 r., tj. przed wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. decyzji z dnia [...] września 2012 r. w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2012, co tym samym oznacza, że przekazane w dniu 16 października 2012 r. na rachunek bankowy wskazany przez Panią J. Z. środki pieniężne, w łącznej wysokości [...] zł, zostały przekazane bez podstawy prawnej. W związku z czym pobrane przez Skarżącą przedmiotowe płatności, zostały pobrane nienależnie. W konsekwencji Skarżąca, która po śmierci Pani J. Z. pobrała przedmiotowe płatności, jest zobowiązana do zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności. Organ podkreślił, że Skarżąca mimo, iż jest spadkobiercą zmarłej J. Z. nie przedłożyła wniosku, o którym mowa w § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), a mimo to świadomie pobierała płatności przekazywane na rachunek bankowy J. Z. Odnosząc się do złożonego przez Skarżącą odwołania, organ wskazał, że nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez Skarżącego nienależnie pobranych płatności. Na podstawie wskazanego przepisu obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy odpłatności. Płatności przekazane na rachunek bankowy wskazany przez Panią J. Z. we wniosku o wpis do ewidencji producentów nie wynikały z pomyłki ARiMR. W dniu wydawania decyzji przyznającej płatność – [...] września 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. nie był w posiadaniu informacji o śmierci Pani J. Z. Jak wynika z akt sprawy, takową informacje organ powziął w dniu 8 stycznia 2014 r. Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie nie zachodzą także okoliczności, o których mowa w art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, bowiem kwota nienależnie pobranej płatności przekracza równowartości 100 Euro. Na powyższą decyzję Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie: – art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. nr 98, poz. 634 z późn. zm.) poprzez błędne uznanie, iż stanowi on samoistną podstawę do wydania decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych i możliwości żądania jej zwrotu w sytuacji, gdy zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i pewności prawa wynika, że w systemie prawa nie mogą istnieć dwie wykluczające się nawzajem decyzje administracyjne, gdzie w przedmiotowej sprawie taka sprzeczność zachodzi pomiędzy decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r. o przyznaniu płatności ONW a decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ONW, co miało wpływ na wynik sprawy; – art. 110 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., zwany dalej k.p.a.) poprzez błędne uznanie, iż organ administracji publicznej jest związany wydaną przez siebie decyzją od chwili doręczenia stronie lub jej ogłoszenia, jeżeli k.p.a. nie stanowi inaczej, w sytuacji, gdy z przedmiotowej sprawy wynika, że w obrocie prawnym funkcjonowała już decyzja nr [...] z dnia [...] września 2012 r. o przyznaniu płatności ONW, która nadal wiąże wszystkie organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a to wyklucza związanie organu inną decyzją w tej samej sprawie, co miało wpływ na wynik sprawy; – art. 105 k.c. poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wskazane w tym przepisie, w sytuacji gdy zachowanie H. K. po śmierci matki J. Z., zwłaszcza dokonywane w ramach pierwotnego umocowania czynności, bez przedkładania jakichkolwiek dokumentów i składania oświadczeń wykraczających poza zakres udzielonego pełnomocnictwa, w pełni realizują dyspozycję tego przepisu, co miało wpływ na wynik sprawy; – art. 80 ust. 3 Rozporządzenia Komisji WE 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych ww. wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady WE nr 1234/2007 w odniesieniu dc zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. L 316 z dn. 02.12.2009 r. str. 65) poprzez błędne uznanie, iż nie doszło do pomyłki ze strony Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w sytuacji, gdy organ nie poinformował o konieczności przeprowadzenia stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym beneficjencie, a Skarżąca nie mogła tego wykryć w zwykłych okolicznościach z uwagi na nieznajomość prawa i brak pouczenia organu, co miało wpływ na wynik sprawy; – art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy wydano decyzje nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW ustalonych przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. w dniu [...] grudnia 2014 roku, pomimo, że w przedmiotowej sprawie istniało już ostateczne rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2012 r., która to decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego ani nie stwierdzono, że została wydana z naruszeniem prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; – art. 21 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, doprowadzając Skarżącą do niekorzystnej dla niej sytuacji prawnej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; – art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie funkcjonującej wcześniej decyzji nr [...] z dnia [...] września 2012 r., w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, prowadząc tym samym postępowanie w sposób niebudzący zaufania do organy władzy publicznej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARMiR w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja dotycząca ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW za 2012 rok. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.) ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: (1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; (2) krajowych, przeznaczonych na: (a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, (b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 29 ust 1a ww. ustawy przepis ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1. Z przywołanych przepisów wynika, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest zbadanie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych oraz ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków w drodze decyzji administracyjnej. Trzeba zauważyć, że przepis art. 29 ust 1a ww. ustawy wyraźnie stanowi, że taka decyzja może być skierowana także do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. W dniu 18 kwietnia 2012 r. do Biura Powiatowego ARMiR w Augustowie wpłynął wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2012 Pani J. Z. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. decyzją z dnia [...] września 2012 r. przyznał Pani J. Z. płatności ONW w łącznej wysokości [...] zł, decyzja ta została odebrana przez Skarżącą, która występowała jako pełnomocnik Pani J. Z. Przyznane środki zostały w dniu 16 października 2012 r. przekazane na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów i pobrane przez Skarżącą. W dniu 8 stycznia 2014 r. organ uzyskał informację, że Pani J. Z. zmarła w dniu 4 sierpnia 2011 r., czyli przed wydaniem przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. decyzji przyznającej płatności ONW i wypłatą przyznanej pomocy. Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest uznawana za decyzję nieistniejącą. Powyższe oznacza, że nie wywołuje żadnych skutków prawnych, nie wchodzi bowiem ona do obrotu prawnego. W tej sytuacji prawo do płatności w ogóle nie powstaje (nie mogło powstać na podstawie decyzji nieistniejącej). Zmarły nie staje się, co oczywiste, beneficjentem płatności i związanych z nią obowiązków dotyczących jej zwrotu. Przekazana przez organ kwota pieniężna nie jest płatnością we właściwym, prawnym tego słowa znaczeniu, zrealizowaną w ramach powstałego na podstawie decyzji administracyjnej stosunku publicznoprawnego. Stanowi wydatkowanie środków publicznych bez podstawy prawnej (np.: wyrok NSA z 16 kwietnia 2014 r., II GSK 129/13, wyrok WSA w Kielcach z 27 sierpnia 2015 r. I SA/Ke 305/15, dostępne w CBOSA). Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. z dnia [...] września 2012 r. przyznająca Pani J. Z. płatności ONW na rok 2012 nie weszła do obrotu prawnego, z uwagi na śmierć adresata przed jej wydaniem. Skarżąca w tej sytuacji utraciła prawo do reprezentowania Pani J. Z. Zgodnie bowiem z art. 101 § 2 k.c. umocowanie wygasa z chwilą śmierci mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. W tych okolicznościach Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. prawidłowo wydał decyzję z dnia [...] maja 2014 r. o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2012 dla Pani J. Z. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. - jako bezprzedmiotowego. Niejasny jest zarzut naruszenia art. 110 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. z dnia [...] września 2012 r. przyznająca płatności ONW na rok 2012 została wydana po śmierci beneficjenta i nie mogła być skutecznie doręczona pełnomocnikowi, któremu wygasło umocowanie. Organ nie jest zatem tą decyzją związany, bowiem nie weszła ona do obrotu prawnego. Z kolei niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 105 k.c., wedle którego jeżeli pełnomocnik po wygaśnięciu umocowania dokona w imieniu mocodawcy czynności prawnej w granicach pierwotnego umocowania, czynność prawna jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć. Przepis te służy ochronie osoby trzeciej dokonującej określonej czynności z pełnomocnikiem działającym w imieniu mocodawcy, mimo wygaśnięcia pełnomocnictwa, o czym osoba ta nie wiedziała i nie mogła wiedzieć nawet przy dołożeniu zwykłej staranności. Pełnomocnik powołuje się natomiast na ten przepis, by chronić pełnomocnika świadomie działającego bez umocowania na szkodę "osoby trzeciej". Takie stanowisko nie może być zaakceptowane. W świetle przedstawionych okoliczności nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. poprzez ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, mimo nie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej płatności. Jak wskazano powyżej decyzja przyznająca płatności wydana wobec osoby zmarłej nie weszła do obrotu prawnego i jest decyzją nieistniejącą, nie mogła być zatem przedmiotem orzekania organu. W sprawie nie wystąpiły przesłanki do przyznania Skarżącej po śmierci matki J. Z. płatności ONW na rok 2012. Stosownie do treści art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) płatności ONW są przyznawane na wniosek rolnika. Z akt sprawy, że Skarżąca takiego wniosku nie złożyła, w związku z tym nie mogła uzyskać płatności ONW. Nie może stanowić podstawy do uzyskania przez nią płatności wniosek złożony w imieniu zmarłej matki J. Z. W tych okolicznościach przekazane w dniu 16 października 2012 r. na rachunek bankowy środki pieniężne w łącznej wysokości [...] zł, zostały przekazane bez podstawy prawnej. Decyzja uznana za nieistniejącą nie może być źródłem praw. Pobranie przedmiotowych płatności przez Skarżącą nastąpiło nienależnie, nie była ona bowiem podmiotem uprawnionym do ich otrzymania. Trafnie zatem organ uznał przekazane środki publiczne na rachunek bankowy na podstawie decyzji nieistniejącej za kwotę nienależnie pobraną podlegającą zwrotowi stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżąca, mimo, że nie była stroną postępowania w sprawie przyznania płatności jest zobowiązana do ich zwrotu, ponieważ to ona pobrała te środki publiczne nienależnie. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji WE 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. poprzez uznanie, iż w sprawie nie doszło do pomyłki ze strony Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w sytuacji, gdy organ nie poinformował o konieczności przeprowadzenia stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym beneficjencie, a Skarżąca nie mogła tego wykryć w zwykłych okolicznościach z uwagi na nieznajomość prawa i brak pouczenia organu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasady ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu ONW, w tym przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wynikające z przepisów prawa wspólnotowego zostały wskazane w art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 z późn. zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 3 ww. rozporządzenia obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeżeli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności. Wskazany przepis nie może mieć zastosowania, ponieważ płatność ONW na 2012 r. nie została dokonana wskutek pomyłki organu, lecz zachowania Skarżącej. W dniu wydania decyzji przyznającej płatności, jak i w dniu ich wypłaty Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. nie był w posiadaniu informacji o śmierci Pani J. Z.. Skarżąca mimo, że niewątpliwie dysponowała taką informacją nie przekazała jej organowi i pobrała przyznane płatności. Jak wynika z akt sprawy, informację tę organ powziął dopiero w dniu 8 stycznia 2014 r. Nie ma podstaw do przyjęcia, że zaistniały błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W sytuacji, gdy płatności zostały przyznane na wniosek Pani J. Z. i na jej rzecz, Skarżąca świadomie pobrała je mimo śmierci wnioskodawcy. Nieuzasadnione jest twierdzenie o obowiązku pouczenia Skarżącej o "konieczności przeprowadzenia stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym beneficjencie". Pełnomocnik nie precyzuje, jakiego postępowania dotyczy ten zarzut. Trzeba zauważyć, że przywołany w skardze art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) nie ma zastosowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Nie daje podstaw do uwzględnienia skargi wskazywana przez Skarżącą jej trudna sytuacja materialna oraz zły stan zdrowia. Trzeba zauważyć, że organ I instancji pouczył Skarżącą, że może zwrócić się z wnioskiem o umorzenie, bądź rozłożenie na raty ustalonej kwoty nienależnie pobranych płatności, który będzie podlegał rozpoznaniu w odrębnej sprawie. W tych okolicznościach nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło