II SAB/Sz 124/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązać Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w S. do rozpoznania wniosku skarżącego A. P. z dnia 17 sierpnia 2015 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem prawomocności, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. III. Zasądza od Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w S. na rzecz skarżącego A. P. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. A. P. wniósł do Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w S., za pośrednictwem poczty elektronicznej, o udostępnienie informacji publicznej, poprzez przesłanie kserokopii lub skanów (w formacie pdf) albo plików edytorskich (doc/docx/rtf), orzeczeń dyscyplinarnych, wydanych przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w S. w roku 2012. W związku z brakiem odpowiedzi, A. P. wywiódł skargę na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w S., wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że orzeczenia dyscyplinarne, wydawane przez organy dyscyplinarne, utworzone na podstawie ustawy, są dokumentami utrwalającymi działanie tego organu oraz osób pełniących funkcje publiczne, a zatem podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi argumentując, że Adwokatura jest samorządem zawodowym, jednakże w zakresie obowiązku udzielenia informacji, art. 61 Konstytucji stanowi, że prawo do uzyskiwania informacji obejmuje zakres w jakim samorząd wykonuje zadania władzy publicznej i gospodaruje mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w S. w żadnym zakresie nie gospodaruje mieniem komunalnym albo Skarbu Państwa, a zatem nie ma obowiązku przekazywania informacji – w postaci kserokopii lub skanów orzeczeń dyscyplinarnych. W sytuacji, gdy wnioskowane przez skarżącego udzielenie informacji nie mieści się w zakresie pojęcia informacji publicznej, to nie można zarzucić Sądowi Dyscyplinarnemu bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014.1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej, także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie jest bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w S., polegająca na nieudzieleniu skarżącemu żądanych informacji. Dokonując oceny zarzutów podniesionych przez skarżącego, w pierwszej kolejności należało zbadać, czy organ ma obowiązek udostępniania informacji klasyfikowanych, jako informacja publiczna, a następnie określić, czy informacja, której udzielenia domaga się skarżący, stanowi informację publiczną, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (dalej p.a.), adwokatura powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. Art. 1 ust. 2 p.a. stanowi, że adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego. Adwokaci podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej – stosownie do art. 50 p.a. do zakresu działania sądu dyscyplinarnego należy wydawanie orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych członków izby. Z kolei art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej u.d.i.p.) określa podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej. W ust. 1 pkt 2 tego przepisu wskazano, że zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych. W świetle przytoczonej regulacji nie ulega zatem wątpliwości, że Sąd Dyscyplinarny działający przy Izbie Adwokackiej w S. jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji, zaklasyfikowanej jako informacja publiczna. Zatem na organie tym, spoczywa obowiązek rozpoznania wniosku i, w zależności od klasyfikacji żądanej informacji, jej udzielenie, odmowa udzielenia, bądź w przypadku stwierdzenia, że nie stanowi ona informacji publicznej lub, gdy organ informacji nie posiada – poinformowania o tym w formie pisemnej podmiotu ubiegającego się o jej udzielenie. Informacją publiczną zaś, stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest każda informacja o sprawach publicznych. Podlega ona udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. Sąd poddał ocenie treść wniosku skarżącego, w którym domagał się udzielenia informacji poprzez przesłanie orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w S. w 2012 r. Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, ich statusie prawnym, lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, majątku, którym dysponują. Informacje dotyczące zapadłych orzeczeń dyscyplinarnych dotyczą przedmiotu działalności samorządu zawodowego. W świetle utrwalonego orzecznictwa, orzeczenia sądów dyscyplinarnych stanowią informację publiczną, która podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p., bowiem odnoszą się do spraw publicznych, służą realizacji zadań publicznych, które niewątpliwie stanowi świadczenie pomocy prawnej, w tym również pomocy prawnej z urzędu. W niniejszej sprawie organ uznał, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w S. nie jest zobowiązany do jej udostępnienia. Jednocześnie nie podjął żadnych, przewidzianych przepisami u.i.d.p. czynności, w szczególności nie poinformował wnioskodawcy o stanowisku zajętym w tej sprawie. Sąd uznał zarzut bezczynności za uzasadniony, bowiem z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje działania, do którego jest przepisami prawa zobligowany. W sytuacji zatem, gdy organ nie udzielił informacji, co do których posiada ustawowy obowiązek ich udostępnienia, nie ulega wątpliwości, że pozostaje on w bezczynności. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że w przekonaniu organu żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej. Rozstrzygając, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, sąd wziął pod uwagę, iż organ zaprezentował odmienną ocenę prawną, dotyczącą charakteru żądanych informacji, a także krótki okres jaki, upłynął pomiędzy złożeniem żądania udzielenia informacji i wniesieniem skargi na bezczynność. W ocenie sądu bezczynność nie miała charakteru rażącego i z tego względu sąd nie orzekł o nałożeniu grzywny. Konsekwencją uznania, że organ pozostaje w bezczynności jest zobowiązanie do rozpoznania wniosku złożonego przez A. P., przy czym rozpoznając wniosek organ winien wziąć pod uwagę art. 5 u.d.i.p. i ograniczenia przez ten przepis nałożone, a dotyczące przede wszystkim ochrony prawa do prywatności. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego, organ na podstawie art. 153 p.p.s.a. zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w wyroku stanowisko, przy zastosowaniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.