VIII SA/Wa 186/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-16
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Cezary Kosterna, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję kasacyjną (uchylającą decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania) zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia, opierając się na naruszeniu przepisów postępowania, gdy organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich kwestii związanych z usytuowaniem budynku zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję kasacyjną, ponieważ organ I instancji naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając wszechstronnie stanu faktycznego sprawy w zakresie zgodności usytuowania projektowanego budynku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w szczególności § 12 ust. 1 i 3, uwzględniając przy tym § 13, § 60 i § 271-273 tego rozporządzenia oraz przepisy odrębne. Konieczność wyjaśnienia tych kwestii miała istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i zapobiegło naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca I. T. wniosła o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Prezydent Miasta wydał decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia, uznając spełnienie warunków formalno-prawnych i zgodność z decyzją o warunkach zabudowy. Odwołująca się M. Z. zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących odległości budynku od granicy działki i wpływu na naturalne oświetlenie. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając inwestycję za niezgodną z przepisami techniczno-budowlanymi i stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując klasyfikację ścian przez Wojewodę i interpretację przepisów rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga I. T. na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 10 października 2014 r. do Prezydenta Miasta [...] (zwany dalej: "Prezydent", "organ I instancji") wpłynął wniosek I. T. (zwana dalej: "skarżąca", "inwestor") o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], obręb [...].
W wyniku rozpoznania ww. wniosku Prezydent decyzją Nr [...] z [...] listopada 2014 r., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; zwana dalej: "p.b.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; zwana dalej: "k.p.a."), zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy granicy z działkami nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...].
Uzasadniając podjętą decyzję organ I instancji wskazał, że wniosek
o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę złożony został wraz z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy Nr [...] z [...] września 2014 r.
i spełnione zostały warunki w niej zawarte. Wskazał, iż na podstawie analizy wniosku stwierdzono jego kompletność pod względem formalno-prawnym, a także kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń
i sprawdzeń, zgodność z wydaną w sprawie decyzją o warunkach zabudowy oraz wykonanie projektu przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane
i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art.12 ust. 7.
Organ I instancji ocenił, że projektowana budowa budynku mieszkalnego jest zgodna z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż zgodnie z § 12 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem"), w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określone w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m (działka inwestora ma ok. 11,74 m szerokości). Nadto inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wskazał, iż stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu. W jego toku M. Z. (zwana także: "odwołująca") złożyła pisemne uwagi (pismo z [...] października 2014 r.), na które udzielono szczegółowych wyjaśnień (pismo z [...] października 2014 r.). Ostatecznie uznał, że skoro inwestor spełnił warunki określone w przepisach art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4, Prezydent nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego - § 13 rozporządzenia w związku z art. 7 ust. 2 pkt 1 p.b. przez jego niezastosowanie wyrażające się w pominięciu wyjaśnienia przedmiotowej inwestycji w zakresie odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, która to odległość powinna umożliwiać naturalne oświetlenie pomieszczeń, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy oczywistym jest, że planowana budowa wysokiego budynku tj., około 7,8 m na działce o numerze geodezyjnym 201 w sposób oczywisty zasłoni i tak już niezbyt nasłonecznioną działkę odwołującej się o numerze geodezyjnym 200. Powyższe zdaniem odwołującej doprowadziło do naruszenia zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. zasady ochrony interesów osób trzecich, w której mieści się warunek nie ograniczania dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Uzasadniając odwołanie odwołująca podała, że zgodnie z § 13 rozporządzenia, organ I instancji udzielający pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego winien sprawdzić, czy planowana inwestycja zachowana jest
w odpowiedniej odległości od innych obiektów, tzn. takiej, która umożliwi naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Niewątpliwie takimi pomieszczeniami są budynki jednorodzinne zapewniające cele mieszkaniowe. Zdaniem odwołującej wybudowanie budynku o wysokości 7,8 m na działce nr [...]
w bezpośredniej bliskości granicy w sposób oczywisty przesłoni światło słoneczne od strony południowej mieszkańcom budynków mieszczących się na działce sąsiedniej nr [...], tj. działce, której właścicielem jest odwołująca się. W rezultacie według odwołującej, przedmiotowa inwestycja bezspornie naruszyłaby nie tylko jej interes, ale
i jej chronione dobro osobiste jakim jest prawo do życia w nasłonecznionym pomieszczeniu, ponadto przedmiotowa inwestycja ingerowałaby znacznie w prawo własności odwołującej się, ponieważ zakłóciłaby korzystanie z nieruchomości odwołującej się ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. Wojewoda [...] (zwany dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 3 p.b., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uzasadniając decyzję Wojewoda podał, iż stanowiąca przedmiot sprawy inwestycja polegać będzie na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz
z wewnętrzną instalacją gazową na działce nr [...] przy granicy z działkami nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...]. Dalej wywiódł, iż z decyzji Prezydenta (nr [...] z [...] września 2014 r.) ustalającej warunki zabudowy dla ww. przedsięwzięcia wynika, że przedmiotowa zabudowa winna być realizowana z zachowaniem przepisów rozporządzenia.
Po przedstawieniu treści przepisów § 12 ust. 1 i § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Wojewoda wyjaśnił, że według projektu zagospodarowania terenu, szerokość działki należącej do inwestora nie przekracza 16 m. Przedmiotowa budowa realizowana będzie w odległości 2 m od granicy działki nr [...]. Od strony działki nr ew. [...] zlokalizowana została ściana (południowa) z otworem drzwiowym. Przepis § 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, iż taka lokalizacja jest niedopuszczalna. W ocenie Wojewody projektowane przesunięcie w kierunku północnym fragmentu południowej ściany, w której ma być wykonany otwór drzwiowy, nie zmienia usytuowania budynku od granicy w rozumieniu warunków technicznych. Nie zmienia tego faktu przesunięcie otworu drzwiowego do środka budynku w powstałą wnękę i osadzenie w nim drzwi dla uzyskania (wg projektu) wymiaru 4 m odległości od otworu drzwiowego do granicy działki sąsiedniej. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że przedmiotowa budowa będzie realizowana w odległości 1,62 m od granicy działki nr [...]. Przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wskazuje, iż odległość budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną może wynosić 1,5 m lub budynek może znajdować się w granicy.
W związku z powyższym organ odwoławczy ocenił, że przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi. Zaznaczył jednocześnie, że
w opisie technicznym projektu budowlanego (str. 28, 29, 77) wskazano, iż planowana jest rozbudowa ww. budynku mieszkalnego. Również za wymagające wyjaśnienia uznał kwestie, iż z części graficznej projektu zagospodarowania terenu wynika, że wysokość w kalenicy wynosić będzie 6,53 m, natomiast na str. 32 projektu wpisano wysokość budynku 7,0 m.
W kontekście powyższych ustaleń organ odwoławczy ocenił, że ze względu na wykazany wyżej zakres i stopień naruszeń prawa materialnego i procesowego przez organ I instancji, nie jest możliwe wydanie orzeczenia merytorycznego przez organ odwoławczy, gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Wskazał, że organ drugiej instancji zobowiązany jest do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, to jednakże następuje to na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji. Nie przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania dowodowego
w ogóle lub bardzo ograniczonym zakresie uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ drugiej instancji. W takiej też sytuacji nie będzie miał też zastosowania art. 136 k.p.a. (możliwość przeprowadzenia przez organ drugiej instancji dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie), bowiem przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie tego przepisu nie może oznaczać prowadzenia pewnych istotnych czynności w tym postępowaniu niejako od początku, tzn. gdy nie zostały one w ogóle ustalone
i wyjaśnione w toku postępowania przed organem I instancji, a postępowanie dowodowe, także w kontekście oceny dowodów, do pewnych z nich się nie odnosi
w ogóle.
Uzupełnianie jak wywodzi Wojewoda, oznacza dodanie pewnych działań do działań już przeprowadzonych, a to należy rozumieć jako brak upoważnienia do przeprowadzania nowych czynności lub odwoływania się do nieuwzględnionych przez organ I instancji dowodów (dokumentów) w ramach postępowania administracyjnego. Uzupełniającego postępowania dowodowego nie można odnosić do kwestii, która jest kluczowa dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 oraz § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia skarżąca podała, że
w niniejszej sprawie Wojewoda zakwestionował zgodność usytuowania projektowanego budynku z zasadami określonymi w § 12 ust. 1 pkt 1 oraz § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Projektowany budynek jak wywodzi skarżąca, został usytuowany w odległości 4 m ścianą z otworem drzwiowym zwróconą w stronę granicy z działką nr [...]. W decyzji organu Wojewody jedną z trzech południowych ścian projektowanego budynku z otworem drzwiowym usytuowaną w odległości 4,00 m od granicy działki nr [...] błędnie zakwalifikowano jako fragment dwóch ścian bez otworów usytuowanych w odległości 2,00 m od granicy działki nr [...]. Te trzy oddzielne ściany łączą się z czterema ścianami prostopadłymi do nich, co ewidentnie dowodzi, że każda z nich stanowi oddzielny element konstrukcji projektowanego budynku i w żaden sposób nie mogą stanowić fragmentu tej samej ściany.
Ponadto jak podnosi autor skargi, zgoda na przyjętą przez Wojewodę powyższą klasyfikację poszczególnych zewnętrznych ścian budynku jako jednej ściany mogłaby prowadzić do wniosku, że ściany prostopadłe względem siebie są fragmentami tej samej ściany tylko przesuniętymi o 900. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Wojewody, że na działkach węższych niż 16 m, nie można zbliżyć się na odległość mniejszą niż 4,00 m od granicy sąsiada ścianami bez otworów, jeżeli z tej samej strony budynek posiada ścianę z otworem oddaloną o 4,00 m lub więcej, co w sposób oczywisty narusza ustalenia § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, który jednoznacznie dopuszcza "sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2 lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce o szerokości mniejszej niż 16 m".
Zdaniem skarżącej na podstawie § 12 ust. 1 pkt 1 oraz § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, dopuszcza się sytuowanie na działkach budowlanych o szerokości mniejszej od 16 m (jej działka ma szerokość nie przekraczającą 12 m), budynku zwróconego w stronę granicy ścianą z otworem okiennym lub drzwiowym w odległości nie mniejszej niż 4,00 m od tej granicy, natomiast ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2 tj. 3 m lecz nie mniejszej niż 1,50 m.
W przypadku południowych ścian projektowanego budynku oba te warunki zostały spełnione, budynek został usytuowany zwróconą ścianą z otworem drzwiowym
w odległości 4,00 m od granicy działki nr [...], natomiast ścianami bez otworów usytuowano go 2,00 m od granicy działki nr [...], co jest odległością mniejszą niż 3 m lecz nie mniejszej niż 1,50 m.
Odnosząc się do zarzutu Wojewody co do usytuowania projektowanego budynku ścianą bez otworów w odległości 1,62 m od granicy działki nr [...] wskazała, że § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wskazuje, że "w zabudowie jednorodzinnej uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271 -273 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dopuszcza się: sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określa § 12 ust 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,50 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m".
W przypadku północnej ściany projektowanego budynku powyższy warunek został bezsprzecznie spełniony, bowiem budynek został usytuowany zwróconą ścianą bez otworów w odległości 1,62 m od granicy działki nr [...], co jest odległością mniejszą niż 3 m i nie mniejszą niż 1,50 m.
Pozostałe zarzuty według skarżącej dotyczące opisu technicznego przedmiotowego projektu budowlanego (str. 28, 29, 77) gdzie wskazano, iż planowana jest rozbudowa ww. budynku mieszkalnego, wyniknęły z błędu pisarskiego autora projektu i zostaną zmienione na zgodne z tytułem projektu "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje
w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Istotnym dla rozpoznania niniejszej sprawy jest ustalenie zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie
z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana
z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z treści powołanego przepisu wyraźnie wynika, że organ II instancji upoważniony jest do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy w toku postępowania odwoławczego stwierdzi, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, a jednocześnie zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Stwierdzenie natomiast uchybień natury merytorycznej nie daje organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, lecz obliguje go do wydania w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzeczenia reformatoryjnego, a więc decyzji o uchyleniu rozstrzygnięcia organu I instancji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy.
Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym uznał, iż decyzja Prezydenta winna zostać uchylona, ponieważ określona decyzją tego organu lokalizacja budynku na działce jest niedopuszczalna. Nie zachowano bowiem odległości ściany południowej z otworem drzwiowym od granicy działki [...] (dopuszczono odległość 2,0 m), nadto odległość budynku od granicy z działką [...] określona została na 1,62 m. Wskazano także na rozbieżności w odniesieniu do wysokości kalenicy
(w projekcie).
Wojewoda w związku z powyższym wskazał, iż przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi. Nie mniej organ odwoławczy stwierdził, że w szczególności doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, co obligowało go do wydania decyzji kasatoryjnej, gdyż w przeciwnym razie naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Stanowisko Wojewody co do podstawy prawnej wydanej decyzji należy uznać za prawidłowe.
Zatem w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z regulacją § 12 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271 - 273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m -
w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych
w stronę tej granicy. W przepisie § 12 ust. 1 rozporządzenia ustanowiono ogólną zasadę sytuowania budynków na działce budowlanej, przy czym prawodawca jednocześnie zastrzega, iż zasada ta doznaje pewnych wyjątków, a czyni to m.in. w § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia.
Stosownie do § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Należy zwrócić uwagę, iż zarówno § 12 ust. 1 jak i ust. 3 rozporządzenia odwołują się do § 271 – 273 rozporządzenia i przepisów odrębnych, a nadto § 12 ust. 1 odwołuje się także do § 13 i § 60 rozporządzenia. Skoro zaś przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia czyni wyraźne zastrzeżenie o konieczności uwzględnienia § 13, § 60 i § 271- 273, to tym samym nie jest możliwe stosowanie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia bez sprawdzenia, czy zastosowaniu tego przepisu w okolicznościach konkretnej sprawy nie sprzeciwiają się przepisy § 13, § 60 i § 271- 273 bądź przepisy odrębne. Uwzględnienie § 13, § 60 lub § 271- 273 rozporządzenia bądź przepisów odrębnych
w określonych okolicznościach sprawy może wyłączać możliwość zastosowania w tej sprawie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia.
Jeśli zatem § 13, § 60 lub § 271- 273 rozporządzenia bądź przepisy odrębne będą przemawiać przeciwko stosowaniu § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, to mimo, że działka budowlana będzie miała szerokość mniejszą niż 16 m, zastosowanie w takiej sprawie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia nie będzie możliwe.
Wobec tego podkreślić należy, że jak wskazano wyżej przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia umożliwia sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m tylko w przypadku spełnienia łącznie wszystkich przesłanek ustanowionych w tym przepisie. Do przesłanek ustanowionych w § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia należy zachowanie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z § 13, § 60 i § 271- 273 rozporządzenia oraz przepisami odrębnymi. Stosowanie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia nie może prowadzić do naruszenia czy też obejścia tych przepisów prawa.
A zatem, dla zastosowania § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w danej sprawie nie jest wystarczające stwierdzenie, że działka inwestora ma szerokość mniejszą niż 16 m, lecz konieczne jest stwierdzenie, że nie sprzeciwiają się temu § 13, § 60 i § 271- 273 rozporządzenia i przepisy odrębne. Na tym właśnie polegało naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji.
Przepis § 13 rozporządzenia określa odległości pomiędzy budynkami na gruncie
w celu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, § 60 dotyczy tej samej kwestii jednakże w odniesieniu do budynków żłobków, przedszkoli i szkół. Natomiast przepisy § 271- 273 znajdujące się w rozdziale 7 rozporządzenia "Usytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe" określają odległość ściany zewnętrznej wznoszonego budynku od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki budowlanej przy uwzględnieniu rodzaju budynku i klasy odporności ogniowej (§ 271), odległość ściany zewnętrznej wznoszonego budynku od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki budowlanej (§ 272) i przewidują w jakich sytuacjach nie ustala się odległości między ścianami zewnętrznymi budynków położonych na jednej działce budowlanej (§ 273 ).
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż Prezydent skupił się wyłącznie na kwestii usytuowania planowanego budynku na gruncie z uwzględnieniem odległości od granic działki, mając na uwadze szerokość działki inwestora (mniejszej niż 16 m). Co ważne nie wyjaśnił przy tym, dlaczego dopuścił możliwość usytuowania ściany popołudniowej w odległości 2 m od granicy z działką [...]. Sąd ocenia, iż projektowana w tej ścianie wnęka na otwór drzwiowy, która wedle projektu znajdować się będzie w odległości 4 m od tej granicy nie jest w kontekście regulacji § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dopuszczalna. Organ I instancji pominął natomiast pozostałe kwestie dotyczące możliwości zastosowania § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, a zatem kwestie objęte § 13, § 60 i § 271- 273 rozporządzenia oraz przepisami odrębnymi.
Istotą każdego postępowania administracyjnego jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie, zgodnie z treścią art. 7 i 77 k.p.a., natomiast mając na uwadze treść art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona
z podaniem między innymi dowodów, na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wyrażony w art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W kontekście przedstawionych wyżej przepisów oraz mając na uwadze treść art. 15 k.p.a. uznać należy, iż organ odwoławczy właściwie ocenił, że organ I instancji zaniechał wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, wskutek czego niewłaściwie (co najmniej przedwcześnie) ocenił, iż wnioskowana przez inwestora inwestycja jest dopuszczalna. W konsekwencji powyższego Wojewoda zasadnie stwierdził, iż podjęta przez Prezydenta decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W świetle powyższego za nieuzasadnione uznać należy zarzuty skargi.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło