II SAB/Łd 119/15

WyrokWSA w Łodzi2015-10-16

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Renata Kubot-Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 30 dni, stwierdzając, że bezczynność organu w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego trwała ponad dwa lata od złożenia wniosku i ponad 14 lat od rozpoczęcia postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł z uwagi na opieszałość i brak reakcji na wezwania organu wyższego stopnia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego z pawilonu handlowego na mieszkalny. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie załatwił wniosku w ustawowym terminie, co doprowadziło do złożenia przez skarżącego zażalenia na bezczynność, a następnie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Organ administracji argumentował, że sprawa została już zakończona decyzją z 2001 roku, jednak sąd uznał, że decyzja ta nie kończy postępowania w sprawie samowolnego przekształcenia budynku. W zakresie samowolnie wybudowanej wiaty garażowej postępowanie zostało zakończone decyzją nakazującą rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
1) zobowiązano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do załatwienia wniosku M. C. z dnia 29 lipca 2013 roku w zakresie "przekształcenia budynku z pawilonu handlowego na budynek mieszkalny usytuowanego w Ł. przy ulicy A 40" w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2) oddalono skargę w pozostałej części; 3) stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) wymierzono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. grzywnę w wysokości 500 zł; 5) zasądzono od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego M. C. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 roku sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego 1) zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. do załatwienia wniosku M. C. z dnia 29 lipca 2013 roku w zakresie "przekształcenia budynku z pawilonu handlowego na budynek mieszkalny usytuowanego w Ł. przy ulicy A 40" w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2) oddala skargę w pozostałej części; 3) stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 5) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego M. C. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS M. C. wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. domagając się zobowiązania organu do wykonania odpowiedniej czynności administracyjnej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi oraz zobowiązania do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. W motywach skargi jej autor wyjaśnił, iż pismem z dnia 29 lipca 2013 roku skierował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o wskazanie na jakiej podstawie – bez zgody drugiego współwłaściciela i bez projektu budowlanego – zostało dokonane przekształcenie budynku z handlowego na mieszkalny. Następnie pismem z dnia 4 maja 2015 roku, na podstawie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), skarżący skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dotychczas nie wykonał odpowiedniej czynności administracyjnej, co oznacza, że wniosek skarżącego nie został rozpoznany, czym organ naruszył art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). Okoliczność ta – w ocenie strony – przesądza o konieczności zobowiązania organu do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej odrzucenie, bowiem skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał środków zaskarżenia, które służyły skarżącemu w toku postępowania. Skarżący w dniu 4 maja 2015 roku złożył zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które to zażalenie nie zostało jeszcze rozpoznane. Ponadto, organ opisał tok czynności podejmowanych w sprawie wskazując, iż skarżący pismem z dnia 29 lipca 2013 roku, sprecyzowanym w dniu 30 sierpnia 2013 roku, jako współwłaściciel nieruchomości w Ł. przy ul. A poinformował organ, iż nie wyrażał zgody na wykonanie robót budowlanych w budynku pawilonu handlowego, polegających na zmianie sposobu użytkowania części obiektu, zamurowanie drzwi wejściowych do pomieszczenia – sala sprzedażowa, wykonanie otworu drzwiowego na szczycie budynku. Wniósł także o cofnięcie wydanych decyzji i doprowadzenie do stanu zgodnego z projektem oraz poinformował o wybudowaniu wiaty garażowej na terenie nieruchomości bez uzyskania zgody współwłaściciela. Pismem z dnia 30 sierpnia 2013 roku organ poinformował M. C., na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., iż sprawa nie mogła być załatwiona w ustawowym terminie miesiąca ze względu na konieczność zgromadzenia całości materiału dowodowego. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (w tym czynności kontrolnych w dniu 30 września oraz dnia 23 października 2013 roku) organ stwierdził, iż na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A została w roku 2006 roku wybudowana wiata w konstrukcji drewnianej. Na wybudowanie wiaty inwestor – J. M. (współwłaścicielka) nie uzyskała pozwolenia na budowę ani nie dokonała zgłoszenia. Natomiast w sprawie dotyczącej budynku handlowo – mieszkalnego prowadzone było postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od wydanego decyzją z dnia [...] października 1996 roku pozwolenia na budowę. Postępowanie w tym przedmiocie zakończyło się ostateczną decyzją z dnia [...] października 2001 roku, którą to organ nakazał J. M., na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego, złożenie stosownych dokumentów, niezbędnych do doprowadzenia do zgodności z prawem robót budowlanych związanych z realizacją obiektu, wykonanych z odstępstwem od pozwolenia na budowę. Pismem z dnia 22 lutego 2002 roku organ powiadomił o wykonaniu obowiązków nakazanych decyzją z dnia [...] października 2001 roku. W złożonej przez inwestora dokumentacji zatwierdzonej ww. pismem ujęte zostały opisane w piśmie skarżącego z dnia 29 lipca 2013 roku odstępstwa od projektu budowlanego (tj. zmiana zamierzonego sposobu użytkowania części obiektu, zamurowanie drzwi wejściowych do pomieszczenia – sala sprzedażowa, wykonanie otworu drzwiowego na szczycie budynku). W związku z tym – w ocenie organu – brak jest podstaw do ponownego prowadzenia postępowania w sprawie. W dniu 4 lutego 2014 roku M. C. wniósł skargę na brak odpowiedzi w sprawie dotyczącej przekształcenia budynku z pawilonu handlowego na budynek mieszkalny. Na to pismo organ, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, udzielił odpowiedzi pismem z dnia 24 lutego 2014 roku. Po rozpatrzeniu skargi M. C., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2014 roku wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dodatkowy termin załatwienia sprawy dotyczącej przekształcenia budynku z pawilonu handlowego na budynek mieszkalny, do dnia 7 kwietnia 2014 roku. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 roku organ odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku M. C. z dnia 29 lipca 2013 roku w sprawie przekształcenia budynku pawilonu handlowego na budynek mieszkalny. Po rozpatrzeniu zażalenia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 roku uchylił w całości postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] maja 2002 roku zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku, a następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 roku podjął z urzędu postępowanie w tym przedmiocie i działając w trybie art. 65 § 1 k.p.a. pismem z dnia 10 kwietnia 2014 roku przekazał, zgodnie z właściwością, wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku handlowo – mieszkalnego. Organ pismem z dnia 31 października 2014 roku wezwał współwłaścicieli nieruchomości, tj. M. C. oraz J. M. – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. – do uzupełnienia braków formalnych wniosku, tj.: poprzez podpisanie wniosku przez drugiego inwestora – M. C. Wspomniany brak formalny nie został usunięty, dlatego organ wniosek o pozwolenie na użytkowanie pozostawił bez rozpatrzenia. W sprawie samowolnie wybudowanej wiaty prowadzone było odrębne postępowanie, które zakończyło się wydaniem w dniu [...] grudnia 2014 roku decyzji o nakazie rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie w części. Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 roku o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 roku, poz. 658), przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy nowelizującej stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu dotychczasowym. Art. 149 p.p.s.a. został zmieniony na podstawie art. 1 pkt 40 ustawy nowelizującej, a zatem w niniejszym postępowaniu – wszczętym przed dniem 15 sierpnia 2015 roku – należy stosować art. 149 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 zd. 1 p.p.s.a. – w brzmieniu tego przepisu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 roku – sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 lutego 2015 roku (M. P. poz. 179) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2014 roku wynosiło 3.783,46 zł. Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Warunek zawarty w art. 52 § 1 p.p.s.a., tj. wyczerpanie środków zaskarżenia, rozumiany powinien być w postępowaniu ze skargi na bezczynność jako złożenie środka prawnego w postaci zażalenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu, do którego wniesiono ten środek prawny. Sąd, na podstawie lektury akt uznał, iż skarżący wyczerpał środki zaskarżenia służące w postępowaniu przed organami administracji. Zwrócić należy uwagę na treść pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 4 maja 2015 roku, w którym tenże wskazał, iż wnosi zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania, bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności. Pismo to zostało skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., a wniesione za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarga w przedmiotowej sprawie opiewająca na zarzut bezczynności została wniesiona, za pośrednictwem organu, w dniu 5 maja 2015 roku. W odpowiedzi na skargę organ wyraził pogląd, iż skarga winna być odrzucona, jako że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). W ocenie organu o wyczerpaniu środków zaskarżenia możemy mówić tylko w przypadku, gdy wniesiony środek zaskarżenia będzie rozpoznany przez właściwy organ. Tymczasem do momentu wniesienia skargi, organ właściwy do rozpoznania zażalenia na bezczynność tegoż środka nie rozpoznał. Odnosząc się do poniesionej kwestii wyjaśnić wypada, iż ugruntowany jest w judykaturze pogląd, że nie ma znaczenia jaki okres upłynął pomiędzy zażaleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a. a skargą do sądu administracyjnego. Zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., nie ma charakteru środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Służy ono jedynie zakwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy (art. 35 i art. 36 k.p.a.), a stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter incydentalny (wpadkowy), nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie. Niezależnie zatem od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tych też względów, złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. stanowi wyłącznie warunek formalny do wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność. W sprawach dotyczących bezczynności istotne znaczenie ma nie tyle sposób rozpatrzenia zażalenia złożonego w trybie art. 37 k.p.a., ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę. Złożenie zażalenia, przed wniesieniem skargi wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tych powodów sąd ocenił, iż skarga jest formalnie dopuszczalna. Przystępując do merytorycznej oceny zasadności skargi wyeksplikować należy, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m. in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., który zobowiązuje organy do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Powyższe uwagi uzupełnić należy o wskazanie, iż przedmiotowa skarga odnosi się do pisma skarżącego z dnia 29 lipca 2013 roku skierowanego do organu nadzoru budowlanego szczebla powiatowego, a w którym to jego autor wnioskował o wszczęcie postępowania w przedmiocie samowolnego przekształcenia budynku – pawilonu handlowego na budynek mieszkalny oraz samowolnego wzniesienia wiaty garażowej. Wniosek strony został sprecyzowany w dniu 30 sierpnia 2013 roku, co potwierdza załączony do akt administracyjnych protokół. Z uwagi na to, iż przywołany wniosek skarżącego odnosił się do dwóch zagadnień – samowolnego przekształcenia budynku handlowego i samowolnego wzniesienia wiaty – obie te kwestie zostaną omówione rozdzielnie. Odnosząc się do pierwszej z wspomnianych kwestii, a mianowicie zarzutu samowolnego przekształcenia budynku handlowego na mieszkalny, wyjaśnić wypada, iż po otrzymaniu wniosku skarżącego z dnia 29 lipca 2013 roku organ podjął działania polegające na przeprowadzeniu – w dniu 30 września i 23 października 2013 roku – oględzin na nieruchomości. Następnie pismem z dnia 24 lutego 2014 roku organ poinformował skarżącego, iż postępowanie w sprawie samowolnego przekształcenia obiektu handlowego na mieszkalny zostało zakończone decyzją tegoż organu z dnia [...] października 2001 roku – wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego – zobowiązującą inwestora (J. M.) do złożenia stosownych dokumentów niezbędnych do doprowadzenia do zgodności z prawem robót budowlanych związanych z realizacją budynku pawilonu handlowego. W treści przywołanego pisma z dnia 24 lutego 2014 roku organ nadto wskazał, iż pismem z dnia 22 lutego 2002 roku poinformował strony o wykonaniu przez zobowiązaną nałożonych obowiązków. W złożonej przez inwestora dokumentacji zostały opisane podnoszone przez skarżącego okoliczności, czyli fakt realizacji robót budowlanych związanych z odstępstwami od projektu budowlanego. Z tego powodu– jak wskazał organ w konkluzji pisma z dnia 24 lutego 2014 roku – nie widzi on podstaw prawnych do ponownego prowadzenia postępowania w sprawie. Lektura akt administracyjnych pozwala odnotować także, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] marca 2014 roku, nr [...] wyznaczył organowi powiatowemu dodatkowy termin załatwienia sprawy dotyczącej przekształcenia budynku pawilonu handlowego na budynek mieszkalny do dnia 7 kwietnia 2014 roku. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 roku, nr [...] odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego z dnia 29 lipca 2013 roku w sprawie przekształcenia budynku pawilonu handlowego na obiekt mieszkalny. Rozstrzygnięcie to, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, mocą postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 roku zostało uchylone, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Odnotować wypada, iż organ drugiej instancji w motywach swojego rozstrzygnięcia z dnia [...] czerwca 2014 roku wskazał, iż wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji decyzja tegoż organu wydana w dniu [...] października 2001 roku nie kończy postępowania w sprawie, zatem – w ocenie organu odwoławczego – istnieją podstawy do merytorycznego załatwienia sprawy, co kontestuje zasadność wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Odnosząc się do powyższych kwestii wyjaśnić wypada, iż skład orzekający w przedmiotowej sprawie podziela pogląd [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie stwierdzenia, iż decyzja z dnia [...] października 2001 roku nie kończy postępowania w sprawie samowolnego przekształcenia budynku handlowego na mieszkalny. Decyzja ta została wydana na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, który – w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ powiatowy – wskazywał, iż przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Z brzmienia tego przepisu już można wyprowadzić wniosek, iż rozstrzygnięcie wydane na jego podstawie nie kończy postępowania w sprawie, co potwierdza również regulacja art. 51 ust. 1a i ust. 2 Prawa budowlanego. Pierwszy z przywołanych przepisów – art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego – określa działanie organu w przypadku wykonania przez inwestora nałożonych obowiązków, a drugi przepis – art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego – określa konsekwencje niezrealizowania wskazanych obowiązków. Poza zakresem zainteresowania składu orzekającego jest kwestia, czy przywołany przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego mógł stanowić podstawę zobowiązania inwestora do złożenia określonych dokumentów w postępowaniu naprawczym. Oceniając opisany tok czynności podejmowanych przez organ nadzoru budowlanego w ramach postępowania wyjaśniającego należy uznać zasadność skargi stwierdzając, że organ pozostaje w bezczynności. Wobec stwierdzenia, iż postępowanie w sprawie samowolnego przekształcenia budynku handlowego na mieszkalny nie zostało zakończone, sformułowany przez autora skargi zarzut bezczynności organu nadzoru budowlanego w tym przedmiocie, jest więc jak najbardziej słuszny. Niewątpliwie organ prowadząc postępowanie w sprawie, naruszył obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie, określonym w art. 35 k.p.a. Brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla zwłoki w rozstrzygnięciu tejże sprawy, wynoszącej ponad dwa lata od wniosku skarżącego z dnia 27 lipca 2013 roku. Trudno także doszukać się uzasadnienia dla trwającego ponad 14 lat postępowania w sprawie. W tej sytuacji sąd zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku skarżącego w zakresie przekształcenia budynku z pawilonu handlowego na budynek mieszkalny, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Sąd jednocześnie stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., wobec faktu, iż organ uchybił podstawowym terminom załatwienia sprawy administracyjnej wynikającym z przepisów k.p.a., a ponadto stan swej bezczynności utrzymał pomimo wyraźnego wskazania w tym względzie organu wyższego stopnia i bagatelizując wielokrotnie próby skarżącego, których celem było zwrócenie uwagi na stwierdzone naruszenia. W tym miejscu wyjaśnić wypada, iż podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. jest upływ terminu załatwienia sprawy. Wyraźnego zaznaczenia wymaga przy tym fakt, iż postępowanie w sprawie trwa ponad 14 lat, w tym ponad dwa lata od wniosku skarżącego skierowanego do organu w dniu 29 lipca 2013 roku, a organ nadal nie wydał decyzji kończącej postępowanie w sprawie pozostając w bezczynności. Z tego powodu sąd ocenił, że uzasadnionym jest nałożenie na organ grzywny uznając, iż kwota 500 zł będzie odpowiednia. Grzywna na podstawie art. 149 p.p.s.a. nie ma na celu bowiem wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale ma w szerszym zakresie przeciwdziałać ich opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności. Sąd uwzględniając okoliczności sprawy wywiódł, iż kwota 500 zł w realiach sprawy będzie adekwatna. Odnosząc się do drugiej ze wskazanych kwestii, które były poruszone w piśmie skarżącego z dnia 29 lipca 2013 roku skierowanym do organu, czyli zagadnienia związanego z samowolnym wzniesieniem wiaty garażowej wyjaśnić wypada, iż lektura akt administracyjnych pozwala odnotować, że postępowanie w tym zakresie zostało zakończone. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] grudnia 2014 roku wydał decyzję zobowiązującą inwestora – J. M. do rozbiórki tegoż obiektu. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest ostateczne, a w sprawie w chwili obecnej – jak to wynika z akt administracyjnych – toczy się postępowanie egzekucyjne. Z tego powodu zarzut, iż organ pozostaje w bezczynności w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, zatem skarga w odpowiedniej części podlega oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a. Konkludując, sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. Podstawę rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim wyroku stanowi przepis art. 151 p.p.s.a. Natomiast na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. sąd w punkcie trzecim wyroku stwierdził, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wymierzając grzywnę sąd orzekł jak w punkcie czwartym wyroku czyniąc to na mocy art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sąd postanowił w punkcie piątym wyroku czyniąc za podstawę treść art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 100 zł złożył się uiszczony wpis od skargi. m.m.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło