VI SA/Wa 903/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2015 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego T.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ") postanowieniem z [...] stycznia 2015 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach"), po rozpatrzeniu wniosku T. P. (dalej: "Strona", "Skarżący"), z [...] października 2014 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] grudnia 2013 r., Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie objęcia Strony obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z [...] grudnia 2013 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Strony z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 18 maja 2012 r., Decyzja ta została wysłana do Strony 20 grudnia 2013 r. listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i doręczona 23 grudnia 2013 r. I. P. - żonie Strony. Od tej decyzji T. P., reprezentowany przez doradcę podatkowego, 10 października 2014 r. wniósł do Prezesa NFZ odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazano, że przedmiotowej decyzji Strona nie otrzymała. O jej istnieniu Strona powzięła informację z treści postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...], Inspektorat w P. z [...] września 2014 r. Z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wynika również, że Strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania. Tym samym Strona nie posiadała jakiejkolwiek informacji o wszczęciu postępowania, nie uczestniczyła w postępowaniu, jak też nie posiadała informacji o wydaniu decyzji. Terminowi Strona uchybiła zatem bez swojej winy. Organ wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że stosownie do art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, zainteresowany dopełnił czynności dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Organ podkreślił, że przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 K.p.a. Prezes NFZ stwierdził następnie, że przesyłka zawierająca "zawiadomienie o wszczęciu postępowania" (pismo z [...] września 2012 r., znak: [...], została doręczona Stronie 27 września 2012 r., co wynika z oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. przesyłki znajdującego się w aktach sprawy, na którym widnieje własnoręczny podpis Strony. Natomiast decyzja dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z 20 grudnia 2013 r., została doręczona I. P. - żonie Strony, 23 grudnia 2013 r., co wynika z oryginału zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. przesyłki znajdującego się w aktach sprawy, na którym widnieje własnoręczny podpis "Piasecka Irena", z dopiskiem "żona". Organ wyjaśnił, że doręczenie decyzji żonie Strony, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 315/06, z którego wynika, że "(..) określony w art. 43 K.p.a. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone". Organ uznał zatem, że wobec uznania, że decyzja z [...] grudnia 2013 r., została doręczona 23 grudnia 2013 r., a Strona nie uprawdopodobniła, dlaczego uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, nie wskazała kiedy ustała przyczyna uchybienia temu terminowi, a także wobec niespełnienia przesłanki, o której mowa w art. 58 § 1 K.p.a., należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając postanowienie Prezesa NFZ z [...] stycznia 2015 r. w całości i wnosząc o jego uchylenie, jak i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, Skarżący stwierdził, że nie oddanie przesyłki adresatowi przez domownika może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem Skarżącego, za zaniedbania domownika nie sposób przypisać winy adresatowi, zwłaszcza, że przesyłka może być doręczona adresatowi w sposób określony przepisem art. 43 K.p.a., do rąk domownika bez upoważnienia go przez adresata do odbierania przesyłek. Organ natomiast nie wyjaśnił czy kwitująca odbiór przesyłki żona Skarżącego, podjęła się jej doręczenia i dlaczego doręczenie uznał za skuteczne. Skarżący podkreślił, że jeżeli z pokwitowania odbioru przesyłki nie wynika, że domownik podjął się oddania pisma adresatowi, fakt odebrania przesyłki przez domownika nie wywołuje skutku doręczenia zastępczego, gdyż doręczenie jest nieprawidłowe. Dlatego zdaniem Skarżącego, wobec braku innego dowodu, należałoby przyjąć, że decyzja organu I instancji została Skarżącemu doręczona 6 października 2014 r. tj. w dniu doręczenia odpisu decyzji, a to oznacza, że odwołanie od decyzji z [...] października 2014 r. zostało przez Skarżącego wniesione w terminie. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Analizując sprawę pod kątem powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie Prezes NFZ zaskarżonym postanowieniem, odmówił Stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Podstawę prawną powyższej odmowy stanowił art. 58 K.p.a. i brak spełnienia przez Stronę przesłanki przywrócenia terminu w postaci uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach, dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Jak wynika natomiast z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach, odwołanie od decyzji wydanej w sprawach, o których mowa w ust. 1, wnosi się do Prezesa Funduszu w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania. W niniejszej sprawie decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] grudnia 2013 r., została wysłana przesyłką pocztową i jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została odebrana 23 grudnia 2014 r., jednak nie przez Stronę lecz żonę Strony. Organ uznał, iż do doręczenia Stronie przedmiotowej decyzji doszło w trybie art. 43 K.p.a., poprzez doręczenie jej dorosłemu domownikowi. Zgodnie ze zdaniem pierwszym tego przepisu, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z podpisu widniejącego na wspomnianym, zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że decyzję odebrała I.P. Należy jednak podkreślić, co jest istotne w niniejszej sprawie, że na podpisanym przez I. P., druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzją organu I instancji, brak jest zapisu w postaci informacji, że doręczenie następuje, jeżeli osoba odbierająca przesyłkę, podjęła się oddania pisma adresatowi. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 1099/14: "(...) dla skutecznego doręczenia pisma wystarczy, aby na podpisywanym przez domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi (...) Jeżeli na odwrocie poświadczenia odbioru pisma nie podkreślono, że doręczenia dokonano dorosłemu domownikowi zaznaczając lub wskazując jednocześnie, że osoba ta podjęła się oddać przesyłkę adresatowi, to doręczenie nie spełnia wymogów z art. 40 § 1 ani z art. 43 k.p.a." W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie można uznać, iż decyzja I instancji została Stronie skutecznie doręczona 23 grudnia 2014 r., w trybie art. 43 K.p.a. Nie podlegające dyskusji doręczenie Skarżącemu przedmiotowej decyzji miało miejsce 6 października 2014 r., tj. w dniu doręczenia Stronie odpisu decyzji i w ocenie Sądu, od tej daty należałoby liczyć bieg terminu do wniesienia odwołania. Wniosek natomiast o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem, został wniesiony do organu 10 października 2014 r., co oznacza, że odwołanie od decyzji zostało przez Skarżącego wniesione w terminie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, Prezes NFZ przyjmując skuteczne doręczenie Stronie decyzji I instancji 23 grudnia 2013 r., w trybie art. 43 K.p.a., naruszył ten przepis w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni przedstawioną przez Sąd interpretację art. 43 K.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.