II GZ 275/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. G. C. Sp. z o.o. w O. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3652/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. G. C. Sp. z o.o. w O. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 22 grudnia 2015 r. odmówił F. G. C. Sp. z o.o. w O. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W motywach podjętego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że Spółka nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z analizy dokumentów wynika, że Skarżąca w 2014 r. uzyskała przychód w kwocie 1.688.950,20 zł oraz poniosła koszty podatkowe w wysokości 1.745.404,46 zł. W pierwszym kwartale 2015 r. Skarżąca kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej. Z deklaracji VAT-7K za pierwszy kwartał 2015 r. wynika, że Skarżąca dokonywała transakcji handlowych (sprzedaż kształtowała się na poziomie 679.992 zł). Skarżąca pomimo wykazywanych trudności obraca nadal środkami wielokrotnie przewyższającymi wysokość kosztów postępowania, co wynika z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych. W ocenie Sądu I instancji bez znaczenia dla kwestii oceny spełnienia przesłanek przyznania Spółce prawa pomocy był końcowy wynik finansowy Spółki za 2014 r. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie świadczy o braku środków finansowych. Za 2013 r. Skarżąca wykazała w rachunku zysków i strat stratę na poziomie 149.368,31 zł, a w 2014 r. stratę w wysokości 167.360,10 zł. Natomiast w rachunku zysków i strat sporządzonym na dzień 30 kwietnia 2015 r. Spółka wykazała zysk w wysokości 91.406,56 zł uzyskując przychody netto w kwocie 867.268,28 zł. Ponadto spółka utworzyła rezerwę na koszty w wysokości 25.590,89 zł. Sąd I instancji zwrócił również uwagę na podniesioną przez stronę okoliczność zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z jej rachunku bankowego, z które wynikało, poprzez uwidocznione za pomocą wyciągów z rachunków bankowych operacje, że zarówno spółka jak i prezes jej zarządu dokonywali w każdym miesiącu wpłat na konto w kwotach na ogół znacznie przekraczających kwotę samej wierzytelności (34.173,20 zł). W ocenie Sądu wpłaty te świadczą o tym, że skarżąca dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi jej pokrycie kosztów sądowych. W zażaleniu Spółka domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez ich niezastosowanie, wyrażające się odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium finansowe. Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo ocenił wniosek Spółki, uwzględniając treść obowiązujących przepisów oraz przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty. Trafnie Sąd zwrócił uwagę, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem jest wpis od skargi w wysokości 1080 zł, a w porównaniu do zysków Spółki (przeszło 91 000 zł wg rachunku zysków i strat na 30 kwietnia 2015 r.) oraz w powiązaniu z przedstawionymi przez stronę danymi o operacjach finansowych dokonywanych na rachunku bankowym, nie można uznać, że Spółka znajduje się w złej kondycji finansowej, która uniemożliwiałaby jej uiszczenie wskazanego wpisu sądowego. Prawidłowość oceny Sądu potwierdzają udostępnione przez Spółkę wyciągi z rachunku bankowego. Wynika z nich jednoznacznie, że suma wpływów na rachunku za luty 2015 r. wyniosła 57.429,43 zł, za marzec 112.600 zł, za kwiecień 22.300 zł, za maj 123.000 zł i czerwiec 86.753 zł. Kwoty te wielokrotnie przekraczają wysokość wpisu od skargi w tej sprawie i dobitnie świadczą o tym, że strona nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co jest niezbędne dla przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe brak było podstaw do uchylenia kontrolowanego postanowienia i przyznania skarżącej Spółce prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.