V SA/Wa 1246/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-02
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Anna Wesołowska, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na egzamin końcowy przeprowadzony przez trenera prowadzącego szkolenie oraz na zakup płyty DVD "Chiński masaż twarzy Tui-Na" mogą zostać uznane za kwalifikowalne w ramach projektu dofinansowanego ze środków unijnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wydatki na egzamin końcowy nie były kwalifikowalne, ponieważ zostały przeprowadzone przez trenera prowadzącego szkolenie, co naruszało założenia wniosku o dofinansowanie dotyczące zlecenia egzaminu zewnętrznemu wykonawcy specjalizującemu się w danej dziedzinie. Ponadto, wydatki na zakup płyty DVD "Chiński masaż twarzy Tui-Na" uznano za niekwalifikowalne z powodu ich zawyżonej ceny w stosunku do rynkowej oraz braku wykazania przez beneficjenta, że były one niezbędne do realizacji celów projektu i zgodne z tematyką szkoleń.Stan faktyczny
Beneficjent K. K. realizował projekt "Innowacyjne techniki masażu spa & wellness" dofinansowany ze środków unijnych. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości dotyczące niezasadnego wydatku na egzamin końcowy oraz zawyżenia kosztów materiałów szkoleniowych (płyta DVD). Organ pierwszej instancji zobowiązał beneficjenta do zwrotu środków, a organ odwoławczy (Minister Infrastruktury i Rozwoju) uchylił tę decyzję i orzekł o zwrocie kwoty 31.551,30 zł wraz z odsetkami, uznając wydatki za niekwalifikowalne. Beneficjent zaskarżył decyzję Ministra do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Anna Wesołowska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K. K. – M. G. S.-D. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych oddala skargę
K. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą M.G. (...) (dalej: Skarżący, Beneficjent) podpisał 1 października 2010 r. umowę o dofinansowanie realizacji projektu "Innowacyjne techniki masażu spa & wellness", w ramach Poddziałania 8.1.1 Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw PO KL na kwotę dofinansowania 467.958,00 zł (UDA-POKL.08.01.01-20-086/12-00). Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, realizację projektu zaplanowano w okresie od 1 października 2012 r. do 30 listopada 2013 r. Celem projektu było podniesienie jakości świadczonych usług spa & wellness w minimum 26 mikro i małych przedsiębiorstwach w województwie podlaskim. Realizację celu głównego zapewnić miały następujące cele szczegółowe:
- podniesienie kwalifikacji 72 kobiet w zakresie nabycia umiejętności orientalnych technik masażu, obsługi klienta oraz kosmetyków do masażu - do czasu zakończenia projektu;
- wyrównanie szans edukacyjnych pracujących osób dorosłych do czasu zakończenia projektu;
- osiągnięcia większej pewności siebie w kontekście rozwoju własnej kariery zawodowej oraz podwyższenie pozycji zawodowej na rynku pracy w ciągu 6 m-cy od zakończenia projektu.
W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w projekcie przez pracowników Wojewódzkiego Urzędu Pracy (WUP) w B. stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- niezasadny wydatek związany z egzaminem końcowym przeprowadzonym w ramach projektu,
- zawyżenie wysokości wydatku dotyczącego materiałów szkoleniowych,
- wydatki niekwalifikowalne w ramach kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem.
Pismem z 4 lutego 2014 r. WUP przekazał Beneficjentowi zalecenia pokontrolne uwzględniające informacje o stwierdzonych wydatkach niekwalifikowalnych oraz wezwał Beneficjenta do ich zwrotu.
Dodatkowo WUP weryfikując wniosek o płatność stwierdził wydatki niekwalifikowalne w wysokości 6.641,73 zł, dotyczące przeprowadzenia egzaminu końcowego dla 18 osób. WUP pismem z 6 maja 2014 r. wezwał Beneficjenta do zwrotu dodatkowej kwoty w wysokości 6.641,73 zł. Beneficjent nie dokonał zwrotu wskazanych kwot w wyznaczonym terminie.
Pismem z 24 lipca 2014 r. Skarżący zwrócił się do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego pełniącego rolę Instytucji Pośredniczącej PO KL z prośbą o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu wydanie decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych lub o odstąpienie przez WUP od wydanych zaleceń pokontrolnych.
W dniu 29 lipca 2014 r. IP PO KL wezwała WUP (Instytucję Wdrażającą PO KL) do przedstawienia dokumentacji związanej z przedmiotową sprawą.
Po rozpatrzeniu materiału dowodowego, Marszałek Województwa Podlaskiego wydał (...)września 2014 r. decyzję nr (...) zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu stwierdzonych wydatków niekwalifikowalnych w łącznej wysokości 31.551,30 zł.
Skarżący pismem z dnia (...)października 2014 r. odwołał się od tej decyzji do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i o umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania, Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z (...)grudnia 2014 r. nr (...) uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz orzekł o zwrocie kwoty 31.551,30 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Organ odwoławczy podkreślił, iż w dniu 13 września 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1146), która wprowadziła zmianę w art. 207 u.f.p. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p.: środki projektowe wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie ze wskazanym uregulowaniem, jak również mając na względzie fakt, iż ustawodawca nie wprowadził w przedstawionej kwestii przepisów przejściowych, decyzja organu I instancji podlegała reżimowi znowelizowanego brzmienia art. 207 u.f.p. Wobec tego, organ odwoławczy przyznał rację Skarżącemu, iż organ I instancji niesłusznie nakazał zwrot orzeczonej kwoty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja określająca kwotę przypadająca do zwrotu stała się ostateczna. Minister podkreślił jednak, iż wskazany błąd nie miał wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, nie ograniczył w żaden sposób praw Skarżącego, w związku z czym uchylono decyzję organu I instancji i orzeczono co do istoty sprawy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał przede wszystkim na niezasadność wydatku związanego z egzaminem końcowym przeprowadzonym w ramach projektu (wydatki niekwalifikowalne – 28.412,73 zł). Podniósł, iż we wniosku o dofinansowanie Beneficjent założył, iż dla każdego uczestnika projektu udział w szkoleniu zakończy się egzaminem potwierdzającym nabycie umiejętności. Zarzucił Beneficjentowi, iż nie zlecił przeprowadzenia egzaminu wykonawcy specjalizującemu się w przedmiocie zamówienia, tak jak to zostało zaplanowane w pkt. 3.7 wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Zdaniem organu przeprowadzony egzamin zewnętrzny w niczym nie różnił się od egzaminów/zaliczeń wewnętrznych zorganizowanych przez Beneficjenta.
Ponadto Minister wskazał na zawyżenie wydatku dotyczącego materiałów szkoleniowych (wydatki niekwalifikowalne – 2.879,42 zł). Organ zarzucił Beneficjentowi, iż zawyżył koszt zakupu materiału szkoleniowego w postaci płyty DVD "Chiński masaż twarzy Tui-Na". Wskazał, iż w toku czynności kontrolnych Beneficjent nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających racjonalność oraz efektywność poniesionego wydatku. Dodatkowo zauważono, iż zakup płyty DVD z instruktażem masażu twarzy nie wynikał ze szczegółowej tematyki szkoleń określonej we wniosku o dofinansowanie.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na przestawione rozstrzygnięcie Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) naruszenie zasad ogólnych postępowania dowodowego wyrażonych w art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez nie ustalenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nie rozpatrzenie w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego, co spowodowało brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ II instancji dokonał błędnych ustaleń, przyjmując, że:
- przeprowadzenie egzaminu przez osobę szkoleniowca (grupy I-VI) nie pozwoliło na zachowanie obiektywizmu procesu egzaminacyjnego i bezstronnej weryfikacji nabytych kompetencji/kwalifikacji przez uczestników;
- płyta DVD "Chiński masaż twarzy Tui-Na" została zakupiona po nierynkowych cenach.
2) art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek uchylenia w całości decyzji nr (...)Marszałka Województwa Podlaskiego z (...) września 2014 r., przy jednoczesnym wydaniu tożsamej znaczeniowo decyzji,
3) art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez uznanie, że Skarżący wykorzystał przekazane środki z naruszeniem procedur,
4) art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków finansowych dla strony skarżącej.
W motywach skargi Skarżący podniósł m.in., iż nie sposób się zgodzić z argumentacją organu, że usługa w postaci egzaminowania uczestników projektu została zrealizowana niezgodnie z wnioskiem o dofinansowanie i tym samym § 3 pkt 1 umowy o dofinansowanie. Skarżący wyjaśnił, iż we wniosku o dofinansowanie założył, że dla każdego uczestnika projektu udział w szkoleniu zakończy się egzaminem potwierdzającym nabycie umiejętności. Osobą przeprowadzającą egzamin dla grup I- VI był trener prowadzący szkolenie, a dokumentację z przeprowadzonego egzaminu stanowił wyłącznie protokół egzaminacyjny z nazwiskami uczestników i wynikiem egzaminu "zaliczony". W ocenie Skarżącego, organ odwoławczy nie podał żadnych motywów, na podstawie których postawił tezy skutkujące uznaniem wydatków za niekwalifikowalne.
Skarżący podkreślił, że kwestię zdobywania umiejętności zawodowych, podnoszenia kwalifikacji przez osoby dorosłe czy też prawa wykonywania określonego zawodu reguluje szereg aktów prawnych. Warunki organizacji i trybu prowadzenia kształcenia, sposób oceny i potwierdzania efektów kształcenia uzyskanych w wyniku ukończenia kształcenia, dokumenty potwierdzające umiejętności nie są tożsame. W niektórych aktach prawnych istnieje zakaz udziału w komisji egzaminacyjnej osoby, która brała udział w szkoleniu, w innych aktach prawnych kwestia ta jest całkowicie obojętna. W celu oceny prawidłowości określonego działania należy więc odnieść się do konkretnych przepisów prawa, a gdy w danym przypadku nie istnieją takie przepisy, odstąpić od takiej oceny. Nie można dokonywać oceny działania Beneficjenta na zasadzie dowolnej analogii. Organy administracji publicznej działają na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a nie własnego przekonania.
Biorąc pod uwagę treść umowy o dofinansowanie Skarżący stwierdził, że organ mógłby przyjąć, że działanie Beneficjenta nie jest prawidłowe, gdyby kwestia przeprowadzania i dokumentowania egzaminów była wprost określona w Wytycznych Instytucji Zarządzającej PO KL. Tym samym, zdaniem Skarżącego, decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie środków jest pozbawiona jakiejkolwiek podstawy prawnej.
Odnosząc się natomiast do kwestii niekwalifikowania wydatków poniesionych na zakup płyty DVD "Chiński masaż twarzy Tui-Na" Skarżący podniósł, że zakup dotyczył specjalistycznej płyty, która w momencie zakupu była nowością wydawniczą (rok wydania 2012 r.). Z uwagi na wąską grupę odbiorców nie była to pozycja powszechnie dostępna od tzw. "ręki". Z tej przyczyny krąg podmiotów mogących zrealizować to zamówienie był znacznie ograniczony niż gdyby zakup dotyczył pozycji z zakresu np. nauki języka obcego. Ceny produktów z rynku wydawniczego książek, płyt kształtują się w oparciu o koszty, nakład - ilość egzemplarzy, dostępność, ceny konkurencji. Jak powszechnie wiadomo polityka cenowa kształtuje się tak, że oferowana nowość jest droższa niż pozycje funkcjonujące na rynku od dłuższego czasu, a także starsze wydania zostają przecenione w momencie, gdy na rynku pojawia się kolejne wydanie lub pozycja, która stanowi realną konkurencję dla danej pozycji. Oczywistym składnikiem ceny jest marża zarówna na poziomie hurtowni jak i sprzedawcy detalicznego. W przekonaniu Skarżącego trudno się zgodzić z zarzutem, że do zakupu doszło po nierynkowych cenach, gdyż rozeznania rynku weryfikującego rynkowość ceny należałoby dokonać dokładnie w takich samych warunkach, zatem w tym samym czasie i w oparciu o ceny oraz dostępność na dzień, w którym Skarżący poszukiwał dostawcy.
Reasumując Skarżący wskazał, że wydatki związane z egzaminowaniem uczestników projektu jak również zakupu płyty DVD spełniają wszystkie wymogi kwalifikowalności określone przez Wytyczne, t.j.:
- są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu;
- są racjonalne i efektywne, tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat),
- zostały faktycznie poniesione;
- są udokumentowane;
- są zgodne z zatwierdzonym budżetem projektu, co organ odwoławczy pominął w swojej decyzji, nadając temu aspektowi marginalne znaczenie;
- są zgodne ze szczegółowymi zasadami określonymi w Wytycznych, tj: nie zostały wymienione w katalogu wydatków niekwalifikowanych w ramach PO KL;
- zostały poniesione zgodnie z zasadami określonymi w Wytycznych;
- są zgodne z odrębnymi opisami prawa krajowego i wspólnotowego, w szczególności z ustawą prawo zamówień publicznych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Treść Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL oraz treść wniosku o dofinansowanie, jak również treść umowy cywilnoprawnej zawartej z Beneficjentem zawierają regulacje określające sposób wydatkowania otrzymanych środków. Zawarte w tych aktach unormowania tworzą procedury wiążące strony umowy o dofinansowanie. Bez wątpienia regulacje te są owymi "innymi procedurami" obowiązującymi przy wykorzystaniu środków finansowych, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.
Zgodnie z Podrozdziałem 3.1 pkt 1 lit. a i b Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki jednym z podstawowych warunków kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL jest racjonalność i efektywność, co oznacza, że wydatki nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat).
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy na wstępie wskazać, iż Skarżący zawarł w 1 października 2012 r. z Województwem Podlaskim - Wojewódzkim Urzędem Pracy w B. umowę o dofinansowanie projektu pn. "Innowacyjne techniki masażu spa & wellness" (UDA- POKL.08.01.01-20-086/12-00). Projekt realizowano w okresie od 1 października 2012 r. do 30 listopada 2013 r., a jego głównym celem było podniesienie jakości świadczonych usług spa & wellness w minimum 26 mikro i małych przedsiębiorstwach w województwie podlaskim.
Skarżący na podstawie umowy o dofinansowanie zobowiązał się do stosowania aktualnie obowiązującej treści Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL (§ 3 ust. 4 umowy) oraz - co także istotne - do realizacji projektu na podstawie wniosku (§ 3 ust. 1 umowy).
Jak wynika z wniosku o dofinansowanie projektu (pkt 3.7) Skarżący zobowiązał się do zlecenia przeprowadzenia egzaminu wykonawcy, który specjalizuje się w przedmiocie zamówienia. We wniosku o dofinansowanie założono bowiem, że szkolenia poprowadzi personel projektu, zaś samo przeprowadzenie egzaminów zostanie zlecone profesjonalnemu podmiotowi zewnętrznemu.
Tymczasem w zapytaniu ofertowym adresowanym do podmiotów mających przeprowadzić egzamin Skarżący nie wskazał na wymóg jakiegokolwiek doświadczenia w zakresie objętym przedmiotem zamówienia. Skarżący dokonując rozeznania rynku w przedmiocie zlecenia usługi przeprowadzenia egzaminu w żadnym zakresie nie określił oczekiwań co do doświadczenia i stosownych kwalifikacji wymaganych od potencjalnego wykonawcy usługi, na które wskazywał w założeniach wniosku o dofinansowanie. Również w umowie z wykonawcą nie określono kryteriów zapewniających oczekiwany standard i jakość zleconej usługi. Ostatecznie Beneficjent przeprowadzenie egzaminów zawodowych zlecił podmiotowi, w imieniu którego egzaminy przeprowadziła ta sama osoba, która prowadziła szkolenia zawodowe dla uczestników zaskarżonego projektu. Z curriculum vitae trenera – P. W. nie wynika, aby miał on doświadczenie w egzaminowaniu w zakresie technik masażu.
Wskazane okoliczności podważają obiektywizm przeprowadzonego procesu egzaminowania, oraz – co istotne - stoją w sprzeczności z założeniami wniosku o dofinansowanie autorstwa Skarżącego. Zasadnie zatem organ uznał przeprowadzenie egzaminów przez trenera, który prowadził szkolenia naruszyło zapisy wniosku o dofinansowanie. Słusznie zwrócono uwagę, że egzaminator nie posiadający doświadczenia w zakresie egzaminowania nie jest w stanie obiektywnie ocenić, jakie umiejętności posiadają uczestnicy warsztatów, a także, czy nabyli oni nowe umiejętności.
Z istoty samego udziału w komisji egzaminacyjnej wynika, że zasiadają w niej profesjonaliści, a więc osoby mające stosowną wiedzę i doświadczenie umożliwiające ocenę nabycia przez inne osoby określonych kwalifikacji. Fakt przeprowadzenia egzaminu oznacza bezstronną i rzetelną ocenę zdobytych w toku szkolenia umiejętności. Przeprowadzenie egzaminu w taki sposób jak uczynił to Skarżący równie dobrze można było zastąpić oświadczeniem uczestników warsztatów o nabyciu nowych umiejętności. Nie sposób podzielić stanowiska Skarżącego, że zlecenie przeprowadzenia egzaminu potwierdzającego nabycie przez uczestników umiejętności osobie, która w rzeczywistości nie posiadała doświadczenia w przeprowadzaniu egzaminów w zakresie masażu było prawidłowe.
Słusznie organ uznał, iż niezasadne było wydatkowanie przez Skarżącego, za tak przeprowadzony egzamin, środków publicznych w kwocie 369,00 zł za jedną osobę. Ponadto Skarżący nie wywiązał się nadto z zapisanych przez siebie we wniosku o dofinansowanie wymogów wobec wykonawcy, tj. zrezygnował z przygotowania kart egzaminacyjnych kursantów, które miały stanowić potwierdzenie przeprowadzenia zewnętrznego egzaminu.
Tym samym, Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji w zakresie uznania za niekwalifikowalne wydatków poniesionych na zakup usługi egzaminowania uczestników projektu, z racji naruszenia przez Skarżącego zapisów umowy o dofinansowanie projektu (§ 3 pkt 1), poprzez realizację projektu niezgodnie z wnioskiem o dofinansowanie.
Odnosząc się do kwestii wydatków związanych z zakupem materiałów szkoleniowych, tj. płyty DVD "Chiński masaż twarzy Tui-Na" również nie sposób podzielić poglądu Skarżącego, że wydatki te były racjonalne i efektywne. Przede wszystkim z zapisów wniosku o dofinansowanie nie wynika, aby były one niezbędne do osiągnięcia celów projektu, gdyż jak trafnie podnosi to organ, treść merytoryczna umieszczona na zakupionej płycie nie wynikała z tematyki szkoleń przewidzianych w projekcie, więc nie mogła stanowić nawet materiałów uzupełniających. W projekcie założono bowiem szkolenie w następujących obszarach: tonizująco-odżywczy masaż czekoladą, relaksujący masaż orientalny ciepłymi olejkami, egzotyczny masaż kokosowy oraz orientalny masaż stóp. Natomiast nie zakładano, według wniosku o dofinansowanie, szkolenia dotyczącego stricte masażu twarzy. Skarżący był uprawniony do zakupu na rzecz kursantów takich materiałów uzupełniających jedynie ze środków własnych, gdyż środki publiczne zostały mu przekazane na ściśle określony cel.
Skarżący podnosi, że ocena, czy cena za sztukę DVD jest rynkowa, była przedmiotem oceny na etapie weryfikacji wniosku o dofinansowanie przez ekspertów podczas konkursu i wobec tego nie może obecnie już być kwestionowana. Nie sposób się zgodzić z takim stanowiskiem. Skarżący na podstawie umowy o dofinansowanie przyjął na siebie obowiązek stosowania Wytycznych, które zakładają, że ocena kwalifikowalności wydatków odbywa się nie tylko na etapie oceny projektów, ale także na etapie ich realizacji.
Bezwzględnie obowiązującą zasadą każdego beneficjenta realizującego projekt w ramach PO KL jest ponoszenie wydatków, które są racjonalne i efektywne, tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat). Z drugiej strony to na beneficjentach spoczywa ciężar udokumentowania wydatków ponoszonych w ramach projektów, w szczególności wysokości cen towarów i usług, na które wydatkowane są środki projektowe. Skarżący, pomimo zobowiązania do udokumentowania racjonalności oraz efektywności wydatków poniesionych na zakup płyt DVD (104,99 zł/sztuka), nie przedstawił stosownych dokumentów. Tymczasem ustalenia organu wskazują na zawyżenie rozliczonego w projekcie kosztu zakupu płyt DVD "Chiński masaż twarzy Tui-Na". Jak wynika z akt administracyjnych, Instytucja Pośrednicząca przeprowadziła rozeznanie rynku i wysłała w tej kwestii zapytanie do trzech firm działających w branży kosmetycznej. Uczyniła to przy tym w niedługim czasie po zakończeniu projektu. Jednocześnie organ zobowiązał Skarżącego, który nie zgadzał się ze stanowiskiem co do zawyżonej ceny płyty DVD, do potwierdzenia/udokumentowania racjonalności poniesionych wydatków, tym bardziej, że Skarżący twierdził, że zakup płyty poprzedzony był rozeznaniem rynku. Jednak Skarżący tego nie uczynił. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, że wydatki na zakup płyty mieściły się w zaplanowanych w budżecie wydatkach. Wskazane w budżecie projektu wydatki są jedynie wydatkami maksymalnymi, które jako kwalifikowalne może ponieść Skarżący. Poniesione wydatki nie mogą przekroczyć łącznej kwoty wydatków wynikających z wniosku o dofinansowanie (3.4 Podrozdział 4 pkt. 4 Wytycznych), co nie jest tożsame z koniecznością wydatkowania dokładnie takiej kwoty jak wskazana we wniosku. Warunkiem uznania wydatków za kwalifikowalne jest ich racjonalności i efektywność. Rację należy przyznać organowi, iż nie sposób uznać, że zakup płyt DVD za kwotę znacząco wyższą (104,99 zł/sztuka) niż prawidłowo ustalona cena rynkowa (69,00 zł/sztuka) był uzasadniony. Skarżący pomimo wezwania ze strony organu nie przedstawił okoliczności uzasadniających zakup materiałów szkoleniowych za wskazaną kwotę.
Opisane naruszenia stoją w sprzeczności z zapisami Wytycznych, które wskazują jakie warunki muszą spełniać wydatki, żeby mogły być uznane za kwalifikowalne. Wśród tych warunków jest m.in. wymóg ponoszenia wydatków w sposób racjonalny i efektywny, i jedynie takich, które są niezbędne dla realizacji projektu (3.1 Podrozdział 1 pkt. 1 lit. a i b). Natomiast, jak już na wstępie uzasadnienia wskazano, Wytyczne stanowią procedury, o których mowa w art. 184 u.f.p., których naruszenie realizuje przesłankę do wydania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 decyzji zobowiązującej do zwrotu środków.
Odnosząc się z pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, należy stwierdzić, iż są one bezpodstawne.
Zdaniem Sądu, organ w sposób precyzyjny i wystarczający wyjaśnił podstawy i przesłanki uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że uchylono decyzję pierwszoinstancyjną, z uwagi na nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji zmiany brzmienia art. 207 ust. 1 u.f.p., która nakazuje zwrot środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej, a nie od dnia, w którym decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Wyjaśnił przy tym, iż nie miało to wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie zawarte w decyzji i nie ograniczyło w żaden sposób praw Skarżącego. Organ zgodnie z obowiązującymi przepisami był uprawniony do uchylenia zaskarżonej decyzji i orzekania co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Całkowicie niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazany przepis normuje bowiem postępowanie sądowe odnośnie wstrzymania wykonania decyzji przez Sąd i nie obejmuje postępowania administracyjnego. Dlatego też organ nie mógł naruszyć procedury obowiązującej sądy administracyjne i nie można mu postawić takiego zarzutu.
Reasumując, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i wbrew twierdzeniom skargi przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z treścią art.7 i 77 k.p.a. Ocena dowodów przeprowadzona w postępowaniu administracyjnym nie była dowolna i nie przekroczyła zasady swobodnej oceny dowodów.
Ze wskazanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło