II SA/Wa 450/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Anna Mierzejewska, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych - oddala skargę - Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 12 pkt 2 i art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi A. L. na przetwarzanie jego danych osobowych przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., [...] S.A. z siedzibą w W. oraz [...] z siedzibą w W., umorzył postępowanie. W uzasadnieniu podał, że A. L. w dniu [...] grudnia 2011 r. podpisał umowę nr [...] z [...] Sp. z o.o z siedzibą w W. za pośrednictwem firmy spedycyjnej, zaś w dniu [...] grudnia 2011 r. odstąpił od powyższej umowy i oddał terminal telefoniczny. Pismem z dnia [...] września 2012 r. zainteresowany został poinformowany o dokonanej w dniu [...] sierpnia 2012 r. przez [...] cesji jego wierzytelności wraz z prawem naliczenia odsetek na rzecz [...] (dalej: "[...]"). Jednocześnie wyjaśniono stronie, że [...] jest jedynym pełnoprawnym wierzycielem zadłużenia za świadczone usługi telekomunikacyjne przez [...], operatora sieci [...]. Wskazano też, że [...] reprezentowany jest przez [...] S.A. (dalej: "[...]"), natomiast [...] Sp. z o.o. (dalej: "[...]"), jest upoważniona do prowadzenia działań windykacyjnych w imieniu [...] reprezentowanego przez [...] na podstawie decyzji Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, umowy z dnia 31 maja 2006 r. oraz art. 95 § 1 Kodeksu Cywilnego. Generalny Inspektor wskazał, iż [...] grudnia 2012 r. zainteresowany za pośrednictwem [...] skierował do [...] oraz [...], żądanie zaprzestania przetwarzania jego danych osobowych, ponowione [...] stycznia 2013 r. Ponadto na podstawie wyjaśnień kierownika Zespołu Prawnego K. N., będącej pełnomocnikiem [...] oraz reprezentującej [...] działające w imieniu i na rzecz [...] ustalił, że w/w podmioty nie przetwarzają danych osobowych wnioskodawcy, które zostały trwale usunięte i nie można ich odnaleźć. Organ podniósł, iż wydając decyzję administracyjną zobowiązany jest do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie jej wydania, co potwierdza orzecznictwo sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie o sygn.. akt I OSK 761/07 stwierdził, że "badając bowiem legalność przetwarzania danych osobowych GIODO ma obowiązek ustalenia, czy na datę wydawania rozstrzygnięcia w sprawie dane konkretnego podmiotu są przetwarzane oraz czy czynione jest to w sposób zgodny z prawem". Odnosząc powyższe do ustalonego stanu faktycznego podkreślił, że dane osobowe A. L. nie są przetwarzane przez [...],[...] oraz [...]. Zatem postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kpa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. L. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem. Jego zdaniem organ dał wiarę zapewnieniom zainteresowanych podmiotów, że nie przetwarzają i nie przetwarzały jego danych osobowych, podczas gdy przedstawione przez niego dowody temu przeczą. Według niego stan faktyczny w chwili wydania decyzji jest taki, iż istnieją wiarygodne dokumenty świadczące, że wskazane podmioty przetwarzały jego dane osobowe. Organ powinien wszechstronnie rozpatrzyć wszystkie dowody, czego nie uczynił, czym naruszył art. 80 Kpa, a nie przeprowadzając wnioskowanych dowodów, dopuścił się naruszenia art. 77 Kpa. Strona podniosła ponadto zarzuty naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, przepisów dotyczących rejestracji zbioru danych osobowych oraz reprezentacji [...] przez [...]. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., po rozpoznaniu powyższego wniosku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 12 pkt 2 i 22 ustawy o ochronie danych osobowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne, ponownie wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest przetwarzanie danych osobowych A. L. przez [...],[...] i [...]. Podkreślił, iż zasadnicze znaczenie w sprawie ma fakt, że dane osobowe strony nie są przetwarzane przez żaden z wymienionych przez niego podmiotów, zatem postępowanie administracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Przepis art. 105 1 Kpa nie pozostawia wątpliwości, że w razie stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, organ prowadzący je, obligatoryjnie je umarza. Według doktryny bowiem, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 Kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Organ powtórzył, że wydając decyzję administracyjną zobowiązany jest do rozstrzygnięcia w oparciu o stan faktyczny istniejący w chwili wydania decyzji oraz powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzających to stanowisko. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, iż wobec ustalenia, że podmioty których dotyczy skarga nie przetwarzają danych osobowych strony, bo zostały one trwale usunięte, Generalny Inspektor stwierdził, że jest to równoznaczne z zaprzestaniem przetwarzania danych osobowych przez te podmioty. Dlatego chybiony jest zarzut o bezprawnym przetwarzaniu tych danych oraz, że jest to trwały stan. Zatem skoro podmioty te nie przetwarzają danych osobowych wnioskodawcy, to brak jest podstaw do stosowania art. 32 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Organ powtórzył także argumentację, że [...] działa w imieniu [...], a umocowanie go do reprezentowania [...] wynika z przepisu art. 4 ustawy z dnia 4 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 157). W odniesieniu zaś do zarzutu nieprawidłowości związanych ze zgłoszeniem przez [...] zbioru danych do rejestracji GIODO organ stwierdził, że kwestie te mogą być przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ z urzędu, a nie na wniosek osoby fizycznej. Organ ponowił również argumentację, że ustawa o ochronie danych osobowych nie uprawnia go do zakończenia postępowania w formie zawiadomienia do organów ścigania o popełnieniu przestępstwa. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, zgodnie z którym art. 19 ustawy o ochronie danych osobowych nie daje stronie roszczenia o wydanie decyzji o zawiadomieniu stosownego organu o przestępstwie. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. L. wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie art. 7 Kpa poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieprzesłuchanie żadnego świadka, który w okresie 2012 – luty 2013 pracował w firmie [...] Sp. z o.o., dania natomiast wiary wyjaśnieniom firm nielegalnie przetwarzających jego dane osobowe, że ich nie przetwarzały oraz nieprzeprowadzenie wnioskowanej kontroli u wskazanych podmiotów, 2) podpisanie zaskarżonej decyzji przez organ nieuprawniony – Zastępcę GIODO z upoważnienia Generalnego Inspektora na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 2014 r., podczas gdy [...] grudnia 2014 r. dotychczasowy Generalny Inspektor R. W. został odwołany przez Sejm, a następnie Senat. Tym samym doszło do rażącego naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji, 3) brak odpowiedzi organu na pismo skarżącego z dnia [...] grudnia 2014 r. wzywające GIODO do usunięcia naruszenia prawa i wyłączenia pracownika, 4) nieprzeprowadzenie postępowania administracyjnego w celu wyjaśnienia, czy [...] dokonała 2005 zgodnego z prawem w roku 2005 zgłoszenia zbioru danych do rejestracji Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych (nr zgłoszenia [...]), nie wskazując przepisu prawa/podstawy prawnej, 5) niewyjaśnienie, czy firmę [...] reprezentuje firma [...] S.A., W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne w sprawie. Odniósł się ponadto do podniesionych w skardze zarzutów uznając je za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 12 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), dalej "uodo", do zadań Generalnego Inspektora w szczególności należy kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych. Natomiast w myśl art. 18 ust. 1 uodo, w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: 1) usunięcie uchybień, 2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnianie danych osobowych, 3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe, 4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego, 5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom, 6) usunięcie danych osobowych. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, jako organ administracji publicznej, wydając decyzję administracyjną rozstrzyga w oparciu o stany faktyczny istniejący w dacie jej wydania. Pogląd taki jest utrwalony zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 października 2000 r., sygn.. akt V SA 283/00 stwierdził: "Należy wskazać (...) na potrzebę stosowania norm prawa materialnego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Zaznaczyć wyraźnie należy, że przepisy kodeksu postepowania administracyjnego nie wiążą z datą wszczęcia postępowania podstawy faktycznej i prawnej. Miarodajny w tym zakresie jest stan obowiązujący w dacie wydania decyzji." (zob. również B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 7 wydanie, CH. Beck, Warszawa 2005, s. 352). Natomiast w wyroku z dnia 7 maja 2008 r. o sygn. akt I OSK 761/07 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "badając (...) legalność przetwarzania danych osobowych GIODO ma obowiązek ustalenia, czy na datę wydawania rozstrzygnięcia w sprawie dane konkretnego podmiotu są przetwarzane oraz czy czynione jest to w sposób zgodny z prawem". W niniejszej sprawie ustalony stan faktyczny wskazuje, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. w 2012 r., dokonała cesji wierzytelności skarżącego wraz z prawem naliczania odsetek na rzecz [...] z siedzibą w W. (dalej: [...]) reprezentowany przez [...]. z siedzibą w W. (dalej: [...]). Do prowadzenia działań windykacyjnych w imieniu [...] upoważniona została natomiast [...] Sp. z o.o. (dalej: [...]) z siedzibą w W. Wymienione podmioty w dacie wydawania przez organ decyzji nie przetwarzały już jednak danych osobowych skarżącego, co wynika z ustalonego w sposób dostateczny stan faktyczny. Zatem organ nie mógł w tej sytuacji wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 uodo. Zasadne było więc umorzenie wszczętego przez skarżącego postępowania w przedmiocie przetwarzania jego danych osobowych przez [...],[...] i [...] jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "Kpa". Zgodnie z jego treścią, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postepowania. W doktrynie wskazuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postepowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 620). Natomiast w orzecznictwie zwraca się uwagę, iż : " Z bezprzedmiotowością postepowania (art. 105 Kpa) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy." (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/99, ONSA 1996, nr 2, poz. 80). Odnosząc się do zarzutów skargi, należy ocenić je jako nieuzasadnione. W szczególności chybiony jest zarzut naruszenia art. 7 Kpa, w tym nieprzesłuchanie świadków celem wyczerpującego wyjaśnienia sprawy przetwarzania danych osobowych skarżącego przez wskazane podmioty oraz nieprzeprowadzenie kontroli. Wskazać bowiem trzeba, iż na zasadnicze środki, a zarazem kompetencje, z jakich korzysta Generalny Inspektor, wskazuje przepis art. 14 uodo, który w pkt 2 stanowi, że GIODO ma prawo żądać złożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień oraz wzywać i przesłuchiwać osoby w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego. Zatem to organ decyduje o zastosowaniu określonego środka. Skoro wyjaśnienia podmiotów, do których zwrócił się organ, były wystarczające do ustalenia, iż dane osobowe skarżącego nie są przetwarzane, to nie było potrzeby stosowania innych środków, w tym przesłuchania świadków lub przeprowadzania kontroli. Wskazać przy tym należy, że organ odniósł się w uzasadnieniu decyzji do tek kwestii. W odniesieniu do zarzutu, że decyzja została podpisana przez organ nieupoważniony, czyli Zastępcę Generalnego Inspektora z upoważnienia GIODO na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 2014 r., podczas gdy [...] grudnia 2014 r. udzielający pełnomocnictwa pełniący funkcję Generalnego Inspektora, R. W. został z niej odwołany. Podkreślić trzeba, iż pełnomocnictwo to zostało udzielone przez organ, a nie przez W. W. jako osobę fizyczną i jego odwołanie nie czyni pełnomocnictwa wadliwym w sytuacji, kiedy nie zostało odwołane lub zmienione. Ustosunkowując się do zarzutu braku odpowiedzi na pismo skarżącego z [...] grudnia 2014 r. wzywające organ m.in. do wyłączenia pracownika, należy podzielić stanowisko Generalnego Inspektora, iż skarżący nie wykazał na zaistnienie przesłanek do wyłączenia pracownika, o których mowa w art. 24 § 1 Kpa. Z kolei kwestie rzekomych nieprawidłowości w zakresie zgłoszenia przez Fundusz zbioru do rejestracji mogą być przedmiotem postepowania wszczynanego z urzędu, a nie wskutek skargi indywidualnej osoby. Za chybiony należy uznać zarzut skarżącego że organ nie wyjaśnił w swoim postępowaniu czy firmę [...] reprezentuje firma [...] S.A. Wskazać należy że [...] działa w imieniu [...], a umocowanie [...] S.A. do reprezentowania [...] wynika z przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 157). W myśl art. 4 tej ustawy towarzystwo tworzy fundusz inwestycyjny, zarządza nim i reprezentuje fundusz w stosunkach w osobami trzecimi (ust. 1). Organem funduszu inwestycyjnego jest towarzystwo utworzone zgodnie z przepisami ustawy (ust. 2). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.