I OSK 506/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-06
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Joanna Banasiewicz, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja potwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną może zostać wydana, gdy nieruchomość ta była współwłasnością osób fizycznych, a nie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r.? Czy wniosek o odszkodowanie za taką nieruchomość musi być złożony przez wszystkich współwłaścicieli?Ratio decidendi
Nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła współwłasność osób fizycznych, a jednocześnie była we władaniu publicznoprawnym (np. jako droga lokalna miejska), z mocy prawa przechodzi na własność jednostki samorządu terytorialnego. Wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej ten stan prawny może być złożony przez każdy podmiot wykazujący interes prawny, nie jest wymagane, aby złożyli go wszyscy współwłaściciele.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (ulicę) przez Gminę Miasto P. Nieruchomość ta w dniu 31 grudnia 1998 r. była współwłasnością osób fizycznych. Organy administracji uznały, że spełnione zostały przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., co skutkowało przejściem własności na gminę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015r na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2374/12 w sprawie ze skargi S. S. i T. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2374/12, oddalił skargę S. S. i T. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r., nr [...], w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę Miasto P., z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w P. oznaczonej jako działka nr 182/14 o pow. 200 m2 w obrębie Nr [...] na "Mapie sytuacyjnej nieruchomości wg wykazu powierzchni zajętych pod drogę publiczną ul. [...] według stanu z dnia 21 grudnia 1998 r.", jako zajętej pod część ulicy [...] w P.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że S. P. wystąpiła o potwierdzenie nabycia przez Gminę Miasto P. w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) prawa własności przedmiotowego gruntu. Organ wskazał, że nieruchomość ta nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa ani Gminy Miasta P. i pozostawała jedynie we władaniu tej Gminy jako droga publiczna. Nieruchomość zajęta pod część ul. [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność osób fizycznych, co wynika z zaświadczenia Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 29 lipca 2009 r., postanowienia tego Sądu z dnia 29 września 1989 r. (sygn. akt I Ns 713/89), postanowienia z dnia 25 kwietnia 1996 r. (sygn. akt I Ns 111/96) oraz postanowienia z dnia 4 kwietnia 2000 r. (sygn. akt I Ns 275/00).
Organ wskazał, że zgodnie z Uchwałą Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m.st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych ul. [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła drogę lokalną miejską. Wobec tego zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomość ta stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Gminy Miasta P.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli S. S. i T. S. podnosząc, że decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. została wydana z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a tym samym dotknięta jest wadą nieważności.
Odpowiedź na powyższe odwołanie złożyła S. P. (uczestniczka postępowania) wnosząc o umorzenie postępowania w sprawie w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 i art. 140 K.p.a., względnie o utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ wskazał, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy w stosunku do przedmiotowej nieruchomości zostały łącznie spełnione ww. przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Minister uznał, że w oparciu o znajdujące się w aktach niniejszej sprawy dokumenty, w tym zaświadczenia z Sądu Rejonowego w Pruszkowie oraz postanowienia tego Sądu, wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami przedmiotowej nieruchomości były osoby fizyczne, słusznie zatem Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że w dacie 31 grudnia 1988 r. ani Skarbowi Państwa, ani jednostkom samorządu terytorialnego nie przysługiwały prawa rzeczowe do przedmiotowej działki.
Z mapy sytuacyjnej dla celów prawnych sporządzonej przez biegłego geodetę w dniu 18 marca 2005 r. wynika natomiast, że działka nr 182/14 w dniu 31 grudnia 1998 r., zajęta była pod ul. [...] w P. Z porównania tej mapy z mapą projektową podziału nieruchomości [...], sporządzoną przez biegłego sądowego na potrzeby postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Pruszkowie o zniesienie współwłasności wynika, że do sierpnia 2011 r. stan zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod ul. [...], istniejący już w dniu 31 grudnia 1998 r., nie uległ zmianie. Ponadto na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych ustalono, że ul. [...] została zaliczona do dróg lokalnych miejskich, które na podstawie art. 103 ust. 2 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się drogami gminnymi. Dlatego też zdaniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, w stosunku do przedmiotowej nieruchomości została spełniona przesłanka zajętości przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Z ww. dokumentacji wynika poza tym również, że działka nr 182/14 stanowi cześć jezdni – ul. [...] w P., która stanowi drogę dojazdową do ul. [...]. Z pisma Urzędu Miejskiego w P. z dnia 24 lutego 2011 r. wynika natomiast, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa działka stanowiła pas drogowy ul. [...], która w tej dacie wyposażona była w kanalizację deszczową, sieć gazową, oświetlenie uliczne oraz objęta była umowami w zakresie naprawy nawierzchni jezdni ulic utwardzonych, konserwacji oznakowania ulicznego, konserwacji oświetlenia ulicznego i odwodnienia ulicznego oraz zimowego utrzymania ulic. W piśmie tym wskazano również, że funkcjonowanie ul. [...] bez działki nr 182/14 byłoby niemożliwe. Okoliczności te wskazują na władanie przedmiotową działką przez Gminę P. Fakt władztwa publicznoprawnego potwierdziła ponadto uczestniczka postępowania S. P. Słusznie zatem, zdaniem organu odwoławczego, Wojewoda Mazowiecki w kontrolowanej decyzji stwierdził, że w stosunku do przedmiotowej działki spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., co obligowało organ do potwierdzenia przejścia jej, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., na własność Gminy P.
Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego, o co wnosiła uczestniczka postępowania S. P.
Na powyższą decyzję S. S. i T. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Odpowiadając na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2374/12, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), oddalił skargę.
Sąd wskazał, że art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności na Skarb Państwa lub właściwe jednostki samorządu terytorialnego. Przesłankami tymi są: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczna oraz władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczanej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, zaś władanie nieruchomością oznacza pozostawienie jej w faktycznym władaniu Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Prowadząc postępowanie w oparciu o powyższy przepis organ orzekający jest zobowiązany do zbadania wyłącznie spełnienia przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Niespełnienie którejkolwiek przesłanki wyklucza możliwość wydania przez organ decyzji deklaratoryjnej potwierdzającej stan zaistniały w mocy samego prawa.
Sąd wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, władanie nieruchomością, o której mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, oznacza pozostawienie tej nieruchomości w faktycznym władztwie Skarbu państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, a zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych.
Zdaniem Sądu I instancji organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że działka 182/14 o powierzchni 200 m2 została przed dniem 1 stycznia 1999 r. zajęta pod drogę publiczna gminną ul. [...] w P. (część ulicy). Potwierdza to zebrany w sprawie materiał dowodowy tj. mapa sytuacyjna dla celów prawnych sporządzona przez biegłego geodetę w dniu 18 marca 2005 r. z której wynika wprost, że działka nr 182/14 w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta była pod ulicę [...] w P. Z porównania tej mapy z mapą projektową podziału nieruchomości [...] sporządzoną przez biegłego sądowego na potrzeby postępowania o zniesieniu współwłasności prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Pruszkowie wynika, że do sierpnia 2011 r. stan zajęcia przedmiotowej nieruchomości przez część ulicy [...] istniejący już w dniu 31 grudnia 1998 r. nie uległ zmianie. Przedmiotowa działka objęta była uchwałą Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia 26 maja 1988 r., którą ulica [...] w P. została zaliczona do dróg lokalnych miejskich. Natomiast zaświadczenia Sądu Rejonowego w Pruszkowie potwierdzają, że przedmiotowa działka była w dniu 31 grudnia 1998 r. własnością osób fizycznych.
Sąd wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika także, że ulica [...] (w tym jej część stanowiąca działkę nr 182/14) wyposażona była w kanalizację deszczową, sieć gazową, oświetlenie uliczne i objęta była umowami dotyczącymi naprawy nawierzchni ulic utwardzonych, konserwacji oznakowania ulicznego, konserwacji oświetlenia ulicznego i odwodnienia ulicznego oraz zimowego utrzymywania ulic, co w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza władztwo Gminy Miasta P. nad przedmiotową nieruchomością.
Wobec tego Sąd uznał, że skoro przedmiotowa działka, stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osób fizycznych, zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną lokalną miejską (która z dniem 1 stycznia 1999 r. uzyskała kategorię drogi gminnej) i pozostawała we władaniu publicznoprawnym, to stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy stała się ona z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Gminy Miasta P., na obszarze której jest położona. Sąd podzielił stanowisko organu, że wskazany w sprawie materiał dokumentacyjny nie potwierdza, że dowody, na podstawie których dokonano istotnych w sprawie ustaleń, były sfałszowane.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2374/12 skargę kasacyjną wniósł S. S., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucono:
a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 24 ust. 1 i 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1958 r., Nr 31, poz.138) – przez nieorzekanie na podstawie akt sprawy i stanu rzeczy z nich wynikającego, tj. z pominięciem dokonania podziału spornej nieruchomości w latach sześćdziesiątych zeszłego wieku, który to był przecież warunkiem zbywania części dawnej nieruchomości o powierzchni 5.599 m2 (co bez wątpienia miało miejsce, gdyż pierwsze części tejże zostały sprzedane w połowie 1969 r. i wynika to z aktów notarialnych oraz z przyjęciem, że zajęta pod drogę/ulicę działka nie jest własnością osób wskazanych w decyzji odszkodowawczej, gdy wskazanego wniosku nie da się z aktami pogodzić (jeżeli z gruntów objętych podziałem mającym miejsce w latach sześćdziesiątych zeszłego wieku 33% ogólnej powierzchni z 5.599 m2 tychże przechodzi na własność Państwa, a 67% tychże przypada pod zabudowę jednorodzinną, to zgodnie z matematyką prawo własności wszystkich właścicieli działek pod w/w zabudowę o numerach 424-429 /aktualnie 173-178/, w tym beneficjentów decyzji odszkodowawczej, zamykało się w obrębie wskazanych działek budowlanych i jego przedmiotem nie mogły być działki zajęte aktualnie pod drogi/ulice, gdyż w przeciwnym wypadku oznaczałoby to, że pod zabudowę jednorodzinną przypadło więcej niż 67 % ogólnej powierzchni działki wyjściowej i co byłoby niezgodne z ustawą);
b) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi w zakresie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji mimo naruszenia przepisów postępowania przez organy w toku postępowania administracyjnego, tj. arbitralne, a nie swobodne, uznanie, że zajęta pod drogę/ulicę działka jest własnością osób wskazanych w decyzji odszkodowawczej, gdy wskazanego wniosku nie da się pogodzić z materiałem dowodowym, logiką i prawem oraz nieprzeprowadzenia adekwatnego postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia czy w sprawie była wydana decyzja podziałowa (której skutkiem jest przejście 33% nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa), czy też nie;
c) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 ust. 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach w zw. z art. 24 ust. 1 tejże ustawy, poprzez nieuwzględnienie skargi w zakresie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji mimo naruszenia w/w przepisu prawa materialnego;
d) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 174 pkt p.p.s.a., tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., przez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do kluczowego zarzutu podnoszonego przez skarżącego w skardze i innych pismach, co wyklucza wszechstronne rozważenie sprawy;
e) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 145 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. 1998 r. Nr 133 poz. 872 ze zm.) w zw. z art. 199 k.c. i art. 58 k.c., poprzez nieuchylenie kontrolowanej decyzji w sytuacji, gdy brak jest w aktach wniosku o odszkodowanie złożonego przez wszystkich współwłaścicieli (przy czynnościach przekraczających zwykły zarząd wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli) z uwagi na co postępowanie nie powinno w ogóle być wszczęte;
f) naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a, tj. art. 73 ust. 1 i 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dnia 13 października 1998 r. w zw. z art. 199 k.c., 58 k.c. i 61 § 1 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że spełnione są warunki wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania, gdy w sprawie nie złożono ważnego w sensie prawnym wniosku o w/w wskutek nie wyrażenia na niego zgody przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, bez czego wydanie decyzji jest niedopuszczalne;
g) naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach - przez jego niezastosowanie i przyjęcie wbrew w/w, że działka nr 182/14 o powierzchni 200 m2 zajęta pod część ulicy [...] w P. jest własnością beneficjentów decyzji odszkodowawczej, gdy działki położone w pasie 33 % ogólnej powierzchni gruntów objętych podziałem dawnej działki o powierzchni 5.599 m2 są własnością Skarbu Państwa.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową w kwocie 17 zł tytułem opłaconego pełnomocnictwa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. P. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W piśmie z dnia 5 września 2014 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w skardze kasacyjnej, zastępując każdorazowo użyte słowa "decyzja odszkodowawcza", słowami "decyzja wywłaszczeniowa".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a., zatem w pierwszej kolejności rozważeniu podlegają uchybienia natury procesowej.
Za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 11 i 24 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138 ze zm.).
Wynikający z art. 133 § 1 P.p.s.a. obowiązek wydania wyroku "na podstawie akt sprawy" oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Do naruszenia tego przepisu doszłoby wówczas, gdyby Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który został zgromadzony w aktach sprawy. Zgodnie zaś z ugruntowanym orzecznictwem orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy okoliczności, które z akt tych ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę wynikają i które legły u podstaw jej wydania.
W toku postępowania administracyjnego organy nie stwierdziły by została wydana na podstawie art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach decyzja o podziale działki 155/11. W myśl tego przepisu tylko ostateczna decyzja o podziale nieruchomości stanowiła podstawę do przejęcia 33% gruntów, objętych podziałem, na własność Państwa bez odszkodowania z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej. Skoro brak jest dowodu potwierdzającego podział nieruchomości na podstawie cytowanej wyżej ustawy to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, że organy prawidłowo przyjęły, że działka 155/11 stanowiła w całości na dzień 31 grudnia 1998 r. współwłasność osób fizycznych.
Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w postanowieniach Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 29 września 1989r. w sprawie I Ns 713/89 z dnia 4 kwietnia 2000r. sygn. I Ns 275/00 oraz 25 kwietnia 1996r. sygn. I Ns 111/96. Także z zaświadczenia Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 29 lipca 2009r. wynika, że działka 155/11 stanowi współwłasność B. i J. C., Stanisława i T. S., J. K., K. i B. R., W. C., H. C., W. Ł., J. Ł. R. Ł. i S. P.
W świetle tak poczynionych przez organy ustaleń, które sąd I instancji przyjął za własne nie można uznać zarzutu naruszenia art. 145 ust.1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. za usprawiedliwiony.
Również zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 145 ust.1 lit.a) p.p.s.a. w zw. z art. 11 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach uznać należy za chybiony, bowiem przepisy wskazanej ustawy nie znajdowały zastosowania w sprawie. Organy prowadząc postępowanie, w przedmiocie wydania decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, nie znalazły żadnych dokumentów, z których by wynikało, że działka 155/11 była przedmiotem podziału przewidzianego tym przepisem. W tej sytuacji stanowisko skarżącego kasacyjnie nie poparte żadnym dowodem uznać należy za gołosłowne.
Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 11 ustawy z 22 maja 1958 r. Jednakże zarzut uchybienia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 11 cytowanej wyżej ustawy nie można uznać za skuteczny, bowiem uchybienie to nie miało wpływu na rozpoznanie sprawy. Jak wyżej wskazano przepis ten nie znajdował zastosowania przy rozpoznaniu tej sprawy, zaś rzeczą organów, jak również sądu I instancji, nie było badanie przyczyn, dla których przepis ten nie został zastosowany w momencie, gdy obecni współwłaściciele w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych ubiegłego stulecia nabywali swoje udziały w nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Ta kwestia w tym postępowaniu nie może być przedmiotem kontroli organów a także sądu.
Ponadto sąd I instancji zasadnie podkreślił, że organy prawidłowo ustaliły na podstawie mapy sytuacyjnej sporządzonej dla celów prawnych według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., że działka 155/11 zajęta była pod ul. [...] w P. Ulica ta na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m. st. Warszawy i województwa warszawskiego została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Drogi lokalne miejskie na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. zwanej dalej p.w.u.r.a.p.) stały się z mocy prawa drogami gminnymi.
Nie można także zgodzić się z zarzutem, że orzekające organy naruszyły art. 61 § 1 k.p.a., co zdaniem skarżącego uszło uwadze sądu I instancji. Należy zauważyć, że ustawodawca w art. 73 ust. 4 ustawy p.w.u.r.a.p. nie wprowadza wymogu, by z wnioskiem o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w warunkach określonych w art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p., wystąpili wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Oznacza to, że także z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej powstały z mocy prawa stan prawny na nieruchomości może wystąpić każdy podmiot, który wykaże swój interes prawny zgodnie z ogólną zasadą wynikającą a art. 61 § 1 k.p.a.
Mając powyższe rozważania na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako nieusprawiedliwioną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło