IV SA/Wa 2057/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-06

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anita Wielopolska-Fonfara, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zakwalifikował część działki ewidencyjnej jako teren mieszkaniowy (B) zamiast lasu (Ls) w ewidencji gruntów i budynków, pomimo istnienia na niej roślinności leśnej i wątpliwości co do faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji leśnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i nieprawidłowo zastosowały przepisy prawa. W szczególności, organy nie uwzględniły w wystarczającym stopniu przepisów o lasach oraz nie dokonały wnikliwej oceny charakteru spornej części działki w kontekście definicji użytku mieszkaniowego, ignorując potencjalne znaczenie pisma Dyrektora [...] w W. oraz obowiązki właściciela lasu.
Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali decyzję o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, która zmieniła część ich działki z użytku leśnego (Ls) na teren mieszkaniowy (B). Organy administracji utrzymały w mocy decyzję Prezydenta W., uznając, że część działki utraciła charakter lasu. Skarżący argumentowali, że zmiana ta jest niezgodna ze stanem faktycznym i przepisami o lasach, a także że powierzchnia gruntu wyłączonego z produkcji leśnej jest mniejsza niż ta przeklasyfikowana. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2015 r. sprawy ze skargi L. T. i T. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących L. T. i T. T. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej także "Inspektor"), po rozpatrzeniu odwołania L. i T. T. (dalej "skarżących") od decyzji Prezydenta W. (dalej "Prezydenta") z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], orzekającej u aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni użytków gruntowych wykazanych dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. położonej w dzielnicy [...], przy ulicy [...], utrzymał decyzję Prezydenta w mocy. II. Stan prawny, poprzedzający wydanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r., przedstawia się w sposób następujący: 1. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2014 r. skarżący wystąpili o przywrócenie stanu zapisu użytków gruntowych na działce [...] z obrębu [...] sprzed zmiany [...] wskazując, iż aktualizacja operatu ewidencyjnego, w oparciu o opracowanie geodezyjne nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., została dokonana niezgodnie z istniejącym stanem faktycznym, a trwałe wyłączenie gruntu z produkcji leśnej zostało dokonane w oparciu o załącznik do decyzji nr [...] z dnia [...] października .2009 r., wydanej przez Dyrektora [...] w W. Ostatecznie pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący wnieśli o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zmiany użytków gruntowych na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. 2. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Prezydent orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni użytków gruntowych wykazanych dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położonej w dzielnicy [...], przy ulicy [...] polegającej na: • dla użytku gruntowego B - tereny mieszkaniowe wpisaniu do ewidencji gruntów powierzchni 0.0665 ha w miejsce dotychczas wykazanej powierzchni 0.0798 ha • dla użytku gruntowego Ls - lasy wpisaniu do ewidencji gruntów powierzchni 0.2294 ha w miejsce dotychczas wykazanej powierzchni 0.2161 ha zgodnie z wykazem zmian danych ewidencyjnych, stanowiącym integralną część operatu przyjętego do ewidencji materiałów z zasobu w dniu [...].01.2015 r. pod numerem [...] ([...]). W uzasadnieniu organ wskazał, że przebieg użytków gruntowych wykazany w opracowaniu w 2011 roku ustalono w oparciu o załącznik graficzny do powyższej decyzji, lecz niezgodnie ze stanem faktycznym, tym samym niezgodnie z definicją użytku określoną w załączniku nr 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, co potwierdza fotoplan z 2011 roku. Stan wykazany na fotoplanach z 2014 r., 2013 r., 2012 r. i 2011 r. nie potwierdza informacji przedstawionych przez stronę, zaś strona nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie swoich uwag. 3. Skarżący wnieśli odwołanie od decyzji Prezydenta, wskazując że wyłączenie możliwości leśnego użytkowania gruntu mogłoby nastąpić w wyniku fizycznego unicestwienia którejkolwiek z cech definiujących las. Fakt dokonania nasadzeń roślinności leśnej czy prowadzenia upraw leśnych na przedmiotowej działce wpisuje się w obowiązki narzucone przez art. 13 ustawy o lasach obligujący właściciela lasu do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania i nie może być traktowane jako ingerencja w substancję leśną polegająca na rozpoczęciu innego niż leśne wykorzystywania gruntu leśnego. III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrzył odwołanie skarżących od decyzji Prezydenta z dnia [...] lutego 2015 r., utrzymując tę decyzję z mocy. Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Inspektor wskazał w szczególności, co następuje: 1 Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz. U. z 2015 r. poz. 520) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie systemu informacyjnego zapewniającego gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków jest procesem ciągłym a każda wprowadzona zmiana w tej ewidencji musi pochodzić z prawem określonego źródła. Przepis art. 20 ust. 3 ww. ustawy stanowi, iż grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzoną w sposób jednolity dla całego kraju na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów, natomiast wedle art. 20 ust. 3a ewidencję gruntów i budynków w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (jedn. tekst Dz. U. z 2014 r. poz. 1153 ze zm.) lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0.10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony. Według systematyki użytków określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków użytek "B" - tereny mieszkaniowe zalicza się grunty, nie wchodzące w skład działek siedliskowych: 1) zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 - budynki mieszkalne; 2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty malej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne; 3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki. 2. W oparciu o opracowanie geodezyjne nr [...] z dnia [...].03.2011 r., będące inwentaryzacją budynku mieszkalnego oraz o decyzję Dyrektora [...] nr [...] z dnia [...].10.2009 r. zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji leśnej, w dniu [...].06.2011 r. zaktualizowano użytki gruntowe na działce nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 0.2959 ha w ewidencji gruntów i budynków, wykazując użytek B - tereny mieszkaniowe o powierzchni 0.0397 ha (do pozostałej części działki zostawiono zapis użytku leśnego). Kontury użytków gruntowych wykazane w oparciu o opracowanie nr [...] były niezgodne z przepisem § 68 ust. 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ponieważ utworzono enklawę użytku B - tereny mieszkaniowe o powierzchni 0.0003 ha oraz użytku Ls -lasy o powierzchni 0.0051 ha wykazano je na mapie ewidencyjnej. Wyniki wykonanej przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków weryfikacji zgodnie z opracowaniem geodezyjnym z dnia [...].01.2014 r. nr [...] ([...]) dla działki nr [...] użytek B - tereny mieszkaniowe wykazano dla powierzchni 0.0798 ha- zmianą [...] z dnia [...].01.2014 r. Po zakwestionowaniu ww. zmiany w ramach prowadzonego postępowania pozyskano nowy dowód - opracowanie geodezyjne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nr [...] ([...]), w którym geodeta po przeprowadzeniu ponownego wywiadu terenowego potwierdził, że wykazany w opracowaniu z 2013 r. przebieg konturów użytków leśnych i mieszkaniowego jest niezgodny ze stanem faktycznym na gruncie, dlatego też wykonał wykaz zmian danych ewidencyjnych dla działki [...]. W sprawozdaniu technicznym wskazał, że "ustalony we wcześniejszym opracowaniu (tj. [...]) przebieg użytku B zmniejszono na rzecz przeważającego na działce użytku Ls VI. Ponadto organ uzyskał informację z Biura Ochrony Środowiska W. pismo znak: [...] z dnia [...].02.2015 r., iż działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] nie jest aktualnie objęta obowiązującą dokumentacją urządzeniową. 3. W świetle zgromadzonego materiału i obowiązującego systemu prawnego należy zauważyć, że teren wyłączony z produkcji leśnej, o którym mówi decyzja Dyrektora [...] w W. nie może być utożsamiany z gruntem zakwalifikowanym jako użytek B w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z definicją zawartą w załączniku nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków do użytku B zalicza się nie tylko teren faktycznie wyłączony (zabudowany), ale również trawniki, rabaty i kwietniki. Dlatego należy uznać, że teren miedzy budynkiem a ogrodzeniem z nasadzeniami roślinności leśnej znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie budynku nie jest wykorzystywany do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie tego gruntu do innej grupy użytków gruntowych. IV. Skarżący wnieśli do Sądu skargę na decyzję Inspektora, zarzucając jej naruszenie: • art. 20 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez sankcjonowanie zapisów w ewidencji, niezgodnych ze stanem faktycznym; • art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 roku prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez nieuwzględnienie przepisów o lasach; • art. 11 ust. 1 z dnia 3 lutego 1995 r. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez jego nieuwzględnienie; • art. 28 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że nastąpiło wyłączenie gruntu z produkcji leśnej, podczas gdy poczynione ustalenia faktyczne nie dają podstaw do przyjęcia takiej tezy; • art. 77 § 1 kpa poprzez uznanie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na utratę przez przedmiotowy grunt charakteru lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach; Do skargi skarżący załączyli m.in. pismo Dyrektora [...] w W. z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] ([...]), skierowane do Prezydenta W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skargę należało uwzględnić, albowiem zarówno zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2015 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2015 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj.art.7 i 77 § 1 k.p.a., które to naruszenia mogły istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Z tej racji obie decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2015 r. prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekł zaskarżoną decyzją Inspektor była aktualizacja na wniosek skarżących ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do należącej do skarżących działki w zakresie określenia powierzchni znajdujących się na niej użytków gruntowych. W ocenie organów żądanie skarżących, wskazujących na zawyżenie w zapisach ewidencji, według stanu obowiązującego w dniu złożenia przez skarżącego wniosku w niniejszej sprawie, powierzchni użytku gruntowego B – tereny mieszkaniowe kosztem użytku gruntowego Ls – lasy, można uwzględnić jedynie w części. W ocenie Sądu stanowisko organów jest przedwczesne i zostało sformułowane bez dostatecznie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie. 2. Zasady prowadzenia przez właściwe organy ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z: (-) art. 2 pkt 8 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się przez to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami, (-) art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, (-) art.20 ust. 3a ustawy - ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Aktualizację ewidencji gruntów i budynków przeprowadza się na zasadach wskazanych w szczególności w §§ 44 pkt 2, 45, 46, 47 rozporządzenia. W myśl § 45 ust.1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Wskazać przy tym należy, że wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić w trybie czynności materialno - technicznej poprzez wprowadzenie do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia strony, bądź w trybie decyzji administracyjnej wprowadzającej zmiany lub odmawiającej wprowadzenia żądanej zmiany (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Zgodnie z przepisem § 59 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków danymi dotyczącymi gruntów są m.in. dane dotyczące użytków gruntowych i klas gleboznawczych. W myśl § 66 ust. 1 danymi ewidencyjnymi dotyczącymi użytków gruntowych i klas gleboznawczych są: 1) numeryczne opisy konturów tych użytków i klas, 2) oznaczenia użytków gruntowych i klas gleboznawczych w granicach poszczególnych konturów oraz numery tych konturów. Natomiast przepis § 67 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wykazywane w ewidencji użytki gruntowe dzieli na grupy, w tym m.in. na użytki rolne (pkt 1) i grunty zabudowane i zurbanizowane (pkt 3). Zgodnie z § 68 ust. 3 rozporządzenia grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się m.in. na tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem - B (pkt 1). Stosownie do treści załącznika nr 6 rozporządzenia ("Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych") pkt 12 Tereny mieszkaniowe – B do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty, niewchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w lp. 5: 1) zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 - budynki mieszkalne; 2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne; 3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki. 3. Przedmiotem niniejszej sprawy jest spór pomiędzy skarżącymi a organami w kwestii zakwalifikowania części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], położonej w Dzielnicy [...] przy ulicy [...] (całkowita powierzchnia działki wynosi 2959 m2) do odpowiedniej kategorii użytków gruntowych. Podkreślenia wymaga, że na przestrzeni kilku ostatnich lat stan ewidencyjny tej działki ulegał zmianom w zakresie oznaczenia użytków gruntowych (według stanu wyjściowego cała działka stanowiła las), wynikających ze zrealizowania na działce inwestycji budowlanej w postaci domu jednorodzinnego. Stosownie do powyższego: 1) na mocy aktualizacji z dnia [...] czerwca 2011 r. powierzchnię gruntów mieszkaniowych ustalono na 397 m2, 2) na mocy aktualizacji z dnia [...] stycznia 2014 r. powierzchnię gruntów mieszkaniowych zwiększono do 798 m2, 3) obecnie zaskarżonymi decyzjami powierzchnię tę obniżono do 665 m2. W ocenie skargi sporna część działki (w ocenie skarżących prawidłowo obliczona powierzchnia gruntów mieszkaniowych odpowiada mniej więcej stanowi ujawnionemu w dniu [...] czerwca 2011 r., tj. w granicach 400 m2) winna być oznaczona w ewidencji jako użytek leśny, albowiem w nieprzerwany sposób pozostaje lasem, natomiast według organów utraciła ona taki charakter, spełniając obecnie kryteria użytku mieszkaniowego. Część ta, położona fizycznie pomiędzy budynkiem a ogrodzeniem z nasadzeniami roślinności leśnej posiada bowiem w ocenie organów charakter zbliżony do trawników, rabat i kwietników, zaliczanych stosownie do definicji zawartej w załączniku nr 6 rozporządzenia o ewidencji jako użytek mieszkaniowy. Podkreślenia wymaga, że w 2009 r. skarżący uzyskali decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji leśnej w związku z budową budynku mieszkalnego (następnie dwukrotnie zmienianą). Skarżący podnoszą, że w wykonaniu tej decyzji dokonali faktycznego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji leśnej w takich granicach, jakie wynikały z decyzji z 2009 r. Konsekwencją powyższego stanu winna być w tej sytuacji stosowna aktualizacja zapisów ewidencyjnych (tj. zmiana oznaczenia użytków), ograniczona jednakże tylko do tej części działki, która została faktycznie wyłączona z produkcji leśnej. Organ dokonał tymczasem przeklasyfikowania większej powierzchni gruntów leśnych niż faktycznie wyłączona przez skarżących i wynikająca z decyzji z 2009 r. Stan taki sugeruje automatycznie, że skarżący dokonali wyłączenia gruntów leśnych z produkcji leśnej w większym zakresie niż wynikało to z decyzji z 2009 r., co – jak podkreślają - naraża ich na sankcję administracyjną. W ocenie organów natomiast nie ma podstaw do utożsamiania ogólnej powierzchni użytków mieszkaniowych występujących na działce skarżących tylko z tą częścią działki, której dotyczyło zezwolenie na faktyczne wyłączenie z produkcji leśnej, udzielone skarżącym stosowną decyzją z 2009 r. (z późniejszymi zmianami). Ogólna powierzchnia użytków mieszkaniowych na działce jest zatem większa aniżeli powierzchnia wynikająca z decyzji z 2009 r. 4. W toku postępowania sądowego skarżący przedłożył do akt sprawy pismo Dyrektora [...] w W. z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] ([...]), skierowane do Prezydenta W. i odnoszące się do zagadnień istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Pismo to, sporządzone w dacie wydania w niniejszej sprawie pierwszoinstancyjnego orzeczenia przez Prezydenta zawiera stanowisko Dyrektora w kwestii prawidłowości zmian wprowadzonych do ewidencji na podstawie operatu z dnia [...] stycznia 2014 r. (w wyniku tych zmian powierzchnię użytku gruntowego "B" – tereny mieszkaniowe ustalono na 798 m2). W ocenie Dyrektora zmiana ta jest równoznaczna – w odniesieniu do 249 m2 działki - z wadliwym zakwalifikowaniem dotychczas wykazywanych w ewidencji gruntów leśnych jako grunty mieszkaniowe. Z uwagi na to, że zgodnie ze stosownym opisem taksacyjnym sporna część gruntu jest nadal lasem w rozumieniu art.3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. dokonana zmiana narusza art.20 ust.3a Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nakazującego uwzględniać przy prowadzeniu ewidencji gruntów – przepisy o lasach. Podstawą do zaewidencjonowania spornej części gruntu jako użytku mieszkaniowego mogłaby być w ocenie Dyrektora wyłącznie decyzja wyłączająca ten grunt z produkcji leśnej. 5. Podkreślenia wymaga, że obowiązujące ustawodawstwo stoi na gruncie restrykcyjnego reżimu ochrony gruntów leśnych, służącego zapobieganiu samowolnemu zmienianiu przeznaczenia gru na nieleśne. Reżim ten wynika łącznie zarówno z przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jak i z ustawy o lasach. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, czy poczynione w postępowaniu ustalenia faktyczne w kwestii powierzchni użytków mieszkaniowych honorują wnioski wynikające z funkcjonowania tego reżimu (o czym jest mowa w przywołanym wyżej piśmie Dyrektora [...] w W. z dnia [...] lutego 2015 r.). Z akt sprawy należy wnosić, że przedmiotowa działka nie jest objęta planem urządzania lasu (ze skargi wynika, że plan taki obowiązywał tylko do [...] grudnia 2014 r.). Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela jednakże w całości stanowisko wyrażone w wyroku tut. Sądu z dnia 18 maja 2011 r. IV SA/Wa 540/11, publ. LEX (przywołanym w skardze), w myśl którego: 1. Przeznaczenia do produkcji leśnej nie wyklucza zaliczenie do lasów również takich gruntów, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z 1991 r. o lasach, dla których inwentaryzacja stanu lasów nie została jeszcze wykonana i decyzja określająca zadania z zakresu gospodarki leśnej nie została jeszcze wydana. Również brak uproszczonego planu urządzenia lasu dla danego terenu nie powoduje, że grunty tracą charakter gruntów leśnych. Nie ma również znaczenia przeznaczenie gruntów w planie miejscowym na cele inne niż leśne: nie stanowi to o pozbawieniu tych gruntów ich faktycznego, dotychczasowego charakteru:. 2. Nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne, las nie traci przez to swego charakteru: zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Z art. 24 ustawy z 1991 r. o lasach wynika ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego). 3. Czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny. Gdyby dopuścić taką możliwość, każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go (pozbawienie lasu roślinności) mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego. Taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy z 1991 r. o lasach jest niedopuszczalna. W świetle powyższego nie można podzielić stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu orzeczenia Prezydenta (str.4 akapit pierwszy od góry), mogącego sugerować, że sam fakt stwierdzenia wykorzystywania gruntu leśnego na cele nieleśne upoważnia do zaewidencjonowania tego gruntu (w odniesieniu do kwestii użytku gruntowego) zgodnie z aktualnym sposobem wykorzystania gruntu bez wchodzenia w ocenę, czy jest to stan legalny. 6. Jednocześnie wskazać należy, że w ocenie Sądu w postępowaniu administracyjnym nie dokonano dostatecznie wnikliwej oceny charakteru spornej części działki w kontekście analizowanej przez organy definicji użytku mieszkaniowego zawartej w rozporządzeniu. Przedwcześnie przyjęto bowiem, że sporna część nieruchomości należy do kategorii gruntów "położonych między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywanych do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.". Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że: 1) W przywołanej definicji wymieniono tytułem przykładu trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki a zatem takie formy zagospodarowania terenu, które powstały w wyniku świadomego działania człowieka, zmierzającego do nadania gruntowi określonej funkcji użytkowej (w kontekście wymienionych przykładów - w szczególności ozdobnej lub warzywniczej), odmiennej od jego naturalnego, pierwotnego charakteru. Takiego elementu zmiany charakteru gruntu nie sposób dopatrzeć się w odniesieniu do spornej części działki, położonej pomiędzy ścianą budynku, a ogrodzeniem, którą to część porastają (stosownie do dokumentacji fotograficznej, załączonej do skargi) co najmniej dwa wieloletnie, wysokopienne drzewa mające identyczny charakter jak drzewa znajdujące się na sąsiedniej działce leśnej (widocznej za ogrodzeniem) oraz szereg kilkunastu nasadzeń (głównie drzew iglastych, przypuszczalnie świerków lub jodeł); 2) Nie jest w ocenie Sądu zrozumiałym w takiej sytuacji kategoryczne przyjęcie przez organy, bez szerszego uzasadnienia, że jest to grunt (odwołując się do definicji z rozporządzenia) "niewykorzystywany do innego celu niż mieszkaniowy" a zatem niewykorzystywany na cele leśne. Sam fakt posiadania przez taką formę zagospodarowania terenu również waloru ozdobnego, dekoracyjnego nie może bowiem prowadzić automatycznie do zanegowania wniosku, że w pierwszej kolejności służy ona utrzymywaniu roślinności leśnej. Oczywistą przeszkodą do takiej właśnie kwalifikacji nie może być przy tym sam fakt nieposiadania przez opisane wyżej nasadzenia charakteru naturalnego, tj. samosiewu (w związku z dokonaniem nasadzeń przez skarżącego) – a to z uwagi na prawny obowiązek właściciela lasu do uzupełniania w nim ubytków (art.13 ust.1 ustawy o lasach), ewentualnie nieposiadania przez wszystkie dokonane nasadzenia (natomiast przez zdecydowaną ich większość) cech roślinności typowo leśnej. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Prezydent ponownie rozpatrzy wniosek skarżącego o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków z uwzględnieniem kwestii omówionych powyżej. W ramach powyższego organ odniesie się zatem do argumentacji zawartej w piśmie Dyrektora [...] w W. z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] ([...]) oraz ponownie przeanalizuje stan faktyczny sprawy w kontekście treści załącznika nr 6 rozporządzenia z uwzględnieniem wskazań interpretacyjnych Sądu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art.135 i art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło