II GZ 176/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3299/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 6 listopada 2015 r., działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił M. Z. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. I W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze na opisaną wyżej decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (w skrócie: Dyrektor ARiMR) o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 i nałożeniu sankcji w wysokości 2 568,65 zł, M. Z. (dalej: skarżąca) wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej wykonanie decyzji wyrządzi jej znaczną szkodę i spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż pozbawi ją i jej rodzinę dochodów. Strona podniosła, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni ok. 4 ha, z czego 2 ha są użytkowane rolniczo, mąż pracuje dorywczo, małżonkowie nie prowadzą hodowli zwierząt. Skarżąca wskazała ponadto, że z uwagi na trudną sytuację finansową uiszczenie sankcji może doprowadzić do problemów finansowych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. WSA wskazał, że Sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, i to na nim spoczywa ciężar wykazania okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd nie bada bowiem z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Wnioskodawca jest zobowiązany do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. W ocenie Sądu, lakoniczne uzasadnienie wniosku, oparte jedynie na oświadczeniu skarżącej o trudnej sytuacji finansowej, pozbawione źródła umożliwiającego jego weryfikację, może prowadzić jedynie do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem WSA, samo twierdzenie skarżącej, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie wystarcza do stwierdzenia zaistnienia konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. II M. Z. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wstrzymanie jej wykonania, a także poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] marca 2015 r. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez brak wstępnej analizy zarzutów skarżącej pod adresem zaskarżonej decyzji i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co miało wpływ na przyjęcie błędnego założenia, że po stronie skarżącej nie zaistniało zagrożenie wyrządzenia znacznej szkody. W ocenie skarżącej Sąd w sposób pobieżny dokonał oceny jej sytuacji, bez przeanalizowania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, z którego wynika, że wymierzona kara spowoduje nieodwracalne skutki w funkcjonowaniu niewielkiego gospodarstwa rolnego, prowadzonego wraz z mężem. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, której skutki nie będą mogły być usunięte przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie są zasadne. Przede wszystkim podkreślić należy, że Sąd pierwszej instancji badając wniosek skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. słusznie odmówił uwzględnienia tego wniosku z uwagi na fakt, iż strona nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżąca nie wykazała ani swojej sytuacji majątkowej, ani wpływu, jaki może mieć na nią wykonanie zaskarżonej decyzji. Nieudokumentowanie – na etapie orzekania przez Sąd pierwszej instancji – stanu finansów skarżącej spowodowało, że WSA nie mógł ocenić, czy wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca ograniczyła się do lakonicznych stwierdzeń o trudnej sytuacji finansowej, nie dokonując nawet próby określenia, jakie konkretnie skutki, albo jaką szkodę może wywołać wykonanie decyzji, więc nie sposób uznać, żeby uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że ogólnikowe twierdzenia o możliwości wyrządzenia znacznej szkody bądź wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków nie są wystarczające dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącej, to na niej spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Skarżąca dopiero na etapie zażalenia na opisane na wstępie postanowienie przedstawiła szerszą argumentację odnoszącą się również do możliwości wystąpienia, w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, ale okoliczności, które podniosła i dokumenty, które przedstawiła miały na celu uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej z kosztów sądowych postępowania zażaleniowego. Skarżąca nie zgadzając się z oceną WSA, że kwota nałożonej sankcji obiektywnie nie jest wysoka, podniosła w zażaleniu, że "wykonanie nałożonej kary w obecnie niezwykle trudnej sytuacji gospodarstwa rolnego istotnie zaburzy bieżącą jego działalność, a być może spowoduje likwidację, co w efekcie doprowadzi do pogorszenia sytuacji bytowej rodziny, jak również nie pozwoli na pokrycie kosztów wysiewu i zbierania, ani na zakup środków ochrony roślin". Z tak postawionym argumentem nie można się zgodzić, bowiem na skarżącą nie została nałożona kara mogąca być przedmiotem egzekucji, a jedynie sankcja, która będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Oznacza to, że nałożona sankcja jest niejako rozłożona na raty w okresie kolejnych 3 lat i zostanie potrącona tylko w wypadku uzyskania przez skarżącą płatności rolnych. Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji oraz wniosku skarżącej o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie strony, badał jedynie prawidłowość rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie jest przedmiotem badania Sądu na tym etapie postępowania. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.