II SA/Kr 1124/15

WyrokWSA w Krakowie2015-11-06

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Paweł Darmoń, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast rozstrzygnąć ją merytorycznie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, a także uznał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W szczególności, organ pierwszej instancji nie zebrał i nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego, co skutkowało przedwczesnym rozstrzygnięciem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej zrealizowanych robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów okiennych w elewacji budynku usługowego. Po wielokrotnych uchyleniach decyzji przez organ odwoławczy, organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję nakładającą ten obowiązek. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Strony skarżące M.J. i W.J. zaskarżyły decyzję WINB do WSA, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. J. i W. J. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej zrealizowanych robót budowlanych skargę oddala PINB w O. w dniu 26 kwietnia 2010 r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie likwidacji otworów okiennych zlokalizowanych w elewacji zachodniej budynku usługowego zlokalizowanego w O. przy ulicy [...] nr [...] na działce ew. nr [...] . Decyzją z 16 lipca 2010 r., nr [...] (znak: [...] ), na podstawie art. 105 § 1 Kpa umorzono ww. postępowanie. WINB decyzją z dnia 24 czerwca 2011 r. (znak: [...] ) uchylił w całości to rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, PINB w O. decyzją z dnia 15 grudnia 2012 r. nr [...] (znak: [...] ), na zasadzie art. 105 § 1 Kpa umorzył postępowanie w sprawie likwidacji przedmiotowych otworów okiennych. Rozstrzygnięcie to zostało w całości uchylone przez WINB decyzją z dnia 27 maja 2013 r. nr [...] (znak: [...] ). W toku ponownego rozpoznania sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 23 lipca 2014 r., (znak [...] ), orzekając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nałożył na I.Z. (...) obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej zrealizowanych robót, polegających na wykonaniu pięciu sztuk otworów okiennych w elewacji zachodniej budynku usługowego zlokalizowanego w O. przy ulicy [...] na działce nr ewid. gr [...] wraz z ekspertyzą techniczną. W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji stwierdził, że przedmiotowe otwory okienne wykonane bez uprzedniego uzyskanie przez inwestorów wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. PINB ustalił ponadto, że elewacja zachodnia ww. budynku lokalizowana jest w granicy działki nr ew. gr. [...] , która w części przylegającej do budynku w miejscowym planie zagospodarowanie przestrzennego dla miasta O. opisana jest symbolem "KL" – ulica klasy lokalnej. Zatem uznać należało, że działka nr ew. [...] w części wschodniej nie stanowi działki budowlanej. W konsekwencji, z uwagi na powyższe przyjęto brak podstaw do zastosowania § 12 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem organu pierwszej instancji w przedmiotowym postępowaniu należało w trybie art. 51 zażądać od właścicieli dokumentacji powykonawczej wykonanych robót. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli M.J. i W.J. reprezentowani przez adwokata P.T. Odwołujący się, podnieśli zarzuty naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane, §12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., art. 43 ust 1 i 2 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r, o drogach publicznych i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez nałożenie na inwestora, I.Z. obowiązku doprowadzenia ściany zewnętrznej budynku zlokalizowanej na granicy z działką nr [...] do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie pięciu otworów okiennych. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła także I.Z. , kwestionując nałożony na nią obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej wykonanych robót. Decyzją z dnia 30 czerwca 2015r. nr [...] (znak: [...] ) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej WMINB), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nr [...] z dnia 23 lipca 2014 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji WINB stwierdził, iż nie podziela stanowiska organu I instancji wyrażonego w skarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, iż decyzją z dnia 27 maja 2013r., nr [...] (znak: [...] ), WINB w K. uchylił w całości decyzję PINB w O. z dnia 15 grudnia 2012 r. nr [...] , znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na uchybienia, które winny zostać rozważone i uzupełnione w ponownie prowadzonym postępowaniu, a które, w ocenie organu odwoławczego ponownie nie zostały uzupełnione. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na zalegające w aktach sprawy postanowienie Wojewody z dnia 25 maja 2011 r., (znak: [...] , którym uchylono postanowienie Starosty O . z dnia 15.04.2011r., o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty O. nr [...] z dnia 28.10.2010r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę i roboty budowlane, zmierzające do zmiany sposobu użytkowania budynku biurowego na budynek usługowo - biurowy usytuowany w O. przy ulicy [...] na dz. nr ew. [...] . W związku z powyższym, w ocenie WINB, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy PINB w O. winien w pierwszej kolejności ustalić czy ww. decyzja pozwolenia na przebudowę i roboty budowlane oraz projekt budowlany obejmował swoim zasięgiem sporne okna. Zdaniem organu odwoławczego, w sytuacji uzyskania przez I.Z. ostatecznej decyzji pozwolenia na przebudowę i roboty budowlane zmierzające do zmiany sposobu użytkowania ww. budynku domniemać należy, iż właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem takiej decyzji dokonał weryfikacji legalności obiektu, gdyż brak jest możliwości wydania kolejnych decyzji administracyjnych dotyczących robót budowlanych wykonach w nielegalnym obiekcie. W ocenie WINB, w sytuacji uzyskania przez I.Z. ostatecznej decyzji administracyjnej w ww. zakresie, organ I instancji winien rozważyć zasadność dalszego procedowania w kwestii legalności wykonanych otworów okiennych w elewacji zachodniej ww. budynku, co jednak nie zwalnia organów z konieczności zbadania wykonanych robót pod względem zgodności z przepisami prawa i sztuką budowlaną. Zatem ponownie prowadząc postępowanie PINB w O. zobowiązany został w pierwszej kolejności do ustalenia powyższej kwestii. Zdaniem organu odwoławczego, aktualne pozostają wskazania zawarte w decyzji organu odwoławczego z dnia 27 maja 2013 r. nr [...] (znak: [...] ) dotyczące podjęcia wszelkich możliwych kroków zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego w niniejszej sprawie, poprzez m.in. odszukanie dokumentów związanych z budynkiem zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w O. w celu ustalenia czy sporne okna istniały od daty wybudowania budynku, czy też zostały wykonane w późniejszym okresie oraz czy sam budynek usytuowany na działce nr ewid. [...] w O. został przyjęty do użytkowania wraz ze spornymi oknami. Wątpliwość WINB budził również fakt, iż nakaz zawarty w skarżonej decyzji dotyczy jedynie pięciu sztuk otworów okiennych, w sytuacji jednoznacznego ustalenia przez organ I instancji w toku prowadzonego postępowania, iż w elewacji zachodniej istnieje sześć otworów okiennych, będących przedmiotem postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, obowiązek nałożony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy ma za zadanie doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Natomiast obowiązek dostarczenia określonych dokumentów nie można uznać na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy w rozumieniu art. 104 K.p.a., lecz jedynie jako uzupełnienie zgromadzonego już materiału dowodowego. Podsumowując, w ocenie WINB zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy w niniejszej sprawie, w celu nałożenia obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów, było nieuzasadnione. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że PINB nie uczynił zadość przepisom K.p.a., ponieważ niewłaściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające. W opinii organu odwoławczego materiał dowodowy w dalszym ciągu nie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący w świetle art. 7 i 77 K.p.a., które traktują o konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W odniesieniu do uwag zgłaszanych przez I.Z. w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, iż ponowne postępowanie przed organem I instancji pozwoli wyjaśnić podnoszone kwestie. Od ww. decyzji organu odwoławczego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli M.J. i W.J. Skarżący zaskarżyli powyższą decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo braku konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, skoro materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu był wystarczający do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, a także naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych twierdzeń w zakresie konieczności zgromadzenia niezbędnego w sprawie, dalszego materiału dowodowego, co uniemożliwia realizację zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Wobec powyższego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę WINB w K. wniosło o oddalenie skargi, w całości podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W niniejszej sprawie kwestią sporną było zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a., stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia. Rozważania wypada zatem zacząć od zaznaczenia, że model orzecznictwa organu odwoławczego w procedurze administracyjnej uregulowany jest w art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 – 3 k.p.a. organ drugiej instancji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, bądź uchyla ją w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy względnie umarza postępowania pierwszej instancji, ewentualnie zaś – umarza postępowanie odwoławcze. Natomiast w myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Kodeks wyodrębnia zatem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 grudnia 2012r., sygn. akt II SA/Kr 1366/12, dostępny w bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Redakcja obu części art. 138 k.p.a. nie jest przypadkowa. Z kolejności, w jakiej wymieniono rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego, a także z odmiennego uregulowania § 1, w którym użyto formy "wydaje" i § 2, gdzie ustawodawca posłużył się formą "może uchylić", wynika iż zasadą jest rozstrzyganie sprawy przez organ drugiej instancji co do jej istoty, a zatem utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji albo tez jej uchylenie, połączenie z merytorycznym załatwieniem sprawy. Rozstrzygnięcie kasatoryjne, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., należy postrzegać jako wyjątek od powyższej zasady, możliwy do zastosowania wyłącznie przy zaistnieniu ustawowych przesłanek. Wykładnia art. 138 § 2 k.p.a. musi być dokonywana w ścisłym powiązaniu z zasadą dwuinstancyjności, wynikającą z art. 15 k.p.a. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a., organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać oraz rozstrzygnąć sprawę, w której orzekał organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy ustala stan faktyczny w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, mając możliwość jego uzupełnienia stosowanie do art. 136 k.p.a. Z zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a. pozostają w zgodzie przepisy art. 138 § 1 – 2 k.p.a. Natomiast skorzystanie z możliwości, jaką stwarza art. 138 § 2 k.p.a., winno dotyczyć przypadków zaistnienia wad o których mowa w art. 156 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. albo innych, przy których wydanie przez organ odwoławczy merytorycznego rozstrzygnięcia prowadziłoby do naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2011r., sygn. akt II SA/Kr 1442/1). Sądowa kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego sprowadza się zatem przede wszystkim do ustalenia, czy organ odwoławczy był uprawniony, w realiach niniejszej sprawy, do uchylenia się od obowiązku wydania decyzji merytorycznej i rozstrzygnięcia o uchyleniu orzeczenia organu pierwszej instancji, połączonego z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Należy zatem rozważyć, czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. prawidłowo uznał, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, a jednocześnie, czy wobec tych naruszeń konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przypomnieć należy, że na organie administracji publicznej ciąży wyrażony w art. 7 k.p.a. obowiązek dążenia do ustalenia prawdy materialnej. Obowiązany jest zatem do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W kontekście powyższego, należy zgodzić się z WINB, że organ I instancji wymogu tego nie zachował, bowiem nie wyjaśnił i nie rozważył istotnych dla sprawy okoliczności, co skutkowało wydaniem przedwczesnego i błędnego rozstrzygnięcia nakazującego przedłożenie dokumentacji powykonawczej zrealizowanych robót budowlanych polegających na wykonaniu pięciu sztuk otworów okiennych w przedmiotowym budynku. Podkreślenia przy tym wymaga, że organ odwoławczy w niniejszej sprawie dwukrotnie uchylał wydane przez PINB w O. rozstrzygnięcia (decyzjami z dnia: 24 czerwca 2011 r., znak: [...] oraz z dnia 27 maja 2013 r. nr [...] znak: [...] . Podnieść należy, że WINB w swoim rozstrzygnięciu z 27 maja 2013r., poprzedzającym wydanie przez PINB decyzji z dnia 23 lipca 2014r., stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a. wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na wyjaśnienie kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii tj. m.in. tego, kiedy i jaki roboty budowlane związane w wybudowaniem otworów okiennych w ścianie zachodniej przedmiotowego budynku zostały wykonane, jaki było zakres tych robót i czy były one zgodne z prawem. Nie wyjaśniono również czy sam budynek został przyjęty do użytkowania. PINB ponowie rozpoznając przedmiotowa sprawę związany był zawartymi w uzasadnieniu ww. decyzji WINB wytycznymi/wskazówkami/zaleceniami dotyczącymi stwierdzonych przez organ odwoławczy naruszeniami przepisów postępowania. Zgodzić się zatem należy z organem odwoławczym, że PINB przy ponownym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i zakończonej rozstrzygnięciem z dnia 23 lipca 2014r., nie zastosował się do zawartych w decyzji MWINB wytycznych, w dalszym ciągu pozostawiając niewyjaśnione, istotne dla sprawy okoliczności związane z powstaniem przedmiotowych okien. Uzasadnienie decyzji PINB, ani materiał dowodowy zgromadzony w aktach nie daje odpowiedzi na pytanie, czy sporne okna istniały od daty wybudowania obiektu, czy też zostały wybudowane później (jeśli tak - to które). Ponadto, zdaniem Sądu uzasadnione są wątpliwości WINB odnośnie orzekania przez PINB w zakresie pięciu otworów okiennych, podczas gdy poza sporem jest, że w elewacji zachodniej budynku usytuowanego przy ul. [...] w O. znajduje się 6 otworów okiennych (zdjęcia – nienumerowane karty pomiędzy k.39 a k.40 akt adm. I instancji). Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego wcześniej wybudowano cztery okna na niższej kondygnacji, a później dwa kolejne na wyższej kondygnacji. Tymczasem, jak słusznie podkreśla organ odwoławczy, w przedmiocie sprawy organ I instancji, z niezrozumiałych przyczyn orzekł tylko co do pięciu otworów okiennych. Organ odwoławczy nie może na etapie tego postępowania orzec dodatkowo o jednym (szóstym) otworze okiennym, gdyż byłoby to poza zakresem orzekania organu I instancji i wiązałoby się z naruszeniem fundamentalnej zasady zapewnienia dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego (art.15 k.p.a.). Jednocześnie nie ma żadnych powodów (a przynajmniej do chwili obecnej ich nie wskazano), aby orzekać o jednym oknie w odrębnym postępowaniu. Ponieważ poglądy organu II instancji części zasługują w istotnej części na aprobatę, nie ma konieczności ich powtarzania, szczególnie, że w części historycznej niniejszego uzasadnienia, zostały one w całości przytoczone. W konkluzji powyższych rozważań stwierdzić należy, że organ I instancji naruszył przepisy prawa procesowego, a w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji, bowiem konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w znacznej części w zakresie wskazanym w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz stosownie do wskazań Sądu, co wyklucza możliwość uzupełnienia tego postępowania w trybie art. 136 k.p.a. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania dowodowego w całości lub w znaczniej części naruszałoby, bowiem zawartą w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ l instancji obowiązany jest przeprowadzić postępowanie administracyjne z poszanowaniem jego zasad, w szczególności zadbać o należyte wyjaśnienie sprawy, tak aby poczynione ustalenia w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy sprawy, pozwoliły na prawidłową subsumcję, czyli właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Na marginesie tylko należy podkreślić, że organ I instancji dokonał błędnej wykładni przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane, na co słusznie zwrócił uwagę MWINB. W uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/10, ONSA WSA 2011, nr 2, poz. 22, NSA wyraził pogląd, iż obowiązek wykonania określonych czynności, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, odnosi się do czynności w znaczeniu materialnym, a nie do czynności procesowych. W świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 nałożenie obowiązku nie może polegać na zobowiązaniu do dostarczenia dokumentów, ekspertyz, gdyż nie jest to wystarczające do doprowadzenia do stanu zgodności z prawem. Zatem nałożenie obowiązku przedstawienia określonych dokumentów, jak to uczynił PINB, nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu powyższego przepisu. Bowiem tego typu dokumenty, jak inwentaryzacja powykonawcza, opinia czy ekspertyza techniczna, są odzwierciedleniem istniejącego stanu faktycznego - niezgodnego z prawem i samo przedstawienie tych dokumentów nie może doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Jest to raczej próba dostosowania dokumentacji do istniejącego stanu, a nie doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Podsumowując zatem powyższy wątek uzasadnienia, wskazać należy, że nałożenie obowiązku "wykonania określonych czynności" w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego powinno polegać na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi, np. nałożenie obowiązku zamurowania otworów okiennych itp. Wykonanie tego typu obowiązków może faktycznie spowodować doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Pamiętać jednak należy, że prawidłowa subsumcja poprzedzona musi zostać należytym ustaleniem stanu faktycznego sprawy. Natomiast należy podzielić pogląd strony skarżącej, która wskazując na fragmenty uzasadnienia organu odwoławczego, przekonywująco wyjaśnia, że MWINB dąży w sposób nieuprawniony do scedowania obowiązków ustawowych organu nadzoru budowlanego odnośnie wyrzeczenia w przedmiocie legalności spornych otworów okiennych w ww. budynku na organ architektoniczno-budowlany. Świadczyć o tym może zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie organu odwoławczego, że "domniemać należy, iż właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji dokonał weryfikacji legalności obiektu." W ocenie Sądu przyznać należy rację twierdzeniom skarżących, że rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy nie może zostać uzależnione od ustaleń poczynionych przez organ architektoniczno-budowlany zawartych w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę przedmiotowego budynku z dnia 28.10.2010r. Podkreślenia wymaga, że to organ nadzoru budowlanego, zgodnie z przyznanymi ustawowo kompetencjami obowiązany jest stwierdzić, czy znajdujące się w zachodniej elewacji budynku otwory okienne wykonane zostały zgodnie z prawem. To działania (ustalenia i rozstrzygnięcia) organów nadzoru budowlanego "wyprzedzają" w tym kontekście kompetencje organów architektoniczno-budowlanych, chociaż oczywiście działania tych organów powinny być ze sobą jak najbardziej skoordynowane. Powyższe uchybienie organu odwoławczego nie ma jednak (mając na uwadze pozostałe wskazane przez organ odwoławczy uchybienia) w ocenie Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy. Z całą pewnością więc, co do zasady, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżona decyzja, jako zgodna z prawem, a w szczególności podana podstawa rozstrzygnięcia, zasługuje na aprobatę. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy, ani we wskazanej wyżej argumentacji strony skarżącej podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło