II GZ 1273/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia N. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt V SA//Wa 2891/15 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2891/15 odrzucił skargę kasacyjną N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2891/15 w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania ze środków unijnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2891/15 oddalił skargę N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") na opisaną w komparycji postanowienia decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej Spółka wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu oraz umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka została bowiem wcześniej zwolniona od kosztów sądowych postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 listopada 2015 r. W dniu 16 sierpnia 2016 r. wyznaczony z urzędu radca prawny wniósł w imieniu Spółki skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. na podstawie art. 178 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę kasacyjną. Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony kuratorowi Skarżącej w dniu 7 kwietnia 2016 r., w tym wypadku trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej, przypadał na dzień 9 maja 2016 r. Skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 16 sierpnia 2016 r. (data nadania) wobec powyższego w ocenie Sądu I instancji skargę kasacyjna należało odrzucić. WSA zaznaczył również, że w sprawie nie znajduje zastosowanie art. 177 § 3 p.p.s.a. bowiem został on dodany do p.p.s.a. mocą art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), dalej: "ustawa nowelizująca". Stosownie do art. 2 ustawy nowelizującej przepisu art. 177 § 3 p.p.s.a. nie stosuje się do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, co nastąpiło 15 sierpnia 2015 r. Skoro, jak wyjaśnił Sąd, postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte w dniu 12 czerwca 2015 r., tj. w dacie złożenia skargi w systemie ePUAP, czyli przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, należy zastosować art. 177 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym obejmującym jedynie § 1 oraz § 2. N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła o jego uchylenie oraz przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 178 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej z dnia 16 sierpnia 2016 r. podczas gdy przepis niniejszy nie powinien znaleźć zastosowania w niniejszym stanie faktycznym; 2. art. 177 § 1 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że bieg terminu 30-dniowego do wniesienia skargi kasacyjnej winien być liczony od dnia doręczenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z uzasadnieniem bezpośrednio stronie w sytuacji, gdy termin ten powinien być liczony od dnia zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na zażalenie Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Art. 177 P.p.s.a. został znowelizowany na mocy art. 1 pkt 50 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 poz. 658, dalej jako ustawa nowelizująca), m.in. poprzez dodanie do tego przepisu § 3 w brzmieniu: "W razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem". Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepisy p.p.s.a, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Z powyższej regulacji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie, że wolą ustawodawcy było, aby do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej nie stosować przepisów art. 177 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 50 ustawy zmieniającej. Gdyby było inaczej, ustawodawca wskazałby tę zmianę w art. 2 ustawy zmieniającej. Skoro tego nie uczynił to tym samym przyjął, że w zakresie obliczania terminu na wniesienie skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych w postępowaniach wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stosuje się regulację sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej. przepisów w nowym brzmieniu. Ze wskazanych powyżej przepisów wynika jednoznacznie, że w niniejszej sprawie znajdował zastosowanie art. 177 § 1 p.p.s.a., bez uwzględnienia wyjątku przewidzianego w art. 177 § 3, bowiem postępowanie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy nowelizującej (skarga została wniesiona w dniu 12 czerwca 2015 r.). Należy ponadto wyjaśnić, że to, czy postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie omawianej nowelizacji, oceniane jest przez pryzmat daty wniesienia skargi, nie zaś przez pryzmat daty wyznaczenia pełnomocnika w sprawie. W rozpoznawanej sprawie odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony kuratorowi Skarżącej w dniu 7 kwietnia 2016 r. Trzydziestym dniem terminu wyznaczonego na wniesienie skargi kasacyjnej był 7 maja 2016 r., jednakże w bieżącym roku w tym dniu przypadała sobota. Ponieważ dniem następnym była niedziela, będąca dniem wolnym od pracy, ostatnim dniem na złożenie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2016 r. był poniedziałek 9 maja 2016 r. Pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu wniósł skargę kasacyjną w dniu 16 sierpnia 2016 r. (data nadania), a więc z uchybieniem ustawowego, trzydziestodniowego terminu. Prawidłowo zatem Sąd I instancji powołał się na treść art. 177 § 1 i 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji i odrzucił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi. Niemniej, jak podkreślano w literaturze, okoliczności z tym związane, np. wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po upływie tego terminu, mogą stanowić przyczynę uzasadniającą złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, komentarz do art. 177, teza 7). W takiej sytuacji, aby skarga kasacyjna została rozpoznana, konieczne było złożenie wraz z nią wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wobec braku takiego wniosku złożony przez skarżącego środek odwoławczy należało odrzucić, co też Sąd I instancji zasadnie uczynił. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie jako niezasadne, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.