V SA/Wa 2942/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-09
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utworzenie rezerwy na przyszłe prawdopodobne zobowiązania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością może być traktowane jako utrata kapitału w rozumieniu wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw, co skutkuje odmową wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utworzenie rezerwy na przyszłe prawdopodobne zobowiązania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością ma bezpośredni wpływ na bieżący wynik finansowy i tym samym na sytuację finansową spółki. W związku z tym, rezerwa ta może być traktowana jako utrata kapitału w rozumieniu wytycznych wspólnotowych, co uniemożliwia przyznanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, jeśli spełnione są kryteria określone w tych wytycznych.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. złożyła wnioski o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Prezes Zarządu PFRON odmówił wypłaty dofinansowania, uznając, że spółka znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej z uwagi na utratę ponad połowy kapitału zarejestrowanego, w tym ponad jednej czwartej w ciągu ostatnich 12 miesięcy, co wynikało z utworzenia rezerw na przyszłe zobowiązania. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że utworzenie rezerwy nie jest tożsame z utratą kapitału. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant ref.staż. - Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2015 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o. o. w L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych: oddala skargę.
Przedmiotem skargi złożonej przez S. Sp. z o.o. w z siedzibą w L. (dalej: Spółka, Skarżąca, Strona) jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej (dalej: MPiPS) z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące [...] 2014 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
S. Sp. z o. o. z siedzibą w L. przekazała za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wnioski Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące [...] 2014 r. w terminie przewidzianym w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 241, z późn. zm.).
Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...], Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące [...] 2014 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, że z informacji o sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy przekazanej w formularzu Inf – oPP przedstawionym wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy za miesiąc [...] 2014 r. wynika, że wartość niepokrytych strat Spółki przekraczyła [...] wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy przekroczyła [...] wysokości tego kapitału. Ponadto Strona wskazała, że w okresie ostatnich trzech lat odnotowuje zwiększenie stanu zapasów, zwiększenie sumy zadłużenia oraz zmniejszenie wartości aktywów netto. W formularzu Inf – oPP przedstawianym wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy za miesiąc [...] 2014 r. Strona wskazała, że wartość niepokrytych strat Spółki nie przewyższyła [...] wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie przekracza [...] wysokości tego kapitału. Po przeprowadzeniu analizy dokumentacji przedstawionej przez stronę za okres [...] organ I instancji stwierdził, że wartość niepokrytych strat Spółki przewyższyła [...] wysokości kapitału zarejestrowanego, w tym wysokość straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku przekracza [...] wysokości tego kapitału.
W związku z powyższym, w ocenie organu I instancji Strona na dzień złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące [...] 2014 r., spełniła przesłankę z pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw, co uniemożliwia przyznanie pomocy ze środków Funduszu (Dz. U. UE.C z 2004 r. Nr 244, poz. 2, ze zm.) – dalej: Wytyczne wspólnotowe
Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Spółka wniosła odwołanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej wnosząc o uchylenie decyzji w całości i wypłatę dofinansowania za [...] 2014 r., zarzucając wydanej decyzji naruszenie powołanych w decyzji przepisów Wytycznych wspólnotowych, ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407, z późn. zm.); dalej: ustawa o rehabilitacji zawodowej..., ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2007 r., Nr 59 poz.404, z późn. zm.), ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz.U. z 2013 r., poz. 330, z późn. zm.); dalej: ustawa o rachunkowości oraz § 10, § 66-69 Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 37 "rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe", art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
W odwołaniu Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji utożsamił rezerwy z utratą kapitału, podczas gdy rezerwy tworzone są na przyszłe prawdopodobne zobowiązania i są faktycznie zatrzymaniem kapitału w spółce, a nie jego utratą. Skarżąca utworzyła rezerwę - oszacowaną jako wartość przyszłych kosztów najmu związanych z dalszym funkcjonowaniem sklepów (okresy zakończenia umów najmu przypadają na lata [..]), która zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości oraz Międzynarodowych Standardów Rachunkowości obciążyła wynik roku obrotowego, w którym rezerwa została utworzona. Utworzenie rezerwy nie oznacza utraty kapitału w tym okresie, jest to rezerwa na potencjalne koszty do poniesienia w następnych latach, aż do [...] roku.
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...], MPiPS utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
W uzasadnieniu decyzji MPiPS stwierdził, iż pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej wg kryteriów określonych w przepisach prawa UE dotyczących udzielania pomocy publicznej. Środki Funduszu przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej... stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. WE L 214 z 09.08.2008, str. 3).
Kryteria niezbędne dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej są określone w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) – Dz. Urz. WE L 214 z 9.08.2008, str. 3 (dalej: "Rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008) oraz Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Zgodnie z pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych w szczególności za zagrożone uznaje się m.in. przedsiębiorstwo - w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy.
W ocenie organu Skarżąca spełniła te kryteria. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż na dzień złożenia wniosków Wn-D za miesiące [...] 2014 r. wartość zarejestrowanego kapitału Spółki wynosiła [...] zł zł, wartość niepokrytych strat Spółki wyniosła – [...] zł, co stanowi o utracie [...]% kapitału Spółki. Wartość straty odnotowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za [...] 2014 r. wyniosła łącznie [...] zł, co stanowi o utarcie w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku [...] % kapitału Spółki. Ponadto wartość straty odnotowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn- D za [...] 2014 r. wyniosła łącznie [...] zł, co stanowi o utarcie w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku [...] % kapitału Spółki.
Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił, że strona spełniła przesłanki z pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych i tym samym zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji znajdowała się na dzień złożenia w/w wniosku w trudnej sytuacji ekonomicznej uniemożliwiającej wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za w/w okres
Z kolei odnosząc się do zarzutu że organ I instancji utożsamił rezerwy z utratą kapitału Minister stwierdził, że wartość utraty kapitału wyrażona w procentach jest wynikiem analizy finansowej, gdzie pod uwagę wzięto takie wartości zawarte w dokumentach finansowych jak: kapitał podstawowy, kapitał rezerwowy, kapitał zapasowy, straty z lat ubiegłych oraz wartość strat w poszczególnych okresach. Natomiast utworzenie rezerw ma wpływ na bieżący wynik finansowy. Za bezzasadną należy zatem uznać argumentację strony, że utworzenie rezerwy nie ma wpływu na bieżącą płynność finansową Spółki, gdyż pojęcie płynności bieżącej (stosunku aktywów obrotowych do sumy zobowiązań krótkoterminowych) jest pojęciem odrębnym od wyniku finansowego Spółki, który jest brany pod uwagę przy ocenie spełnienia przesłanki z pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych.
Spółka pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. zaskarżyła decyzję MPiPS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Strona sformułowała zarzuty dotyczące naruszenia:
1) przepisów prawa materialnego pkt 10 lit a Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw w związku z art. 48a ust. 2 oraz art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej... oraz w związku z art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów prowadzącą do uznania, iż utworzenie rezerwy jest tożsame z utratą kapitału, podczas gdy rezerwy tworzone na przyszłe prawdopodobne zobowiązania, są faktycznie zatrzymaniem kapitału a nie jego utratą, a w konsekwencji uznanie, że ponad polowa zarejestrowanego kapitału Spółki została utracona;
2) przepisów prawa materialnego pkt 10 lit. a w/w Wytycznych wspólnotowych oraz pkt 1 w części B Załącznika Nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie w związku z art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz w związku z art. 48a ust. 2 oraz art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej... poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów prowadzącą do uznania, iż kwota rezerwy — oszacowana jako wartość przyszłych kosztów najmu związanych z dalszym funkcjonowaniem sklepów w formacie [...], która zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości oraz Międzynarodowych Standardów Rachunkowości obciążyła wynik roku obrotowego, w którym rezerwa została utworzona , podczas, gdy jest to rezerwa na potencjalne koszty do poniesienia w następnych latach, aż do [...]roku;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych w związku z pkt 1 w części B załącznika Nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie oraz w związku z przepisami ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych i zasadami rachunkowości wynikającymi z ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości poprzez powierzchowne uznanie, iż Spółka spełnia jednocześnie obie przesłanki wymienione w pkt 10 lit. a Wytycznych, tj. utraciła [...] kapitału, w tym [...] w ciągu i2 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za miesiące [...] 2014 r.;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego § 10 oraz § 66-69 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 37 "Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe" w związku z art. 48a ust. 2 oraz art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji ... oraz w związku z pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych poprzez nieuwzględnienie powyższych przepisów w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wniosku Wn-D za miesiące [...] 2014 r.;
5) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej w związku z pkt 9-11 Wytycznych wspólnotowych - poprzez błędną wykładnię tych przepisów, w wyniku której PFRON nie dokonał oceny sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące [...] 2014 r. lecz wziął pod uwagę kwoty rezerw krótko- i długoterminowych utworzonych na przyszłe zobowiązania;
6) naruszenie przepisów prawa materialnego pkt 9 Wytycznych wspólnotowych w zw. z art. 48a ust. 2 oraz art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej... poprzez nieuwzględnienie powyższych przepisów w postępowaniu administracyjnym dotyczące. wniosków Wn-D za miesiące [...] 2014 r. (Spółka wchodzi w skład silnej Grupy kapitałowej, co zapewnia stabilność finansową spółkom zależnym, a ponadto Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników S. Sp. z o. o. uchwałą z dnia [...] listopada 2013 r. podwyższyło kapitał zakładowy Spółki o kwotę [...] zł);
7) naruszenie art. 77 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej... poprzez nieuwzględnienie całości dokumentacji zgromadzonej w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników, a w szczególności wyjaśnień i dowodów dotyczących okoliczności i skutków utworzenia rezerw na prawdopodobne przyszłe zobowiązania, jak również regularnie przedkładanych zaświadczeń o niezaleganiu z Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz potwierdzeń terminowych wpłat wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że utworzone zgodnie z zasadą ostrożności rezerwy nie oznaczają utraty kapitału, lecz zatrzymanie bieżącego kapitału w Spółce. Z istoty rezerwy wynika, że odnosi się ona do przyszłych zobowiązań, a ponadto jest tworzona w związku z potencjalnym ryzykiem, a zatem nie ma charakteru ostatecznego. Jeśli przesłanki utworzenia rezerwy ustąpią, wówczas ulega ona rozwiązaniu powiększając tym samym wynik finansowy jednostki, co oznacza, że jednym poleceniem księgowania można kapitał "odzyskać". Skarżąca ponadto podniosła, że poniesiona strata nie ma charakteru gotówkowego lecz wyłącznie "memoriałowy", zatem nie wywiera żadnego wpływu na zdolność Spółki do terminowego regulowania zobowiązań.
W odpowiedzi na skargę MPiPS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentacje w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. j. Dz. U. z 2014 r. poz.1647, z późn.zm.). Stosownie do art. 134 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.); dalej: p. p. s. a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którymi środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. WE L 214 z 09.08.2008, str. 3). Pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Przepis art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, że dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008, w związku z tym dofinansowanie to winno być zgodne z postanowieniami tego Rozporządzenia. Pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia (motyw 15 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/20082008 z dnia 6 sierpnia 2008 r.). Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. Zgodnie z pkt 10 tych Wytycznych niezależnie od wielkości, przedsiębiorstwo uznaje się za zagrożone w następujących okolicznościach:
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub
b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki – jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub
c) niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.
Przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. wskazują okres 12 ostatnich miesięcy poprzedzających dzień złożenia przez stronę wniosku o wypłatę dofinansowania, jako okres podlegający badaniu w zakresie stosunku wysokości straty do wysokości kapitału zarejestrowanego Spółki. Zgodnie z art. 37 ust. 5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy. Informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony są więc składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy, i na podstawie tych dokumentów dokonywana jest ocena czy podmiot jest pracodawcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Sytuację ekonomiczną strony należy badać zatem na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy.
Dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy Wnioskodawca na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy znajdował się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Jak wynika z treści przytoczonych Wytycznych wspólnotowych kryteria te nie muszą być spełnione kumulatywnie - wystarczy spełnienie jednej z przesłanek aby przedsiębiorstwo mogło zostać uznane za zagrożone.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokumentów nadesłanych przez spółkę w odpowiedzi na wezwanie organ ustalił, iż na dzień złożenia wniosków Wn-D za miesiące [...] 2014 r. wartość zarejestrowanego kapitału Spółki wynosiła [...] zł, wartość niepokrytych strat Spółki wyniosła – [...] zł, co stanowi o utracie [...]% kapitału Spółki. Wartość straty odnotowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn-D za [...] 2014 r. wyniosła łącznie [...] zł, co stanowi o utarcie w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku [...] % kapitału Spółki. Ponadto wartość straty odnotowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku Wn- D za [...] 2014 r. wyniosła łącznie [...] zł, co stanowi o utarcie w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku [...] % kapitału Spółki.
Z przeprowadzonej analizy wynika, iż Strona spełniła przesłankę z pkt 10 lit. a w/w Wytycznych wspólnotowych, tj. ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy.
Sąd nie podziela zarzutów Skarżącej kwestionującej przyjęcie przez organy orzekające, iż utworzenie rezerwy na przyszłe prawdopodobne zobowiązania spółki jest tożsame z utratą kapitału. W ocenie Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Zasadnie organ wywiódł, że utworzona rezerwa ma bezpośredni wpływ na bieżący wynik finansowy. Tworzenie rezerw jest wynikiem świadomych decyzji podjętych przez Zarząd Spółki w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o rachunkowości w wyniku finansowym należy uwzględnić rezerwy na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń.
Zgodnie z art. 35d ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości rezerwy tworzy się na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować, a w szczególności na straty z transakcji gospodarczych w toku, w tym z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego się postępowania sądowego. Z kolei zgodnie z ust. 2 tego przepisu, rezerwy zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych, kosztów finansowych lub strat nadzwyczajnych, zależnie od okoliczności, z którymi przyszłe zobowiązania się wiążą. Utworzenie rezerwy zatem wywołuje określony skutek finansowy w odniesieniu do bieżącego okresu. W przypadku Skarżącej utworzenie rezerw wpłynęło na wyniki finansowe spółki, a więc na jej sytuację finansową będącą przedmiotem oceny na dzień złożenia przedmiotowych wniosków.
Rezerwa powinna zatem spełniać wszystkie warunki definicji zobowiązań, a więc na dzień bilansowy musi istnieć obowiązek wykonania świadczeń w przyszłości, ich wartość musi być określona wiarygodnie, a jedyną przesłanką do utworzenia rezerwy, a nie zobowiązania, powinna być niepewność co do kwoty świadczenia lub terminu wymagalności. Przyczyną niepewności co do kwoty mogą być zmieniające się warunki otoczenia zewnętrznego lub wewnętrznego, czyli zmieniająca się rzeczywistość gospodarcza. To ona powoduje, że zmieniać się może kwota czy termin wymagalności. (patrz: Agnieszka Wencel Komentarz do art. 35d ustawy o rachunkowości Lex 2013).
Rezerwy na zobowiązania są tworzone na ściśle określony okres, po upływie którego powinny zostać wykorzystane lub rozwiązane. Jeżeli rezerwa nie została wykorzystana to, po upływie określonego czasu, musi zostać rozwiązana. Zasady rozliczania rezerwy zostały określone w przepisach ustawy o rachunkowości. Co do zasady rezerwa powinna być wykorzystana wyłącznie zgodnie z jej pierwotnym przeznaczeniem. Jeżeli wobec zmniejszenia lub ustania ryzyka uzasadniającego jej utworzenie rezerwa nie została wykorzystana, zwiększy przychody operacyjne, przychody finansowe lub zyski nadzwyczajne. To oznacza, że utworzona rezerwa może być wykorzystana lub rozwiązana w ściśle określonych okolicznościach, Spółka nie ma w tym zakresie dowolności. Nie może rozwiązać rezerwy bez wykazania że przestała istnieć podstawa, dla której rezerwa została utworzona. Ponieważ rezerwę tworzy się na pewne lub prawdopodobne przyszłe zobowiązania, zakłada się, że zostanie ona wykorzystana na te zobowiązania. Zgodnie z treścią art. 35d ust. 3 ustawy o rachunkowości powstanie zobowiązania, na które utworzono rezerwę zmniejsza rezerwę. Natomiast rozwiązanie rezerwy ma miejsce, gdy utworzona rezerwa stanie się bezprzedmiotowa, ponieważ nie wystąpiły przewidywane operacje gospodarcze lub wysokość rezerwy przekracza ich rzeczywistą wartość. Rozwiązanie rezerwy zwiększa zgodnie z art. 35d ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości. Nie znajduje więc uzasadnienia podnoszony przez Stronę argument o zatrzymaniu kapitału w spółce, skoro Spółka nie może tym kapitałem dowolnie dysponować.
Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy o rachunkowości rezerwy na pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania zalicza się do kosztów. W przedmiotowej sprawie rezerwa utworzona na przyszłe zobowiązana Spółki nie została rozwiązana i nadal wywiera wpływ na bieżący wynik finansowy Spółki.
Wobec powyższego Sąd nie podziela również zarzutu Strony o naruszeniu przez organy Międzynarodowego Standardu Rachunkowości Nr 37 "Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe" - Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1126/2008 z 3 listopada 2008 r. przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady.
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia przepisów pkt 9 Wytycznych wspólnotowych poprzez nieuwzględnienie podwyższenia kapitału zakładowego spółki o kwotę [...] zł uchwałą z dnia [...] listopada 2013 r. Organ uwzględnił powyższą okoliczność co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Nie znajduje uzasadnienia także zarzut strony, że organy nie uwzględniły zaświadczeń z US i ZUS o niezaleganiu z płatnościami, Sąd podziela stanowisko organu, że dokumenty te potwierdzają jedynie fakt nie posiadania zobowiązań wobec ZUS i US na dzień [...] lipca sierpnia 2014 r., [...] lipca 2014 r. i nie mają wpływu na powyższe rozstrzygnięcie, gdyż gromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym analiza dokumentów finansowych wskazała na spełnienie przesłanki z pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych, tj. okoliczność, że ponad połowa zarejestrowanego kapitału Spółki została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy.
W ocenie Sądu podkreślona w skardze przez Spółkę jej przynależność do grupy kapitałowej nie ma znaczenia dla oceny sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy. Przynależność przedsiębiorcy do grupy kapitałowej, oznacza, że zgodnie z pkt 13 Wytycznych wspólnotowych, co do zasady nie może on ubiegać się o pomoc na ratowanie lub restrukturyzację. Nie oznacza natomiast, iż przedsiębiorca ten nie może być uznany za przedsiębiorcę zagrożonego jeśli spełnione są przesłanki z pkt 9 - 11 ww. Wytycznych.
Sąd nie dopatrzył się również podnoszonego przez Skarżącą naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W ocenie Sądu, zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji dokonały szczegółowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w uzasadnieniach decyzji wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło