I FZ 45/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, , , po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 835/15 w zakresie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2015 r., odmawiającego przyznania J. N. prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 15 lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2012 r. do stycznia 2013 r. postanawia odrzucić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 835/15, utrzymał w mocy zaskarżone przez J. N. (dalej: skarżący) postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2015 r., odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 15 lipca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2012 r. do stycznia 2013 r. W postanowieniu tym sąd podzielił stanowisko referendarza sądowego, zgodnie z którym skarżący nie spełnił przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Skarżący wniósł na powyższe postanowienie zażalenie, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), modyfikująca – w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką bez wątpienia jest rozpoznawana sprawa – m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Znacznej zmianie uległ m.in. art. 260 p.p.s.a., przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stanowiący, że wniesienie sprzeciwu (jeśli nie jest on odrzucony) skutkuje utratą mocy przez zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został ten sprzeciw wniesiony, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu wydane w tym trybie przysługiwało zażalenie (por. art. 260 p.p.s.a. in fine, w brzmieniu sprzed dnia 15 sierpnia 2015 r.). Obecnie – jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w skarżonym postanowieniu – w świetle art. 260 p.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym – w przeciwieństwie np. do art. 258 § 4 p.p.s.a. (przewidującego w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwość wydawania zarządzeń lub postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., przez sąd) – nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie. Wymaga przypomnienia, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie, jak to wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 22 grudnia 2015 r. W konsekwencji należy stwierdzić, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy. Zażalenie wniesione na orzeczenie, od którego nie przysługuje taki środek zaskarżenia, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Z tego też powodu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.