II SA/Go 651/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-11-10
Skład orzekający: Marek Szumilas, Aleksandra Wieczorek, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania administracyjnego z powodu niewykazania przez stronę daty powzięcia informacji o przyczynie stanowiącej przesłankę wznowienia?Ratio decidendi
Organy administracji błędnie odmówiły wznowienia postępowania, ponieważ skarżący wykazali w sposób wiarygodny i przekonywujący, że złożyli wniosek o wznowienie postępowania w ustawowym terminie. Sąd uznał, że twierdzenia skarżących o dacie powzięcia informacji o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, poparte dowodami w postaci korespondencji i map, były wystarczające do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący Z.D. i G.D. wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nakazującą wymianę słupów energetycznych, argumentując, że nie brali udziału w postępowaniu, mimo że jeden ze słupów znajdował się na ich działce, a także że dowiedzieli się o nowych okolicznościach faktycznych. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że skarżący nie wykazali daty powzięcia informacji o przyczynach wznowienia. Skarżący zarzucili organom brak merytorycznego odniesienia się do ich zażaleń i zaleceń sądu z poprzedniej sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Z.D. i G.D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. o numerze [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących Z.D. i G.D. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym skargą postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia Z.D. i G.D., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...].
Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. PINB nakazał spółce z o.o. E - Oddział Dystrybucji jako właścicielowi linii elektroenergetycznej średniego napięcia, na odcinku tej linii przebiegającym przez działki nr [...] w miejscowości [...], wymienić słupy drewniane na słupy sprawne technicznie – w terminie 100 dni od otrzymania decyzji.
W dniu 7 marca 2011 r. do PINB wpłynęło podanie Z.D. i G.D. z dnia [...] marca 2011r, zatytułowane: "Dotyczy: [...] i decyzji nr [...] z dnia [...].12.2010 r. Wniosek o korektę decyzji nr [...]". W uzasadnieniu wywodzili, że żądanie korekty związane jest z faktem, iż jeden ze słupów podlegających wymianie usytuowany jest na stanowiącej ich własność działce nr [...] oraz, że Z.D., będąc współwłaścicielką tej działki gruntu, została pominięta jako strona w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzją. Do wniosku dołączyli m.in. wypis z ewidencji gruntów dla działki nr [...] wskazujący, iż jest ona przedmiotem współwłasności Z. i G.D..
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], znak: [...] PINB, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, wznowił na żądanie Z.D. postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego linii elektroenergetycznej średniego napięcia odgałęzienie L,B. (linia boczna) wieś [...] (przechodzącej przez działki nr [...], obręb geodezyjny [...]), stanowiącej własność E Sp. z o. o., zakończone decyzją ostateczną nr [...] z [...] grudnia 2010 r., znak: [...], a następnie w dniu [...] listopada 2011r. organ ten wydał decyzję nr [...], znak: [...], w której powołując się na art. 66 ust. 1 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał spółce z o.o. E - Oddział Dystrybucji w linii elektroenergetycznej średniego napięcia, odcinek; stacja trafo S-4085 [...] - słup linii głównej nr 405/68, odgałęzienia idącego przez działki nr [...] w m. [...], wymienić drewniane słupy na sprawne technicznie, w terminie 100 dni od daty otrzymania decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania Z. i G.D., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB), decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] uchylił w całości decyzję PINB nr [...] z [...] listopada 2011 r., przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], znak: [...] PINB, powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, w związku z wnioskiem Z.D. z dnia [...] marca 2011 r. orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej jego decyzją nr [...] z [...] grudnia 2010 r.
Kolejną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., (znak: [...]) WINB, po rozpatrzeniu wniosku Z. i G.D., stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2012r., nr [...].
W dniu [...] kwietnia 2013 r. PINB powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, wydał decyzję nr [...], znak: [...], w której orzekł, że po przeprowadzeniu wznowionego postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] grudnia 2010 r. nr [...], znak: [...], odmawia uchylenia tej decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że nowe okoliczności, które wyszły na jaw w toku wznowionego postępowania, nieznane organowi w dniu wydania decyzji dotychczasowej nie stanowiły podstawy do jej uchylenia i wydania decyzji o odmiennej treści. Również ustalonego w toku postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...].12.2010 r. stanu faktycznego (dowodzącego konieczność wymiany słupów drewnianych z uwagi na ich erozję biologiczną) nie zmieniła okoliczność dotycząca braku udziału strony w tym postępowaniu.
Po rozpatrzeniu odwołania Z. i G.D., decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], WINB uchylił w całości decyzję PINB nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r., przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. PINB zwrócił się do Z.D. i G.D. o sprecyzowanie żądania zawartego w podaniu z dnia [...] marca 2011 r.
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lipca 2013r. Z.D. podniosła, że podstawą wznowienia postępowania są przepisy art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 Kpa z tego względu, iż nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, zaś nowy fakt, nieznany w dniu wydania decyzji, dotyczy okoliczności, iż słup energetyczny zlokalizowany jest na jej działce nr [...], a nie na działce należącej do M.H.. Nadto Z.D. wskazała, iż "innym nowym faktem" jest pomyłka organu w decyzji co do numeru działki - jest nr [...], winno być nr [...], Wnioskodawczym stwierdziła, że o powyższych faktach dowiedziała się w dniu 28 lutego 2010 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. (znak: [...]) PINB zwrócił się do Z.D. z wezwaniem o złożenie wniosku "z podpisem w oryginale", jego uzasadnienie oraz uściślenie daty, w której dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ podkreślił, że niezrozumiałe jest podanie w poprzednim piśmie przez Z.D. daty [...] lutego 2013 r. skoro decyzja nr [...] została wydana w dniu [...] grudnia 2010 r.
Odrębnym pismem z dnia [...] lipca 2013 r. (znak: [...]) PINB wezwał G.D. do usunięcia braków w złożonym podaniu o "korektę" decyzji nr [...] zgodnie z uprzednim wezwaniem zawartym w piśmie PINB z dnia [...] czerwca 2013r. (znak: [...]).
Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2013 r. skierowanym do PINB Z.D., G.D. oraz M.H., reprezentowany przez G.D., oświadczyli kolejno: Z.D. - że w poprzednim piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. pojawił się błąd i zamiast daty [...] lutego 2010 r. powinna być data [...] lutego 2011 r. i jej żądanie oparte jest na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa; M.H. - że mimo, iż był stroną w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] nie uczestniczył w tym postępowaniu z tego powodu, iż PINB nie dopełnił formalności dotyczących "skutecznego ustanowienia pełnomocnika"; G.D. - że w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] został "tylko potraktowany jako uczestnik postępowania, pełnomocnik M.H. i w związku z tym bez własnej winy nie uczestniczył w postępowaniu jako jego strona i nie doręczono mu skutecznie decyzji, zdaniem G.D. nastąpił również błąd w lokalizacji słupa zamiast na działce nr [...] na działce nr [...] oraz pomylono numer działki nr [...] (jest nr [...]).
Decyzją nr [...], znak: [...] z dnia [...] października 2013 r. PINB wskazując na przepisy art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 146 § 2 Kpa, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...], znak: [...], odmówił uchylenia tej decyzji.
WINB, po rozpatrzeniu odwołań Z.D. i G.D., decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję PINB nr [...] z dnia [...] października 2013 r. i jednocześnie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją PINB nr [...] z dnia [...] października 2013 r.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że ze względu na niedopełnienie wymogów formalnych podania Z.D. i G.D. z dnia [...] marca 2011r., wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną PINB z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], znak: [...] było przedwczesne. Organ powiatowy w toku dotychczasowego postępowania nie dokonał bowiem wyczerpujących wyjaśnień w celu jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, czy przedmiotowy wniosek Z.D. i G.D. z [...] marca 2011 r. został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 Kpa. Za niewystarczające WINB uznał wskazanie przez Z.D. jedynie daty ([...] lutego 2011 r.), w której dowiedziała się ona o okolicznościach będących, jej zdaniem, podstawą do wznowienia postępowania, bez podania przy tym konkretnych okoliczności i dowodów poświadczających te twierdzenia. W ocenie WINB, Z.D. w żaden sposób nie udowodniła swojego twierdzenia co do wskazanej przez siebie daty, w której dowiedziała się o okolicznościach będących jej zdaniem podstawą do wznowienia postępowania, zaś PINB nie wystąpił do niej w sposób konkretny i jednoznaczny
o uzupełnienie wniosku w tym zakresie. Dalej w uzasadnieniu swojej decyzji kasacyjnej WINB wskazał, że strona żądająca wznowienia postępowania zobowiązana jest do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze względu na konieczność ustalenia, czy jej podanie
o wznowienie postępowania zostało złożone z zachowaniem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia. W przypadku zaś braków podania w tym zakresie organ powinien dochować szczególnej staranności w wyjaśnieniu motywów działania wnioskodawcy poprzez prawidłowe wezwanie, w trybie art. 64 § 2 Kpa, do uzupełnienia podania. W omawianej sprawie powyższe wymogi nie zostały dotrzymane zarówno przez wnioskodawcę jak i przez organ, co skutkowało przedwczesnym wznowieniem postępowania. WINB wskazał, że z tych przyczyn postępowanie wznowione postanowieniem PINB z dnia [...] czerwca 2011r., nr [...] zostało umorzone w całości. Końcowo organ odwoławczy zwrócił uwagę PINB, że takie rozstrzygnięcie nie zwalnia go z obowiązku prawidłowego rozpoznania przedmiotowego podania w przedmiocie wznowienia postępowania.
W związku z takim stanowiskiem organu odwoławczego, PINB wystosował do Z.D. i G.D. pismo z dnia [...] lutego 2014 r., w którym - powołując się na przepis art. 64 § 2 Kpa - w związku z treścią wniosku z dnia [...] marca 2011 r. ( przyjmując, zgodnie z wymogami formalnymi jako datę jego wpływu do organu 5 sierpnia 2013 r.) uznając iż żądanie "korekty" decyzji nr [...] nie precyzuje dostatecznie rzeczywistego stanowiska wnioskodawców odnośnie żądanego trybu weryfikacji decyzji ostatecznej. Wyjaśniając, iż ostatecznie o charakterze wniesionego podania decyduje strona, to żądanie w nim zawarte powinno być na tyle precyzyjne by nie pozostawiało organowi do którego jest kierowane możliwości domniemywania bądź dowolnej interpretacji woli wnioskodawcy, wezwał wnioskodawców do sprecyzowania żądań w terminie 7 dni udzielając pouczenia, iż nieusunięcie stwierdzonych nieścisłości spowoduje pozostawienie podania bez nadania biegu w sprawie.
Dnia 14 lutego 2014 r. do organu wpłynęło pismo z dnia [...] lutego, podpisane - mimo wskazywania, iż pochodzi również od M.H. - przez G.D., w którym wnoszący poinformował, iż podstawą wznowienia i żądania korekty decyzji nr [...] jest art. 145 § 1 Kpa, "co było już wielokrotnie wyjaśniane i o czym PINB posiada wiedzę od 3 lat" . W piśmie tym nadto wskazywał on szereg okoliczności, które powinny być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Do pisma tego dołączone zostały kopie dwóch pism z dnia [...] lipca 2013 r.
Kolejnym wezwaniem z dnia [...] lutego 2014 r. PINB, ponownie powołując się na art. 64 § 2 Kpa wezwał G.D. i M.H. - w związku z pismem z dnia [...] lutego 2014 r. i załączonym do niego pismem z [...] lipca 2013 r.,- "do złożenia wyjaśnień treści i uzupełnienia podania", w terminie 7 dni od otrzymania zobowiązania. Jednocześnie organ stwierdził, że decyzja nr [...] jest ostateczna, a nałożony nią obowiązek został wykonany, zatem podważanie jej ostateczności w trybie art. 145 § 1 Kpa jest niedopuszczalne, bowiem ten tryb weryfikacji dotyczy właśnie decyzji ostatecznych. Wyjaśnił również że strona pominięta w postępowaniu administracyjnym powinna w tej sprawie złożyć podanie stosownie do art. 148 Kpa w terminie 1 miesiąca od dnia w którym dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą wznowienia postępowania. Organ zwrócił też uwagę na brak podpisu M.H. na piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. jak i brak podpisu G.D. na piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. jak też oznaczenie załączników do pisma z dnia [...] lutego jako kopie. Zobowiązując "do wyjaśnienia wskazanych niejasności oraz uzupełnienia braków wniosku w terminie 7 dni" pouczył, że niedochowanie terminu skutkuje nierozpoznaniem wniosku.
W dniu 3 marca 2014 r. do organu wpłynęło pismo z dnia [...] lutego 2014 r. – mimo wskazania, iż pochodzi także od M.H. - podpisane przez G.D. z oświadczeniem, że podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 5 Kpa oraz że "wszystkie nowe okoliczności, które przedstawiają poniżej" zostały zgłoszone organowi w terminie mniejszym niż 30 dni od momentu gdy strona dowiedziała się o nich, co wynika z akt sprawy o znaku [...]". W dalszej części znalazły się obszerne wywody na temat ułomności decyzji nr [...].
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. (znak [...]), PINB powiadomił G.D., że uznaje iż podstawą prawną jego wniosku z dnia [...] marca 2011 r. o wznowienie postępowania jest przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Jednocześnie wskazał, iż w sprawach sygnalizowanych nieprawidłowości decyzji nr [...] organy nadzoru budowlanego udzielały mu wielokrotnie stosownych odpowiedzi i wyjaśnień. Odnosząc się zaś do wskazania we wniosku z dnia [...] marca 2011r., jako nowej okoliczności uzasadniającej żądanie wznowienia postępowania, pozyskania informacji o rzeczywistej lokalizacji słupa nr 405/12-4 na działce [...], powołując się ponownie na przepis art. 64 § 2 Kpa, wezwał wnioskodawcę do wskazania dowodów i konkretnych okoliczności dotyczących terminu w którym strona dowiedziała się o faktycznej lokalizacji tego słupa na jej działce [...], błędnie określonej w decyzji [...] jako działka [...] – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania w sytuacji jego uchybienia.
W dniu 26 marca 2014 r. do PINB wpłynęło pismo G.D. z dnia [...] marca 2014 r. nadane przesyłką zwykłą z datą stempla pocztowego 24 marca 2014 r. W piśmie tym G.D. oświadczył, iż o rzeczywistej lokalizacji słupa na jego działce dowiedział się z mapy geodezyjnej uzyskanej od projektanta wykonującego na jego zlecenie projekt przyłącza do jego działki, co miało miejsce [...] lutego 2011r. W tym też dniu dowiedziała się o sprawie jego żona Z., która też wówczas zauważyła, iż została pominięta w decyzji nr [...].
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. (znak [...]) PINB zawiadomił G.D., że "przedmiotowy wniosek z dnia [...] marca 2011 r., o korektę decyzji nr [...], (którego współautorem jest również Z.D.) pozostawia bez rozpoznania". Organ opisując przebieg prowadzonej korespondencji, mającej na celu usunięcie braków formalnych złożonego wniosku o wznowienie postępowania i w konkluzji stwierdził, że w zakreślonym terminie, który upłynął w dniu 19 marca 2014 r. G.D. nie uzupełnił wniosku.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 5/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uwzględnił skargę G.D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego i zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku z dnia [...].03.2011 r. - w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy.
W uzasadnieniu powyższego wyroku WSA stwierdził, że analiza okoliczności sprawy wszczętej wnioskiem G.D. i Z.D. z dnia [...] marca 2011r., w szczególności zaś ich pism kierowanych w toku postępowania jak i odpowiedzi udzielanych na wezwania PINB po uchyleniu przez WINB ostatniej z decyzji wydanych w sprawie, wskazuje, iż przed wystosowaniem do nich pism z dnia [...] marca 2014 r. każde z nich już podało PINB zarówno termin w jakim powzięło wiadomość o wskazywanych przyczynach wznowienia, jak i wskazało okoliczności oraz dowody dla ich wykazania. Obowiązkiem PINB było zatem rozstrzygnięcie postanowieniem (art. 149 § 1 lub 3 kpa) w przedmiocie dopuszczalności wznowienia postępowania, w tym w aspekcie dochowania przez każde z wnioskodawców terminu w odniesieniu do przytaczanych różnych podstaw wznowienia.
W dniu [...] lipca 2015 r. PINB wydał postanowienie nr [...] znak: [...], którym powołując się na art. 149 § 3 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2011 r. Z.D. i G.D. zatytułowanego "Wniosek o korektę decyzji nr [...]", doprecyzowanego przez Z.D. pismem z dnia [...] lutego 2014r. i z dnia [...] lutego 2014r. oraz przez G.D. pismem z dnia [...] lutego 2014r. i z dnia [...] lutego 2014r., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], nakładającej na Spółkę z o.o. "E" obowiązek wymiany w terminie 100 dni od daty otrzymania decyzji, na sprawne technicznie, drewnianych słupów w linii energetycznej średniego napięcia, odcinek: stacja trafo S-4085 [...] - słup linii głównej nr 405/68, odgałęzienie idące przez działki nr [...], (numeracja sprzed podziału działki nr [...]) w miejsowości [...].
W uzasadnieniu PINB wskazał, że wnoszący o wznowienie postępowania nie wskazali okoliczności i nie przedstawili dowodów na to, kiedy dowiedzieli się
o "podstawie do wznowienia postępowania". Natomiast w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] lutego 2014 r. wnioskodawcy nie usunęli braku podania w tym zakresie.
Zażalenie na postanowienie PINB nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wnieśli Z.D., G.D. oraz M.H., reprezentowany przez G.D., kwestionując wydane rozstrzygnięcie organu powiatowego. PINB podkreślił, że zażalenie M.H., reprezentowanego przez G.D., stanowi przedmiot odrębnego rozstrzygnięcia organu odwoławczego - postanowienie znak: [...].
Rozpoznając zażalenie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r., znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie organ odwoławczy wskazał, iż wnioskodawcy – Z.D. i G.D. w żaden sposób nie udowodnili wskazanej przez siebie daty ([...] lutego 2014 r. - z mapy geodezyjnej uzyskanej od projektanta wykonującego na jego zlecenie projekt przyłącza do jego działki), w której jakoby dowiedzieli się oni o okolicznościach stanowiących podstawę ich żądania wznowienia postępowania administarcyjnego. Co więcej, Z.D. i G.D., nie udowodnili tej daty pomimo wielokrotnego wezwania PINB.
W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego wskazana przez wnioskodawców okoliczność nie jest umocowana w udokumentowanej czynności, co rodzi skutek w postaci oceny, że nie zawiera ona cech wiarygodności. Przy czym prezentowane przed organem powiatowym stanowisko skarżących w kwestii udokumentowania wskazywanych (w istocie negujące taką potrzebę) w żadnym razie nie może być usankcjonowane przez organ na przykład w drodze korzystnej dla wnioskodawców oceny przedmiotu sprawy. Organ podkreślił, że wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest sytuacją wyjątkową i organy administracji muszą w tym zakresie mieć na względzie konieczność przestrzegania zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną przez ustawodawcę w art. 16 Kpa. Natomiast zasada trwałości decyzji administracyjnej służy realizacji takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Szczególne zaś znaczenie tej zasady przejawia się w sferze ochrony praw słusznie nabytych. Trwałość decyzji ostatecznych powoduje, że nie mogą być one zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko w trybie i w przypadkach wprost określonych w przepisach prawa
z uwzględnieniem określonych tym prawem wymagań.
W skardze na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Z.D. i G.D. wywodzili, że organ odowławczy nie odpowiedział merytorycznie na wniesione w niniejszej sprawie zażalenie oraz nie wykonał zaleceń WSA w Gorzowie Wlkp. zawartych w wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Go 5/15.
Skarżący podkreślili, że WINB nie odniósł się do kwestii wadliwego (zbiorowego) doręczenia postanowienia z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], które nadal formalnie nie zostało doręczone stronom i nie wywołuje wobec tego żadnych skutków prawnych. Ponadto organ odwoławczy nie udowodnił braku wiarygodności terminów
i nowych okoliczności wznowienia. Poprzez swoje działanie organy zmuszają skarżących do aktywności dowodowej, tak jak w postępowaniu karnym, co jest niezgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga była zasadna.
Przedmiotem badania Sądu w danej sprawie administracyjnej była zgodność z prawem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Przypomnijmy - postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. Odmowa wznowienia postępowania nastąpiła ze względu na niewykazanie przez wnioskodawców – Z.D. i G.D. – okoliczności i dowodów wskazujących na datę powzięcia informacji o przyczynie stanowiącej przesłankę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wymienioną powyżej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2010 r.
Stanowisko to zaakceptował w pełni Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy orzeczenie wydane w pierwszej instancji.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że stanowisko zaprezentowane przez organy obydwu instancji było błędne.
Jako podstawę prawną wznowienia postępowania administracyjnego skarżąca Z.D. wskazała przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, natomiast skarżący G.D. – przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 5 kpa - jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, skarżący przedstawili okoliczności faktyczne, które w ich ocenie winny skutkować wszczęciem postępowania wznowieniowego. Z.D. wskazała, że jeden ze słupów napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia, na odcinku: stacja trafo S - 4085 [...] – słup linii głównej nr 405/68, w odgałęzieniu od linii głównej, posadowiony został na działce gruntu nr ewid. [...], którego jest współwłaścicielką. Skarżąca podała, że jako współwłaścicielce nieruchomości przysługiwało jej prawo czynnego udziału w postępowaniu zakończonym decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2010 r. nakładającą obowiązek wymiany słupów drewnianych na sprawne technicznie, którego to prawa jej nie zapewniono.
G.D. podał, że dopiero po wydaniu przedmiotowej decyzji, z treści map geodezyjnych sporządzonych przez projektanta A.M. powziął wiadomość, że jeden z wymienianych słupów jest posadowiony na nieruchomości - działce gruntu nr ewid. [...], którego wspólnie z małżonką są współwłaścicielami.
W myśl art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. § 2 stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Użyty w przytoczonym przepisie zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona tu dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt II OSK 674/13, Lex nr 1664450).
Przenosząc powyższe uwagi na tło rozpatrywanej sprawy, przyjdzie zauważyć, że skarżąca Z.D. już w piśmie z dnia [...] lipca 2013r. wskazała, że o treści decyzji z dnia [...] grudnia 2012r. dowiedziała się w dniu 28 lutego 2011r. W piśmie z dnia [...] lutego 2014r. G.D. podaje, że o okolicznościach stanowiących przyczynę wznowienia dowiedział się przed upływem 30 dni od ich zgłoszenia organowi. Natomiast w pismach z dnia [...] marca 2014 r., [...] marca 2014 r. oraz [...] marca 2014 r. skarżący wskazali konkretne okoliczności powzięcia informacji o rozstrzygnięciu zawartym w decyzji z dnia [...] grudnia 2010r. Skarżący podali, że o usytuowaniu słupa na działce nr. [...], stanowiącej ich współwłasność, dowiedzieli się z treści pisma informacyjnego E z dnia [...] lutego 2011r. oraz z dołączonej do niego mapy z naniesioną linią elektroenergetyczną. Na uwiarygodnienie przedstawionych okoliczności skarżąca Z.D. do pisma z dnia [...] marca 2014 r. dołączyła kserokopię pisma informacyjnego E z dnia [...] lutego 2011 r. oraz mapy obejmującej dany teren z naniesioną linią elektroenergetyczną.
Wobec powyższych ustaleń należy uznać, że twierdzenia skarżących w kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, mają oparcie w okolicznościach danej sprawy. Trzeba pamiętać, że wnoszący podanie o wznowienie postępowania nie mają obowiązku udowodnienia, że przewidziany w art. 148 kpa termin został zachowany. Powinni natomiast w sposób wiarygodny i przekonywujący wykazać, że powyższy wymóg został dopełniony.
Organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2043/12, Lex nr 1450858).
W ocenie Sądu, kwestia zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 kpa, winna podlegać ocenie na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności organ winien poddać analizie twierdzenia i stanowisko zgłoszone w tym zakresie przez wnoszącego podanie oraz winien ocenić czy twierdzenia wnioskodawcy są logiczne i spójne z pozostałym materiałem dowodowym. Ponownie warto wskazać, że wymóg udowodnienia przez wnoszącego podanie zachowania terminu o którym mowa w art. 148 kpa nie ma oparcia w procedurze administracyjnej, zauważyć w tym miejscu też wypada, że niejednokrotnie obowiązek tej treści nie byłby przez wnoszącego podanie możliwy do wykonania.
Wskazać przyjdzie, że w analizowanej sprawie obydwoje skarżący konsekwentnie podnosili, że o treści decyzji powzięli wiadomość w dniu 28 lutego 2011r. A zatem twierdzenia każdego ze skarżących znajdowały poparcie w stanowisku drugiego skarżącego. Okoliczność tę należy ocenić jako mającą w sprawie istotne znaczenie dowodowe. Nadto jak wyżej podniesiono w pismach z dnia [...] marca 2014 r., [...] marca 2014 r. oraz [...] marca 2014r. skarżący wskazali konkretne okoliczności podjęcia informacji o treści decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., a na poparcie swoich twierdzeń załączyli korespondencję z E. W tych okolicznościach brak jest podstaw do podważenia stanowiska skarżących.
Należy również pamiętać, że w wyroku z dnia 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SAB/Go 5/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. stwierdził, że stan sprawy nie pozwalał na jej zakończenie poprzez pozostawienie wniosku skarżących z dnia [...] marca 2011r. o wznowienie postępowania bez rozpoznania, tak jak to nastąpiło pismem z dnia [...] marca 2014r. Sąd wskazał, że analiza okoliczności sprawy, w szczególności zaś ich pism kierowanych w toku postepowania jak i odpowiedzi udzielanych na wezwanie PINB po uchyleniu przez WINB ostatniej z decyzji wydanych w sprawie, wskazuje, iż przed wystosowaniem do nich pism z [...] marca 2014 r. każde z nich już podało PINB zarówno termin w jakim powzięło wiadomość o wskazanych przyczynach wznowienia jak i wskazało okoliczności i dowody dla ich wykazania.
Trzeba zauważyć, że do powyższych okoliczności, wynikających zarówno z materiału dowodowego, jak i treści uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Go 5/15, organy obydwu instancji w wydanych orzeczeniach nie ustosunkowały się. W szczególności organy nie odniosły się w żaden sposób do materiału dowodowego, który dawał podstawę do przyjęcia, że wniosek z dnia [...] marca 2011 r. o wznowienie postępowania złożony został w terminie, o którym mowa w art. 148 kpa. Należy podnieść, że wykazanie przez skarżących okoliczności dotyczących zachowania terminu do złożenia wniosku nastąpiło przed wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postepowania administracyjnego, a zatem orzekając w sprawie organ dysponował kompletnym materiałem dowodowym.
Wobec powyższych ustaleń, które wynikają z akt sprawy należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 80 i art. 148 kpa. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ uwzględni wszystkie okoliczności wynikające ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym podnoszone przez skarżących w ich pismach z [...] marca 2014 r., [...] marca 2014 r. i [...] marca 2014 r.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270), postanowienia obydwu instancji zostały uchylone. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło