II FZ 1083/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1024/15 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r, sygn. akt I SA/Łd 1024/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił J. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (zwanej dalej "Spółką", "Skarżącą") przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiotem prowadzonej przez Spółkę działalności jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 7.234.000 zł, wartość środków trwałych wynosi 126.198,23 zł. Wysokość zysku netto Skarżącej za ostatni rok obrotowy stanowi przy tym kwotę 1.118.712,73 zł. Jednocześnie w skład majątku Skarżącej wchodzą: nieruchomość inwestycyjna o wartości 27.131.390,70 zł i środki pieniężne o wartości 21.060,38 zł. Ponadto zgromadzone środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym w dniu 31 grudnia 2014 r. stanowiły kwotę 40.039,79 zł. Dane te znajdują potwierdzenie w nadesłanych dokumentach źródłowych, a w szczególności w rachunku zysku i strat oraz w bilansie na dzień 31 grudnia 2014 roku. Jednocześnie w 2014 r. Skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 885.355,26 zł (według CIT-8). Ponadto analiza wyciągów bankowych dowodzi, że saldo na rachunku prowadzonym w BGŻ na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku opiewało na kwotę 30.567 zł. Kwota zaś wolnych środków na rachunku bankowym w Banku Spółdzielczym Rzemiosła wynosiła 16,87 zł. Ponadto z nadesłanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowego w BGŻ wynika, że na Skarżącej ciąży obowiązek uregulowania należności pieniężnych w łącznej kwocie 345.006,74 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a także wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie, która wynosi 500 zł Sąd doszedł do przekonania, że Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wykazywana strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie może być uznana za wystarczającą przesłankę uzasadniającą przyznanie takiej pomocy, ponieważ nie przesądza jednoznacznie o utracie płynności finansowej Spółki i braku możliwości regulowania ciążących na stronie zobowiązań, zwłaszcza w sytuacji kontynuowania przez podmiot prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd zwrócił uwagę na możliwość zobowiązania wspólników do dopłat. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka, wnosząc o jego uchylenie w całości, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a."), poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą żadne szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie z kosztów sądowych, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jasno wskazuje, iż Spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. W ocenie Skarżącej, WSA błędnie wskazał, że Spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Sąd nie wziął pod uwagę starty finansowej, jaką posiada spółka oraz istotnej w sprawie okoliczności, że kwota wolnych środków na rachunku bankowym w Banku Spółdzielczym Rzemiosła wynosiła jedynie 16,87 zł. Ponadto Spółka ma zajęte przez Komornika Sądowego wierzytelności z rachunków bankowych i ciąży na niej obowiązek uregulowania należności pieniężnych w łącznej kwocie 345.006,74 zł. Powyższe okoliczności potwierdzają utratę przez Spółkę płynności finansowej, a nadto ciążące liczne zobowiązania finansowe. Spółka nie jest w stanie uiścić należnego wpisu od skargi w wysokości 500 zł, powyższa kwota stanowi sporą dolegliwość finansową dla Spółki i uszczuplenie jej majątku. Prowadzona przez Spółkę działalność gospodarcza nie tylko nie generuje zysków, ale często doprowadza do licznych strat finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w treści powołanego powyżej przepisu sformułowanie "może" wskazuje na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia podejmowanego przez sąd administracyjny w postępowaniu incydentalnym w przedmiocie przyznania prawa pomocy osobie prawnej. W konsekwencji, gdy wnioskodawcą jest osoba prawna, sąd może odmówić przyznania prawa pomocy, nawet jeśli ustali, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 246 § 2 p.p.s.a. Uznaniowy charakter podejmowanego rozstrzygnięcia, nie zwalnia Sądu, rzecz jasna, z obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy wpadkowej oraz uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. Taka konstrukcja instytucji prawa pomocy w przypadku osoby prawnej determinuje także zakres kontroli instancyjnej sprawowanej w omawianym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny. NSA nie może wkraczać swym rozstrzygnięciem w sferę dyskrecjonalnych kompetencji przyznanych sądowi pierwszej instancji orzekającemu w przedmiocie wniosku. Poza zakresem postępowania zażaleniowego znajduje się w tym wypadku merytoryczna strona rozstrzygnięcia odmownego, a rozpoznanie zażalenia ogranicza się jedynie do kwestii proceduralnych, w szczególności prawidłowości poczynionych przez sąd ustaleń faktycznych czy zgodności uzasadnienia orzeczenia ze wzorcami określonymi w ustawie. Mając na względzie poczynione powyżej uwagi, kontrola instancyjna sprawowana przez NSA w niniejszej sprawie nie obejmuje swym zakresem w ogóle merytorycznej strony zaskarżonego postanowienia, i skupia się wyłącznie na jego aspektach proceduralnych. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie stwierdza w tym względzie, że Sąd pierwszej instancji nie uchybił żadnym przepisom postępowania, nie zachodzą zatem przesłanki do uwzględnienia zażalenia. Przede wszystkim rozstrzygnięcie w sprawie zapadło na podstawie wnikliwej analizy sytuacji majątkowej spółki, która doprowadziła Sąd pierwszej instancji do prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które odpowiada wszelkim wymogom sformułowanym w art. 141 § 4 p.p.s.a., znajdującym odpowiednie zastosowanie do postanowień na mocy art. 166 p.p.s.a. Sąd oparł ustalenia faktyczne w sprawie na danych zawartych we wniosku złożonym przez Spółkę oraz dokumentach do niego dołączonych, dochodząc na ich podstawie do słusznej konkluzji, że wnioskodawca nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Spółka osiąga wysokie przychody, które wykluczały możliwość uznania, że poniesienie kosztu wpisu od skargi przekracza jaj możliwości finansowe. Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.[pic]