II SA/Wa 878/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia, który brał udział w zatwierdzeniu projektu orzeczenia organu I instancji, może orzekać w postępowaniu odwoławczym w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia, który brał udział w zatwierdzeniu projektu orzeczenia organu I instancji, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Naruszenie tej zasady stanowi wadę postępowania dającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL) w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. CWKL uchyliła część orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) dotyczącą rozpoznanych schorzeń i ustaliła nowe, utrzymując w mocy orzeczenie RWKL w części dotyczącej kategorii N (niezdolny do służby). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym nieuwzględnienie dokumentacji medycznej wskazującej na zespół stresu pourazowego (PTSD) wynikający ze służby wojskowej. Sąd administracyjny uchylił orzeczenie CWKL, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania polegające na udziale w składzie orzekającym członka, który wcześniej brał udział w zatwierdzaniu projektu orzeczenia RWKL.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w zaskarżonej części i zasądził od CWKL na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w zaskarżonej części, 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz skarżącego P. S. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., działając na podstawie przepisów § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. S., uchyliła orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w części dotyczącej rozpoznanych schorzeń i ustaliła nowe oraz utrzymała w mocy to orzeczenie w części dotyczącej kategorii N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Do wydania powyższych orzeczeń doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: P. S. został skierowany przez Dowódcę JW nr [...] w [...] do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w celu ustalenia stanu zdrowia w związku z niewykonywaniem zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące. Po zgromadzeniu dokumentacji oraz przeprowadzeniu stosownych badań Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. rozpoznała u P. S. - w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej "zespół uzależnienia od alkoholu" (§ 72 pkt 2), natomiast w grupie schorzeń współistniejących "otyłość prostą" (§ 1 pkt 7), "skrzywienie przegrody nosa" (§ 26 pkt 3) i uznała orzekanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N - Zał. 1 Grupa II) oraz zaliczyła do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Na skutek złożonego przez P. S. odwołania powyższe orzeczenie zostało uchylone orzeczeniem Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. i sprawa przekazana Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dodatkowej dokumentacji lekarskiej złożonej przez orzekanego na etapie postępowania odwoławczego. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. rozpoznała u P. S. - w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej "zespół uzależnienia od alkoholu z reakcjami lękowo - depresyjnymi na podłożu zaburzeń emocji i zachowania oraz przebytego stresu pourazowego" (§ 72 pkt 2, § 68 pkt 2 i § 67 pkt 3), natomiast w grupie schorzeń współistniejących "otyłość prostą" (§ 1 pkt 7), "skrzywienie przegrody nosa" (§ 26 pkt 3), "przebyte skręcenie stawu skokowo-goleniowego prawego" (§ 77 pkt 5) oraz "przebyte złamanie V kości śródręcza prawego" (§ 75 pkt 1) i uznała orzekanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N - Zał. 1 Grupa II) oraz zaliczyła do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Jednocześnie Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzekła, że schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, a P. S. jest zdolny do pracy. Projekt powyższego orzeczenia został zatwierdzony w dniu [...] sierpnia 2014 r. przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w [...]. W odwołaniu od powyższego orzeczenia P. S. zarzucił Komisji I instancji nierozpoznanie sprawy co do istoty oraz nie wzięcie pod uwagę dotychczas prowadzonych badań specjalistycznych oraz rokowań co do powrotu do zdrowia. Podkreślił, że cały czas znajduje się pod kontrolą dr D. O., a w październiku 2014 r. udaje się do Szpitala Specjalistycznego MSW w [...] na Oddział [...]. Podkreślił, że w ocenie lekarzy badających go na tym Oddziale [...] jest schorzeniem wynikającym z typowych objawów [...]. Na potwierdzenie powyższego do odwołania dołączył opinię z konsultacji psychologicznej dokonanej przy użyciu kwestionariusza [...] oraz karty informacyjne z leczenia szpitalnego. Na etapie postępowania odwoławczego Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] zwróciła się do Konsultanta Krajowego [...] [...] A. F. o wydanie opinii, czy istnieje związek schorzeń psychiatrycznych orzekanego rozpoznanych przez Komisję I instancji z zawodową służbą wojskową. W wydanej opinii z dnia [...] grudnia 2014 r. Konsultant Krajowy [...] [...] A. F. stwierdził, że podstawowym rozpoznaniem orzeczniczym w omawianym przypadku jest zespół uzależnienia od alkoholu. Brak jednocześnie podstaw do uznania tego schorzenia za mające związek przyczynowy z warunkami służby wojskowej. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., działając na podstawie przepisów § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach uchyliła orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w części dotyczącej rozpoznanych schorzeń i ustaliła nowe oraz utrzymała w mocy to orzeczenie w części dotyczącej kategorii N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w orzeczeniu tym rozpoznała u P. S. - w grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej "zespół uzależnienia od alkoholu" (§ 72 pkt 2), natomiast w grupie schorzeń współistniejących "otyłość prostą" (§ 1 pkt 7), "skrzywienie przegrody nosa" (§ 26 pkt 3), "przebyte skręcenie stawu skokowo-goleniowego prawego" (§ 75 pkt 1) oraz "przebyte złamanie V kości śródręcza prawego" (§ 26 pkt 3) i uznała orzekanego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N - Zał. 1 Grupa II) oraz zaliczyła do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu orzeczenia CWKL powołując się na opinię sporządzoną przez Konsultanta Krajowego [...] [...] A. F. stwierdziła, iż diagnozowane u orzekanego w różnych ośrodkach przez różnych lekarzy i w różnym czasie objawy w postaci reakcji lękowych, depresyjnych czy zaburzeń zachowania wpisują się w obraz zaburzeń psychicznych związanych jedynie z uzależnieniem orzekanego od alkoholu. W skardze na powyższe orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w części uchylającej orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w zakresie dotyczącym rozpoznanych u skarżącego schorzeń i ustalającym nowe, pełnomocnik P. S. zarzucił: I. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik postępowania, a mianowicie § 67 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach poprzez jego niezastosowanie podczas, gdy stan zdrowia psychicznego skarżącego uzasadnia rozpoznanie u niego zaburzeń stresowych pourazowych ([...]); II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie: 1. art. 138 § 2 K.p.a. poprzez zmianę orzeczenia pierwszoinstancyjnego podczas, gdy wydanie go z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego winno skutkować uchyleniem tego orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania; 2. art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z § 26 ust. 2 rozporządzenia przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, tj. nieuwzględnienie wniosków wynikających z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej, a nadto niezwrócenie się do placówek medycznych, w których leczył bądź w dalszym ciągu leczy się skarżący, o nadesłanie dokumentacji medycznej dotyczącej skarżącego podczas, gdy organ winien z urzędu podejmować wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji spowodowało orzekanie przez organ w oparciu o niepełny materiał dowodowy. W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. oraz orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w zakresie dotyczącym rozpoznanych u skarżącego schorzeń, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych ewentualnie w razie przedłożenia spisu kosztów, zgodnie z tym spisem. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. karty konsultacji psychologicznej, skierowania do szpitala psychiatrycznego z dnia [...] maja 2013 r., kart informacyjnych leczenia szpitalnego - na okoliczność występowania u skarżącego objawów wskazujących na istnienie zespołu stresu pourazowego ([...]) oraz rozpoznania tego schorzenia u skarżącego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że skarżący P. S. w okresie od [...] października 2008 r. do [...] maja 2009 r. przebywał na IV zmianie misji poza granicami państwa w [...] jako celowniczy zestawu artyleryjskiego, tj. działka plot. używanego do zwalczania siły żywej nieprzyjaciela, bez osłony pancernej. W takich warunkach, na pierwszej linii działań bojowych przebywał przez pół roku, żyjąc w ciągłym napięciu i stresie spowodowanym narażeniem się na bezpośrednie trafienie w wyniku ostrzału nieprzyjaciela. Nadto skarżący widział rozerwane ciała nieprzyjaciół, śmierć i zranienia kolegów, żył w stanie permanentnego zagrożenia życia i zdrowia. Po powrocie do kraju nie potrafił zaadoptować się do panujących warunków. Czuł się stale zagrożony i nieufny do otoczenia. Był w ciągłym lęku. Reagował złością i agresją, nawet na drobne hałasy lub działania, które oceniał jako zagrażające. Izolował się od innych ludzi. Wracały do niego makabryczne wspomnienia z misji, miał zaburzenia snu. Wszystko to, w połączeniu z rozpadem jego małżeństwa, spowodowało, że zaczął uciekać w alkohol, który redukował jego dolegliwości. Podjął leczenie zarówno psychiatryczne, jak i odwykowe. Przebywał w wielu placówkach leczniczych m. in. na Oddziale [...] Centrum Zdrowia Szpitala Powiatowego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...], [...] Szpitalu Wojskowym z Przychodnią Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej w [...], na Oddziale [...] MSW w [...]. W większości jednostek, w których przebywał rozpoznano u niego zespół stresu pourazowego ([...]). Pełnomocnik zarzucił, że zarówno Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], jak i Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wydały swoje orzeczenia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, albowiem pominęły wnioski płynące z dokumentacji przedstawionej przez skarżącego, jak również nie zwróciły się do poszczególnych placówek medycznych, w których leczył się bądź w dalszym ciągu leczy się P. S., o nadesłanie dokumentacji medycznej dotyczącej skarżącego. Tym bardziej, iż skarżący w swoim odwołaniu z dnia [...] października 2014 r. od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] wskazał część placówek, w których odbywa leczenie. Niezależnie od powyższego pełnomocnik podniósł, iż wbrew stanowisku Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], nie sposób oprzeć rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wyłącznie na opinii Krajowego Konsultanta [...], albowiem również ona wydana została w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a nadto biegły lekarz psychiatra nie przeprowadził nawet badania skarżącego. W związku z tym wnioski opinii pozostają w oczywistej sprzeczności z przedstawionymi przez skarżącego dowodami oraz pozostałą dokumentacją medyczną, co w konsekwencji nakazuje dopuścić dowód z opinii nowego biegłego. Wątpliwości budzi też niezależność i bezstronność przy wydawaniu opinii przez Krajowego Konsultanta [...], albowiem pozostaje on, podobnie jak członkowie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], zatrudniony w sferze budżetowej. W niniejszej sprawie winien więc zostać powołany całkowicie niezależny biegły lekarz psychiatra. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa oraz jej oddalenie w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa Centralna Komisja wskazała, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest zaś utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wniósł natomiast o "uwzględnienie skargi i uchylenie orzeczenia nr [...] Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. oraz orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w zakresie dotyczącym rozpoznanych u skarżącego schorzeń", co prowadzi do wniosku, że zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w którym, między innymi, orzeczono trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej oraz stwierdzono brak związku ze służbą wojskową schorzenia powodującego niezdolność do zawodowej służby wojskowej oraz zaliczono skarżącego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, a więc także w zakresie dotyczącym określenia grupy inwalidztwa oraz ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową. Na tę kategorię orzeczeń Komisji, skarga do sądu administracyjnego jednak nie przysługuje, a zatem zasadnym jest stwierdzenie niedopuszczalności skargi w tym zakresie i wniosek o jej odrzucenie. Uzasadniając z kolei wniosek o oddalenie skargi w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej Centralna Komisja w zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego powołała się na opinię Konsultanta Krajowego [...] [...] A. F. Odnośnie natomiast zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania Centralna Komisja wskazała, iż komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka - stosownie do dyspozycji § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie natomiast potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, ą także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca, gdyż Centralna Komisja nie miała żadnych wątpliwości co do rozpoznanego u P S. schorzenia. Zgromadzona w sprawie dokumentacja lekarska, w tym wyniki badań specjalistycznych, pozwalały zatem na podjęcie orzeczenia w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Pełnomocnik skarżącego na rozprawie przed Sądem w dniu 13 listopada 2015 r. doprecyzował, że przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o zdolności do służby oraz w części dotyczącej rozpoznania schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzając kontrolę orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w zaskarżonej części dotyczącej rozstrzygnięcia o zdolności do pełnienia zawodowej służby oraz w części dotyczącej rozpoznania schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w postępowaniu przed Centralną Wojskową Komisją Lekarską w [...] doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skoro, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie, a orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją, to w postępowaniu mającym za przedmiot ustalenie takiej zdolności orzekające organy mają obowiązek stosować wszystkie ogólne zasady postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne winno być zatem prowadzone w zgodzie z wyrażoną w art. 7 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, zasadą prawdy obiektywnej oraz z unormowaną w art. 9 K.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych. Realizacji tych dwóch zasad służy m.in. instytucja wyłączenia pracownika (przepisy art. 24 – 27 K.p.a.). Z akt administracyjnych wynika natomiast, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] dopuściła się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., a w konsekwencji postępowanie przed tym organem dotknięte zostało kwalifikowaną wadą. Stosownie bowiem do art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W myśl natomiast art. 26 § 1 K.p.a., w przypadku wyłączenia pracownika jego bezpośredni przełożony wyznacza innego pracownika do prowadzenia sprawy, przy czym, jak stanowi przepis art. 24 § 4 K.p.a., wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron. Wolą ustawodawcy, wyrażoną w przepisie art. 27 § 1 K.p.a., w przypadkach określonych w art. 24 § 1 K.p.a., wyłączeniu podlega również członek organu kolegialnego. Wyłączenie pracownika, jako czynność procesowa rozstrzygająca o udziale konkretnego pracownika w postępowaniu w indywidualnie oznaczonej sprawie, następuje w formie postanowienia (art. 123 § 1 i § 2 K.p.a.). Taką też formę procesową ma postanowienie o wyznaczeniu innego pracownika do prowadzenia sprawy. Obydwa postanowienia wydawane są kolejno po sobie (por. J. Borkowski (w:) J. Borkowski, B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, 12. wyd., s.146, teza 16). Odnosząc treść powołanego przepisu do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy w sposób jednoznaczny stwierdzić, że w postępowaniu prowadzonym przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w [...] jako organem II instancji orzekał pracownik tego organu, który uprzednio brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. [...] D. B. brał bowiem udział w postępowaniu prowadzonym przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w [...] w ramach instytucji uregulowanej w § 26 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.). Zgodnie z treścią § 26 ust. 1 ww. rozporządzenia, projekt orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej ustalającego: 1) trwałą lub czasową niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związek lub brak związku choroby lub ułomności z taką służbą, 2) związek lub brak związku śmierci z zawodową służbą wojskową – przewodniczący wojskowej komisji lekarskiej przesyła wraz z pozostałą dokumentacją do wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia. Wedle treści § 26 ust. 2 rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. W przypadku zatwierdzenia projektu orzeczenia przez wojskową komisję lekarską wyższego stopnia wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie w brzmieniu zatwierdzonego projektu (§ 26 ust. 3 rozporządzenia). Istotną cechą współdziałania określonego w § 26 rozporządzenia jest okoliczność, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji bierze także udział organ wyższego stopnia, a udział ten wyraża się w formie zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia projektu orzeczenia organu I instancji. Współdziałanie to polega zatem na współdecydowaniu, w określonych prawem przypadkach, o treści rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, tego rodzaju współdziałanie podlega ograniczeniom przewidzianym w art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., a członkowie wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia - którzy brali udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia poprzez szczególną postać współdziałania zarówno w przypadku zatwierdzenia, jak i niezatwierdzenia projektu orzeczenia rejonowej wojskowej komisji lekarskiej - podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że [...] D. B. brał udział w posiedzeniu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w dniu [...] sierpnia 2014 r. podczas którego doszło do zatwierdzenia projektu orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., a także naruszając przepis art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. orzekał jako członek Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w postępowaniu odwoławczym wydając zaskarżone orzeczenie uchylające orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w części dotyczącej rozpoznanych schorzeń i ustalające nowe oraz utrzymujące w mocy to orzeczenie w części dotyczącej kategorii N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Stwierdzone naruszenie prawa stanowi zatem podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., a jak wynika z treści przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wystąpienie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zobowiązuje sąd administracyjny do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia bez konieczności badania, czy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. także T. Woś (w:) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", pod red. T. Wosia, wyd. 4., Warszawa 2011, str. 665, teza 19). Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło