II SA/Kr 1097/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-13
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa murowanego ogrodzenia od strony drogi publicznej, zrealizowana na podstawie zgłoszenia remontu i modernizacji istniejącego ogrodzenia, może zostać uznana za legalną, jeśli nie uzyskano pozwolenia na budowę i narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Budowa ogrodzenia od strony drogi publicznej, nawet jeśli zgłoszona jako remont, wymagała pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami Prawa budowlanego obowiązującymi w 1996 r. Ponadto, jeśli inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie podlega legalizacji, co uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki. W przypadku budowy ogrodzenia na działce drogowej, która jest własnością gminy, brak tytułu prawnego do terenu również wyklucza możliwość legalizacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki murowanego ogrodzenia działki, które zostało zrealizowane przez M.M. bez wymaganego pozwolenia na budowę, od strony drogi gminnej. Inwestor twierdził, że prace były jedynie remontem i modernizacją istniejącego ogrodzenia, wykonanego na podstawie zgłoszenia z 1996 r. Organy administracji ustaliły jednak, że prace stanowiły budowę, a ogrodzenie zostało zlokalizowane na działce drogowej należącej do gminy, naruszając jednocześnie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 22 maja 2014 r. znak: [...] , na podstawie art. 49b ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) nakazał inwestorowi ogrodzenia M.M. wykonać rozbiórkę murowanego pełnego ogrodzenia działki nr [...] w J. od strony miejsca publicznego - drogi gminnej (działka nr [...] ) o długości 29,5 m i wysokości 1,6 m, zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia (akta administracyjne sprawy, tom II, karta nr [...] ).
Na podstawie materiału dowodowego organ ustalił, że w dniu 5 kwietnia 2000 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo Wójta Gminy K. z dnia 31 marca 2000 r. z prośbą o wyjaśnienie sprawy dotyczącej wybudowania ogrodzenia przez M.M, w liniach rozgraniczających drogi gminnej nr [...] (akta administracyjne sprawy, tom I, karta nr 1).
Po uprzednim zawiadomieniu, z dnia 3 stycznia 2001 r., znak: [...] w dniu 26 stycznia 2001 r. przeprowadzono oględziny na terenie przedmiotowej nieruchomości. Stwierdzono prowadzenie robót budowlanych. Na wykonanych fotografiach widać mur powstający blisko drogi asfaltowej, a za nim istniejące ogrodzenie. Betonowe słupki istniejącego ogrodzenia wzdłuż drogi asfaltowej nie stoją na podmurówce, częściowo przestrzenie pomiędzy słupkami lub obok słupków wypełnione są nisko osadzonymi przy gruncie elementami poziomymi. Brak jest ogrodzenia na słupkach na łuku przy skrzyżowaniu z drogą dojazdową istniejącą na działce nr [...] . Na tym łuku istnieją jedynie druty stalowe w pionie i poziomie na niewielkiej wysokości od gruntu (akta administracyjne sprawy, tom [...] ).
Do pisma z dnia 31 stycznia 2002 r. M.M. dołączył kopię zgłoszenia remontu i modernizacji ogrodzenia na działce nr [...] w J. z dnia 24 października 1996 r. oraz oświadczenie: ogrodzenie zlokalizowane jest na terenie mojej działki. Oświadczam również że Urząd Gminy w K. nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia wykonania remontu. Prace rozpocząłem w 1996 r. i są sukcesywnie wykonywane (akta administracyjne sprawy, tom I, karty nr [...] ,[...] ,[...] ).
W dniu 15 grudnia 2002 r., wydana została przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja znak: [...] , umarzająca postępowanie w sprawie ogrodzenia realizowanego na terenie działek nr [...] i [...] w J. (akta administracyjne sprawy, tom [...] . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 lutego 2007 r., znak: [...] uchylił w całości tę decyzję Powiatowego Inspektora i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (akta administracyjne sprawy, tom I[...]
W dniu 19 grudnia 2008 r., po uprzednim zawiadomieniu pismem z dnia 8 grudnia 2008 r. znak:[...] , pracownicy Powiatowego Inspektoratu przeprowadzili oględziny i stwierdzili w protokole, że drogi gminnej - działka nr [...] w J. , zostało wybudowane ogrodzenie pełne z kamienia. Mur został wykonany na fundamencie betonowym, szerokości 30 cm. Roboty związane z budową ogrodzenia zostały zakończone (akta administracyjne sprawy, tom [...] ). Inwestor M.M. oświadczył, że roboty budowlane związane z budową muru od strony drogi - działki nr [...] zostały wykonane na podstawie zgłoszenia z dnia 24 października 1996. Przedmiotowe ogrodzenie zostało posadowione na istniejącym fundamencie poprzednio wybudowanego ogrodzenia, co miało miejsce w 1984 r. Lokalizacja tego ogrodzenia z 1984 r. wynikała z ukształtowania terenu naszej działki jak również z uwagi na istnienie drogi odsuniętej o ok. 2 m od ogrodzenia, a droga ta była znacznie węższa niż obecna. Zbliżyła się ona do ogrodzenia co mogłoby obecnie sugerować, że ogrodzenie jest w drodze. Do robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia przystąpiliśmy po upływie 30 dni od daty zgłoszenia w Urzędzie Gminy (akta administracyjne sprawy, tom [...] ).
W dniu 9 lutego 2009 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zgłosił się M.M. , który oświadczył, że nie posiada żadnych dowodów potwierdzających przebieg granic działki nr [...] od strony działki nr [...] , ponieważ nie było przeprowadzone w tym zakresie postępowanie rozgraniczeniowe oraz nie zlecał geodecie sporządzania pomiarów inwentaryzacyjnych (akta administracyjne sprawy, tom [...] ).
Pismem z dnia 13 stycznia 2009 r., znak: [...] , Urząd Gminy K. przesłał wyjaśnienia dotyczące budowy ogrodzenia działki nr [...] od strony działki nr [...] położonej w J. oraz w załączeniu przesłał mapę wskazującą granice działki [...] i działki drogowej nr [...] . W piśmie Wójt Gminy wskazał, że droga ta nie została zakwalifikowana do kategorii dróg gminnych jednak zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. , położona jest w terenach dróg gminnych dojazdowych oznaczonych symbolem [...] dla której szerokość w liniach rozgraniczających wynosi 10 metrów i ma charakter drogi publicznej. Do pisma dołączono szkic geodezyjny z pomiarów kontrolnych działki nr [...] z którego wynika że przedmiotowy mur stanowiący ogrodzenie jest zlokalizowany na działce nr [...] (akta administracyjne sprawy, tom [...] ). W piśmie z dnia 15 października 2009 r., znak: [...] Wójt Gminy K. podtrzymał że działka nr [...] jest własnością Gminy K. i jak już wcześniej informowano w piśmie z dnia 13 stycznia 2009 r. stanowi ona drogę o charakterze publicznym. Obiekt ogrodzenia pełnego z kamienia zrealizowany na działce nr [...] przez M.M. bez wymaganej zgody zarządcy nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. i stwarza zagrożenia dla ruchu (akta administracyjne sprawy, tom [...] ).
Decyzją z dnia 8 lutego 2010 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego nakazał A.M. i M.M. dokonać rozbiórkę ogrodzenia pełnego murowanego z kamienia długości 29,30 metra zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w J. wzdłuż jezdni drogi gminnej i działki nr [...] (akta administracyjne sprawy, tom [...] ).
Na skutek odwołania A.M. , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia 30 czerwca 2011 r., znak: [...] którą uchylił w całości skarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że skoro organ I instancji uznał, że roboty budowlane polegające na budowie ogrodzenia zostały zrealizowane niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem, to dla takiego przypadku przewidziany jest tryb uregulowany w art. 50-51 Prawa budowlanego dla wyeliminowania stanu naruszającego przepisy prawa budowlanego (akta administracyjne sprawy, tom I, karty nr [...] ).
Pismami z dnia 15 i 29 lutego 2012 r., znak: [...] , Urząd Gminy w K. ponownie przekazał szkic - mapę wykonaną przez uprawnionego geodetę dotyczącą przebiegu granic drogi gminnej działki nr [...] oraz działki nr [...] położonych w J. (akta administracyjne sprawy, tom I, karty nr [...] ).
W dniu 8 listopada 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję znak: [...] w której nakazał inwestorowi M.M. rozebrać przedmiotowe ogrodzenie (akta administracyjne sprawy, tom [...] ).
W wyniku wniesienia odwołania przez A.M. i M.M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu całokształtu sprawy, decyzją nr [...] z dnia 17 października 2013 r., znak: [...] , uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w jego opinii stan faktyczny niniejszej sprawy uzasadnia natomiast zastosowanie trybu uregulowanego w art. 50 ust. 1 pkt 4 i 51 Prawa budowlanego (akta administracyjne sprawy, tom [...] ).
M.M. w dniu 19 lutego 2014 r. oświadczył, że w miejscu istniejącego ogrodzenia działki nr [...] w J. z siatki stalowej wykonanego w 1985 r., wybudował (jest inwestorem) ogrodzenie w formie muru z kamienia na podstawie zgłoszenia remontu i modernizacji istniejącego ogrodzenia działki nr [...] J. z dnia 24 października 1996 r. Do budowy nowego ogrodzenia z kamienia przystąpił po rozebraniu siatki stalowej starego ogrodzenia wykorzystując jego fundament w 1997 r. (akta administracyjne sprawy, [...] ).
W dniu 1 kwietnia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłuchał S.K. i M.K. M.K. oświadczył, że nie pamięta dokładnej daty budowy przedmiotowego ogrodzenia. Wcześniej istniało ogrodzenie działki nr [...] w J. od strony drogi gminnej (działka nr [...] ) w postaci siatki metalowej, natomiast M.M. rozebrał w całości stare ogrodzenie z siatki metalowej wraz betonowym cokołem - nie pamięta dokładnej daty. Następnie M.M. wykonał przedmiotowe ogrodzenie w postaci muru z kamienia, nie wie czy w tym samym miejscu, co stało ogrodzenie, natomiast zbudował je w całości od nowa nie wykorzystując cokołu starego ogrodzenia, który wcześniej rozebrał. Ponadto M.K. stwierdził, że pod tak solidny mur M. zrobił nowy solidny fundament. S.K. potwierdziła zeznania męża (akta administracyjne sprawy, tom [...] ).
Po rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego, w dniu 22 maja 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał skarżoną decyzję nr [...] , znak:[...] , którą na podst. art. 49b ust 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi ogrodzenia M.M. wykonać rozbiórkę murowanego pełnego ogrodzenia działki nr [...] w J. od strony miejsca publicznego - drogi gminnej (działka nr [...] ) o długości 29,5 metra i wysokości 1,6 metra, zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia (akta administracyjne sprawy, tom [...] ).
Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie wynikającym z art. 129 § 2 K.p.a. wnieśli A.M. i M.M.
Decyzją z dnia 5 czerwca 2015 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 22 maja 2014 r. znak: [...] .
Organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią skarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego, w oparciu o akta sprawy organu I instancji znak: [...]
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez Powiatowego Inspektora uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu otrzymali współwłaściciele działki nr [...] w J. : A.M. i M.M. - zarazem Inwestor przedmiotowego ogrodzenia oraz Gmina K. która jest właścicielem działki nr [...] , sąsiadującej z działką [...] w J. . Zatem organ I instancji poprawnie ustalił krąg stron postępowania.
Organ stwierdził, że na wykonanie przedmiotowego ogrodzenia wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Niemniej obowiązkiem organów orzekających w niniejszej sprawie jest uwzględnienie obecnego stanu prawnego. Podkreślono, iż organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji. Obowiązek ten dotyczy również organu drugiej instancji, co wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organ drugiej instancji ma obowiązek uwzględniać aktualny stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji drugoinstancyjnej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt SA/Kr 541/09).
Inwestor w zgłoszeniu z dnia 24 października 1996 r., określił planowane roboty jako remont i modernizacja. Jednak zakres wykonanych robót budowlanych, w wyniku których powstał mur z kamienia, należy kwalifikować jako budowa ogrodzenia, a nie jako jego remont. Zgodnie z orzecznictwem remontem nie są roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego. W przypadku remontu musi bowiem istnieć remontowany obiekt. Stąd też remont polega na wymianie jedynie poszczególnych elementów i zastąpieniu ich nowymi (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 76/14). W zgłoszeniu z dnia 28 października 1996 r. M.M. wskazał, że na istniejącym fundamencie betonowym wykona mur ogrodzeniowy z kamienia o wysokości 180 cm (akta administracyjne sprawy, tom [...] ).
Po wnikliwej analizie materiału dowodowego organ zgodził się ze stanowiskiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przyznał, że mur powstał w innym miejscu i na nowym fundamencie. Potwierdzają to fotografie z dnia 26 stycznia 2001 r. oraz zeznania stron – S.K. i M.K. . Wybudowany mur posiada szerokość 30 cm, zatem nie mógł powstać na fundamencie, który, o ile istniał, z pewnością był znacznie węższy, tak jak ukazane na fotografiach ogrodzenie. Mur powstał w zbliżeniu do jezdni na innej działce niż inwestor wskazał w zgłoszeniu z dnia 24 października 1996 r. Z dokumentacji zdjęciowej wynika, iż na łuku skrzyżowania z drogą dojazdową brak było w dniu 26 stycznia 2001 r. fundamentów czy ogrodzenia. Zdaniem tutejszego organu istniejące pręty stalowe mogły stanowić element tyczenia muru (akta administracyjne sprawy, tom [...] ). Inwestor nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających lokalizację i parametry poprzedniego ogrodzenia.
Mając na uwadze powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie kwalifikacji robót budowlanych wykonanych przez Inwestorów, oznaczenia i lokalizacji wykonanego ogrodzenia oraz przyjętego trybu postępowania. Przedmiotowe roboty budowlane należy zakwalifikować jako budowę ogrodzenia, a nie jego remont czy modernizację.
Na podstawie art. 49b ust 1 Prawa budowlanego zasadą jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, w przypadku jego wybudowania bez wymaganego prawem zgłoszenia, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno - budowlanych.
Organ uzyskał informację, iż działka nr [...] uzyskała status drogi gminnej w rozumieniu art. 7 ustawy o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zm.) na podstawie uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia 4 marca 2013 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych działka nr [...] Zgodnie z § 9 pkt 5 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy K. z dnia 13 października 2003 r. (Dz. Urzęd. Woj. [...] .) ustala się następujące minimalne odległości linii zabudowy od zewnętrznej krawędzi jezdni: 3) dla dróg gminnych klasy Z, L i D - 15 m, w terenach zabudowy- min. 6 m. W § 2 pkt 6 planu miejscowego wskazano, że po uzyskaniu zgody właściwego zarządcy drogi, możliwe jest zmniejszenie określonych ww. punkcie odległości linii zabudowy od krawędzi jezdni. Jednak zgodnie z zalegającym w aktach sprawy pismem Wójta Gminy K. z dnia 15 października 2009 r., działka nr [...] jest własnością Gminy K. i jak już wcześniej informowano w piśmie z dnia 13 stycznia 2009 r. stanowi ona drogę o charakterze publicznym. Obiekt ogrodzenia pełnego z kamienia zrealizowany na działce nr [...] przez M.M. bez wymaganej zgody zarządcy nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. i stwarza zagrożenie dla ruchu (akta administracyjne sprawy, tom [...] ).
Fakt niezgodności inwestycji z przepisami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego powoduje, iż nie spełniona jest jedna z przesłanek wyrażonych w art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego. Brak spełnienia jednej z nich obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki.
W świetle obowiązujących przepisów organ I instancji prawidłowo wydał nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego wobec nie spełnienia przesłanek do wdrożenia legalizacji.
Mając na uwadze całość powyższych okoliczności i poddany analizie materiał dowodowy zebrany w sprawie organ uznał, że przedmiotowy obiekt budowlany jest niezgodny z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czym nie spełnia warunków legalizacyjnych określonych w art. 49 b ust. 2 i ust. 4 Prawa budowlanego. Zatem nie ma możliwości zalegalizowania wykonanych robót budowlanych.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, w zakresie lokalizacji przedmiotowego ogrodzenia organ stwierdził, że znajduje się ono w pasie drogowym. Z załączonej do pisma Wójta Gminy lutego 2012 r. mapy wynika, że ogrodzenie jest zlokalizowane w pasie drogowym przy bliskiej i z krawędzią drogi gminnej [...] – działka nr [...] w J. i jest zlokalizowane poza działką odwołującego się. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji. M.M. nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na niezgodność ustaleń wynikających z w/w mapy ze stanem rzeczywistym.
Na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że przedmiotowe ogrodzenie zostało zlokalizowane na innej działce i w innym miejscu niż wskazano w zgłoszeniu z dnia 24 października 1996 r.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 7 i 77 K.p.a., gdyż zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji w sprawie. Organ I instancji dokonał w oparciu o art. 80 K.p.a. dogłębnej jego analizy oraz wyjaśnił stan faktyczny. Organ podał także, że w toku postępowania strona mogła sama z własnej inicjatywy przedkładać dowody na poparcie swojego stanowiska.
Zatem oceniając zgromadzony materiał dowodowy stwierdzono, że organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję prawidłowo Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy skarżoną decyzję organu I instancji.
Z powyższą decyzją nie zgodził się M.M. zaskarżając ją w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) oparcie jej na błędnych ustaleniach faktycznych, w szczególności w zakresie wykonania przez skarżącego muru ogrodzeniowego "w innym miejscu i na nowym fundamencie";
2) naruszenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego poprzez błędne przyjęcie, że zgłoszenie przez skarżącego zamiaru wykonania modernizacji ogrodzenia, polegającej na wykonaniu muru ogrodzeniowego z kamienia o wysokości 180 cm na istniejącym fundamencie betonowym, dokonane w dniu 24 października 1996 r. do Urzędu Gminy K. , nie dotyczyło wykonania istnieją ogrodzenia działki nr [...] w J. ;
3) bezpodstawne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, dotyczących tzw. samowoli-budowlanej, podczas gdy przedmiotowy mur ogrodzeniowy został wzniesiony legalnie tj. z uwagi na brak sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego (ówcześnie: Wójta Gminy K. ) wobec zgłoszonego mu przez skarżącego zamiaru jego wykonania.
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 czerwca 2015 r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu N. z dnia 22 maja 2014 r. znak: [...] , a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jego rzecz.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.
Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Żadna z wyżej przedstawionych przesłanek w tej sprawie nie zachodzi, a skarga nie jest zasadna.
W ocenie Sądu organy administracji ustaliły prawidłowo rzeczywisty stan faktyczny w sprawie. Trafnie wskazały, że na działce nr [...] skarżący M.M. wybudował ogrodzenie bez stosownego pozwolenia na budowę wymaganego w 1996 r. lub bez zgłoszenia wymaganego w 2000 r. Jak wynika z treści ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) na dzień 24 października 1996 r. obowiązujące wówczas Prawo budowlane nie dopuszczało budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej lub miejsca publicznie dostępnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wprost wynika to z porównania ówczesnej treści art. 28 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 30 ust. 1 tej ustawy. Pozwolenia na budowę nie wymagano dla budowy tylko takich ogrodzeń, które nie przylegały do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Budowa ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych nie była objęta możliwością jej zgłoszenia celem uzyskania prawa do legalnego prowadzenia takich robót budowlanych (art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego w wersji obowiązującej na dzień 24 października 1996 r.). Co istotne, 24 października 1996 r. wójtowie gmin nie byli organami uprawnionymi do przyjmowania zgłoszeń realizacji jakichkolwiek robót budowlanych. W tym okresie takim organem było kierownik urzędu rejonowego. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie dokonywał zgłoszenia kierownikowi urzędu jakiejkolwiek budowy ogrodzenia. Zgodnie z art. 90 pkt 9 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668), dopiero od dnia 1 stycznia 1999 r. starosta mógł powierzyć gminom, w drodze porozumienia, prowadzenie spraw z zakresu swojej właściwości jako organu administracji architektoniczno-budowlanej, w tym wydawanie w jego imieniu decyzji administracyjnych, z wyjątkiem spraw, w których inwestorem jest gmina, komunalna osoba prawna lub inna komunalna jednostka organizacyjna. Dodany ww. ustawą art. 82a Prawa budowlanego obowiązywał w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 11 lipca 2003 r. Tym samym także i z tego powodu zgłoszenie, na które powołuje się skarżący, nie legalizuje wykonywanych przez niego robót budowlanych.
Co w sprawie także istotne, ogrodzenie wykonane przez skarżącego M.M. znajduje się na działce nr [...] , co wprosi wynika ze znajdujących się w aktach map (akta administracyjne, karty nr [...] a zwłaszcza nr [...] i [...] . Sam skarżący przed wykonaniem ogrodzenia powinien wiedzieć, czy wykonuje je na swojej nieruchomości, czy też na nieruchomości należącej do Gminy. Sąd nie znajduje okoliczności usprawiedliwiających skarżącego, który wybudował ogrodzenie w odległości 80 centymetrów od skrajni jezdni (akta administracyjne, karta nr [...] ) nie na swojej działce. W aktach sprawy znajduje się kopia planu realizacyjnego budynków na działce skarżącego (nr [...] ) z 1994 r., na których precyzyjnie wyrysowano przebieg drogi o szerokości 6 metrów na działce nr [...] (akta administracyjne, karta nr [...] ) oraz granice oddzielające działkę nr [...] od działki nr [...] . Nawet pobieżny ogląd tego planu wskazuje, że granice pomiędzy działkami nr [...] (działką drogową) a działką nr [...] nie przebiegają w taki sposób, w jaki wybudował później przedmiotowe ogrodzenie skarżący. Porównując przebieg owego ogrodzenia z mapami znajdującymi się na kartach nr [...] ,[...] ,[...] należało stwierdzić, że budowa ogrodzenia została przeprowadzona na działce drogowej (będącej własnością Gminy). Jeszcze raz należy podkreślić, że to na inwestorze ciążył obowiązek ustalenia, czy buduje ogrodzenie na swojej działce, czy na cudzej działce. Wszelkie w tym zakresie ewentualne pomyłki obciążają inwestora. W tym zakresie dodatkowo tracą na znaczeniu podnoszone przez skarżącego okoliczności remontu ogrodzenia na działce nr [...] . Skarżący w tej sprawie wykonywa roboty budowlane na działce nr [...] , a nie nr [...] . Trafnie to wykazano w zaskarżonej decyzji, tak jak i trafnym jest stanowisko organów co do znaczenia i zakresu robót budowlanych obejmujących remont lub modernizacje o odróżnieniu tych robót od budowy.
W ocenie Sądu nie budzi w tej sprawie wątpliwości stanowisko organów administracyjnych które uznały, że niecelowym było uprzednie przeprowadzanie postępowania legalizacyjnego. Jak bowiem wynika z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy K. z dnia 29 grudnia 1999 r. Nr [...] zmieniona uchwałą Rady Gminy K. z dnia 13 listopada 2008 r. Nr [...] ), plan miejscowy w § 2 ust. 2 pkt 2 wyraźnie wskazuje na utrzymanie istniejącej sieci dróg gminnych z liniami rozgraniczającymi uwidocznionymi na rysunku planu, a minimalne linie rozgraniczające dla dróg gminnych dojazdowych wynoszą 10 metrów, dróg wewnętrznych – 8 metrów, dojazdów do pojedynczych działek – 6 metrów. Wybudowanie ogrodzenia przez skarżącego spowodowało zmniejszenie szerokości działki drogowej (działki nr [...] ), skutkiem czego ta szerokość jest mniejsza niż 6 metrów – a więc nie mogła być uznana za spełniająca wymagania planu miejscowego. Wprawdzie zarządca drogi gminnej mógłby wyrazić zgodę na zmniejszenie szerokości drogi, ale w tej sprawie takiej zgody nie wyraził Wójt Gminy K. pełniący funkcje zarządy dróg gminnych.
Co ważne, ocenę zgodności danej inwestycji z planem miejscowym organy trafnie oceniały na datę wydawania swoich decyzji, wtedy bowiem miałaby miejsce ewentualna legalizacja. Do legalizacji nie mogło zaś dojść, ponieważ plan miejscowy bez zgody zarządcy drogi nie pozwala na zmniejszenie szerokości działek objętych istniejącymi drogami. Wątpliwym byłoby również uzyskanie przez skarżącego tytułu prawnego do terenu objętego drogą. Właścicielem tej drogi jest Gmina K. a to z inicjatywy Wójta tej Gminy zostało wszczęte postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, a w toku postepowania Gmina K. jednoznacznie domagała się rozbiórki tego ogrodzenia. Brak tytułu prawnego do terenu inwestycji także wyklucza możliwość legalizacji tak wykonanych robót budowlanych.
Te okoliczności uzasadniają ocenę Sądu co do braku naruszenia w tej sprawie prawa przez organy administracji.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, należy stwierdzić, że także i one nie są uzasadnione. Niezasadny jest zarzut braku ustalenia istotnych w sprawie okoliczności poprzez przeprowadzenie oględzin w okresie zimowym. W tej sprawie oględziny były przeprowadzane kilkakrotnie (oględziny z dnia 26 stycznia 2001 r., oględziny z dnia 19 grudnia 2008 r.), a na niektóre terminy oględzin sam skarżący się nie stawiał (np. oględziny wyznaczone na datę 22 września 2000 r.). Fakt przeprowadzenia oględzin w miesiącach zimowych w tej sprawie nie miał większego znaczenia. Przeprowadzając oględziny prawidłowo ustalono przebieg samego ogrodzenia i sposób jego wykonania. Nie budzi także wątpliwości fakt wybudowania ogrodzenia w warunkach samowoli budowlanej, a więc bez wymaganego w czasie rozpoczęcia robót budowlanych pozwolenia na budowę. Dodatkowe kwestie podnoszone w skardze co do okoliczności wykorzystywania dotychczasowego fundamentu po rozebranym innym ogrodzeniu, także nie mają znaczenia. Należy stwierdzić, że fakt wybudowania ogrodzenia bez wymaganego pozwolenia na budowę nie legalizuje jakichkolwiek późniejszych robót budowlanych przy tym ogrodzeniu. Sąd przy tym nie twierdzi, że w miejscu przedmiotowego ogrodzenia istniało wcześniej inne ogrodzenie, a jedynie wyjaśnia że nielegalne wybudowane ogrodzenie nie pozwala na uznanie za legalne wybudowanie na jego miejscu innego ogrodzenia, co do którego inwestor nie legitymizował się wymaganym w danych warunkach prawnych pozwoleniem na budowę.
W związku z tym należy stwierdzić, że zebrany w tej sprawie materiał dowodowy jest prawidłowo i prawidłowo organy go oceniły. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej (w tym organy nadzoru budowlanego) zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie istotnych okoliczności sprawy powinno być prowadzone z uwzględnieniem wszystkich przepisów działu II rozdział IV K.p.a. Najważniejszy z nich to art. 77 § 1 K.p.a. nakładający na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Art. 80 K.p.a stanowi natomiast, że organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wyraża równocześnie zasadę prawdy obiektywnej jak też zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ prowadzący postępowanie musi zatem dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych. Przepisy te zostały w tej sprawie dochowane.
Tym samym skoro obowiązujące przepisy zostały prawidłowo zastosowane w sprawie przez organ II instancji, należało orzec o rozbiórce obiektu i taką decyzję w sprawie wydano.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło