II GZ 93/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J H na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1345/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J H na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w R postanowieniem z dnia 13 listopada 2015 r. odmówił J H wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w P z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca powołała się na wysokie ryzyko utraty płynności finansowej i w konsekwencji negatywne skutki w dla jej rodziny. Podała, że jej dochody za 2013 i 2014 r. są bliskie wysokości nałożonej kary. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje, że może ona zostać pozbawiona środków do życia oraz wpadnie w spiralę zadłużenia. Wyjaśniła, że suma nałożonych na nią kar wynosi 36.000 zł. Na potwierdzenie sytuacji finansowej przedstawiła zeznania podatkowe za 2013 i 2014 r., wg. których przychód wyniósł odpowiednio 183.465 i 173.400 zł, zaś dochód - po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu i składek na ubezpieczenie społeczne – 14.189 i 15.269 zł. Sąd I instancji wyjaśniając powody podjętego rozstrzygnięcia podał, że skarżąca, poza ogólnymi twierdzeniami wskazującymi na ryzyko utraty płynności finansowej oraz związaną z tym możliwość pozbawienia jej oraz jej rodziny środków do życia, nie wykazała, że zapłata kary pieniężnej będzie wiązała się dla niej z realnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na potwierdzenie sytuacji finansowej skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów wskazujących na aktualną dochodowość prowadzonej przez nią działalności, czy poświadczających wysokość osiąganych dochodów (zaliczek na podatek dochodowy, deklaracji VAT, wyciągów z rachunków bankowych itp.). Nie wyjaśniła, jaki jest jej stan majątkowy, czy prowadzona działalność stanowi jedyne źródło utrzymania jej i rodziny, jakie ją obciążają wydatki. Miarodajne w tym zakresie nie są zeznania podatkowe za 2013 i 2014 r., które z uwagi na upływ czasu, nie mogą stanowić punktu odniesienia do oceny obecnych możliwości płatniczych skarżącej. W zażaleniu J H domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenia postanowienia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie niezaistniały przesłanki określone w tym przepisie. W uzasadnieniu skarżąca podała, że na skutek egzekucji może zostać pozbawiona środków do życia, a w konsekwencji wpadnie w spiralę zadłużenia. Szkoda będąca skutkiem wyegzekwowania decyzji nie będzie możliwa do odwrócenia. Skarżąca podała wysokość dochodu jaki osiągnęła w 2013 r. i w 2014 r. Za uwzględnieniem wniosku, w jej ocenie, przemawia także okoliczność, że wydana decyzja jest niezgodna z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest niezbędne. W niniejszej sprawie powodem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji był brak wykazania przesłanek określonych art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że nie przedstawione przez skarżącą dowody i okoliczności uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała jedynie ogólnikowo, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje, że może ona zostać pozbawiona środków do życia oraz wpadnie w spiralę zadłużenia. Przedstawiła dokumenty obrazujące jej dochód w latach 2013-2014, które nie świadczą o aktualnej sytuacji finansowej. Oczywiste jest to, że zapłata kary pieniężnej powoduje u zobowiązanego dolegliwość finansową oraz możliwość zachwiania stabilności materialnej, ale te okoliczności nie świadczą o zaistnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Prawidłowo zatem Sąd I instancji ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji. Zasadności oceny dokonanej przez Sąd I instancji nie podważa również argumentacja powołana przez skarżącą w zażaleniu, która jest w zasadzie powieleniem okoliczności przytoczonych wcześniej we wniosku. We wniesionym środku zaskarżenia wskazano, że wykonanie decyzji pozbawi skarżącą środków do życia i w konsekwencji doprowadzi do tego, że popadnie ona w spiralę zadłużenia - pomimo tego, że Sąd I instancji uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania decyzji wyjaśnił, że te informacje są zbyt ogólnikowe i nie stanowią o spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu skarżąca podała również wysokość osiągniętego dochodu w latach 2013-2014, mając świadomość, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyraźnie wytknięto nieaktualność tych informacji. W zażaleniu skarżąca powoływała się na okoliczność, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Odnosząc się do tego zagadnienia należy wyjaśnić, że wstrzymanie wykonania decyzji jest instytucją procesową i nie ma nic wspólnego z kontrolą zaskarżonej decyzji, ale służy zabezpieczeniu interesów strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym aż do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Ocena, czy decyzja jest, czy nie jest legalna (zgodna z prawem), a także czy adresat decyzji naruszył prawo zostanie przeprowadzona przez Sąd I instancji w postępowaniu ze skargi skarżącej spółki, a nie w sprawie wpadkowej zainicjowanej wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Na tym etapie postępowania sąd administracyjny, rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada tej kwestii. Powołany przepis upoważnia Sąd tylko do oceny złożonego wniosku, w której to ocenie nie mieści się weryfikacja prawidłowości decyzji. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.