II OZ 80/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 747/15 odmawiające zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 747/15 oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącemu W. S. zmiany postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 stycznia 2016 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OZ 367/16 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Pismem z dnia 12 maja 2016 r. skarżący złożył kolejny wniosek przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, wskazując, że od listopada 2015 r. nie ma żadnych zleceń i nie uzyskał żadnych przychodów. Pożyczał na żywność od rodziny, jednak nie może liczyć na jej dalszą pomoc. Siostra skarżącego nie zgadza się dalej mu pomagać i domaga się zwrotu pożyczonych kwot z uwagi na własne problemy. Zarządzeniem z dnia 31 maja 2016 r. wezwano skarżącego do udokumentowania i uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia z dnia 14 stycznia 2016 r. Podejmując zaskarżone postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może jednak uchylić i zmienić takiego postanowienia. Gdy chodzi o zmianę okoliczności faktycznych to zmiana powinna być tego rodzaju, aby wpływała w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości w ponoszeniu kosztów postępowania. Zdaniem Sądu zmiana taka nie została przez skarżącego wykazana. Sytuacja majątkowa skarżącego nie zmieniła się w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 14 stycznia 2016 r. Skarżący, pomimo skierowanego do niego wezwania nie udokumentował w żaden sposób i nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia z dnia 14 stycznia 2016 r. ani nie przedstawił żadnych informacji, które uzasadniałyby przychylenie się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wskazał już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2016 r. określenia, jakimi posługuje się skarżący, są zbyt ogólne i nie przedstawia on żadnych dokumentów na podstawie, których można by ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się jego wydatki. W konsekwencji skarżący nie wykazał, aby nastąpiła istotna zmiana jego sytuacji osobistej i majątkowej, która powodowałaby brak możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych. Treść ponownie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie odbiega od treści pierwszego wniosku. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 165 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. S., wskazując na brak pracy i trudności w zaoszczędzeniu 200 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie z kolei do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 14 stycznia 2016 r. i przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona skarżąca nie wykazała bowiem, aby od momentu wydania ww. postanowienia do dnia wydania skarżonego postanowienia jej sytuacja materialna uległa zmianie. Tymczasem obowiązkiem skarżącej domagającego się zmiany postanowienia w tym przedmiocie było wykazanie, że nastąpiła zmiana sytuacji majątkowej w porównaniu do tej ocenianej poprzednio, czego jednak nie uczynił. Skarżący, ponownie, pomimo wcześniejszych pouczeń nie przedstawił żadnych konkretnych dokumentów, które obrazowałyby jego sytuację materialną i rodzinną. Lapidarna argumentacja zażalenia, jak i wcześniej sprzeciwu świadczą jedynie o braku wymaganej z jego strony współpracy w wyjaśnieniu sytuacji majątkowej i osobistej, której konsekwencje w postaci nie udzielenia wnioskodawcy pomocy prawnej ponosi on sam. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.