II SA/Sz 997/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-11-13
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, jeśli zapewnił szkolenia, ale nie wykazał bieżącej kontroli i działań dyscyplinujących?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy nie może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, nawet jeśli zapewnił szkolenia, jeśli nie wykaże bieżącej kontroli dokumentacji czasu pracy kierowców i stosowania środków dyscyplinujących. Samo przeszkolenie kierowcy nie jest wystarczające do zastosowania przepisów zwalniających z odpowiedzialności, ponieważ celem tych przepisów jest wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy, która zapewni przestrzeganie przepisów przez kierowców.Stan faktyczny
Spółka A. została ukarana karą pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy, stwierdzone podczas kontroli drogowej. Naruszenia obejmowały nierejestrowanie wskazań tachografu, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz skrócenie dziennego czasu odpoczynku. Spółka odwołała się, zarzucając wadliwe postępowanie dowodowe i brak zastosowania przepisów zwalniających z odpowiedzialności, twierdząc, że winę ponosi wyłącznie kierowca, a przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację pracy i szkolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka nie wykazała, iż podjęła wystarczające działania organizacyjne i dyscyplinujące.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. nałożył na firmę B. Sp. w S. karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło na skutek ustaleń z kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się pojazdu ciężarowego marki [...] oraz naczepy marki [...], przeprowadzonej w dniu 9 lipca 2014r. na odcinku drogi krajowej, w miejscowości K. Kontrolowanym pojazdem kierował T.G. wykonujący w chwili kontroli międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy na podstawie licencji nr TU –[...] w imieniu B.Sp. w S. Podczas kontroli okazało się, że kierowca dopuścił się następujących naruszeń:
- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;
- przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu;
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy;
- skrócenie dziennego czasu odpoczynku.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, niedokonanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przekroczenie zasady uznania administracyjnego,
- art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie pomimo, iż z wyjaśnień strony
i przedstawionych przez nią okoliczności wynika, że u przedsiębiorcy występuje właściwa organizacja i dyscyplina pracy ogólnie wymagana w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych.
W ocenie strony skarżącej, odpowiedzialnym za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia jest wyłącznie kierowca, który został przeszkolony przez pracodawcę
w zakresie czasu pracy, prawidłowego rozmieszczenia i zabezpieczenia ładunku oraz prawidłowego posługiwania się cyfrowym urządzeniem rejestrującym.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...], działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 4 pkt 22 lit. a, lit. h, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6, oraz art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, lp. 6.2.1, lp. 5.1, lp. 5.2 oraz lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6 ust. 1, art. 7 oraz art. 8 ust. 1 - 5 i ust. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2000r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r., art. 15 ust. 8 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r.
w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L 370 z 31.12.1985, P.0008-0021 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. Sp. w S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po przytoczeniu treści mających
w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzeń Parlamentu i Rady Unii Europejskiej, odniósł się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Następnie organ szczegółowo poddał analizie zgromadzony materiał dowodowy wskazując na:
1) naruszenia polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi lp.6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 34 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym (...) kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy
z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Zgodnie z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, skutkuje karą pieniężną w wysokości 5000 złotych.
Organ drugiej instancji wskazał, że z danych cyfrowych wczytanych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...], protokołu przesłuchania świadka, protokołu kontroli wynika, że kierowca T.G.
w okresie objętym kontrolą tj. od dnia 11.06.2014 r. do dnia 9.07.2014 r., prowadził ww. pojazd bez włożonej do urządzenia rejestrującego swojej karty. Kierowca nie rejestrował więc za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. T.G. oświadczył, że w dniach 11.06.2014 r., 13.06.2014 r., 14.06.2014 r., 21.06.2014r., 23.06.2014 r., 26.06.2014 r., 27.06.2014 r., 30.06.2014 r., 2.07.2014 r., 3.07.2014 r., 9.09.2014 r. prowadził pojazd firmowy bez karty kierowcy i wykonywał przewozy na jej rzecz.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji błędnie określił godziny prowadzenia pojazdu bez prawidłowej karty kierowcy w dniach 13.06.2014 r., 14.06.2014 r., 21.06.2014 r., nadto w dniu 30.06.2014 r., urządzenie rejestrujące nie zarejestrowało incydentu jazdy bez karty. Powyższy błąd nie miał jednak wpływu na zasadność nałożenia kary pieniężnej, bowiem naruszenie lp. 6.2.1 załącznika nr 3
do ustawy o transporcie drogowym zostało popełnione we wskazanych przez organ
I instancji (prawidłowo) następujących dniach oraz godzinach: 11.06.2014r., w godz. 6:22-7:30.; 23.06.2014r., w godz. 14:46-18:35; 26.06.2014r., w godz. 8:16-9:10; 2.07.2014r., w godz. 9:16-12:04; 3.07.2014r., w godz. 22:16-2:10; 9.07.2014r., w godz. 9:35-10:40. Za powyższe naruszenia organ nałożył na stronę karę pieniężną
w wysokości [...] złotych.
2) naruszenia polegające na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę. Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Zgodnie z lp. 5. 1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do 1 godziny, skutkuje karą pieniężną w wysokości 100 złotych i za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200 złotych. Z akt sprawy wynika, że:
- w dniu 12.06.2014 r. dzienny okres prowadzenia pojazdu rozpoczął się o godzinie 18:58, a zakończył w dniu 14.06.2014 r. o godzinie 19:33. W ww. okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 25 godzin i 54 minuty. Kierowca przekroczył więc maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 15 godzin i 54 minut wobec dopuszczalnej normy maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu dla rozważanego przypadku w wymiarze 10 godzin. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 20.06.2014 r. dzienny okres prowadzenia pojazdu rozpoczął się o godzinie 10:28, a zakończył w dniu 21.06.2014 r. o godzinie 8:22. W ww. okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 12 godzin i 36 minut. Kierowca przekroczył więc maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 2 godziny i 36 minut. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 22.06.2014 r. dzienny okres prowadzenia pojazdu rozpoczął się o godzinie 23:20, a zakończył w dniu 23.06.2014 r. o godzinie 18:38. W ww. okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 13 godziny i 27 minut. Kierowca przekroczył więc maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 3 godziny i 27 minut. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 25.06.2014 r. dzienny okres prowadzenia pojazdu rozpoczął się o godzinie 12:09, a zakończył w dniu 26.06.2014 r. o godzinie 1:11. W ww. okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 10 godzin i 33 minuty. Kierowca przekroczył więc maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 33 minuty. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 27.06.2014 r. dzienny okres prowadzenia pojazdu rozpoczął się o godzinie 3:12, a zakończył w dniu 27.06.2014 r. o godzinie 20:26. W ww. okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 12 godzin i 13 minut. Kierowca przekroczył więc maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 2 godziny i 13 minut. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...]złotych.
- w dniu 7.07.2014 r. dzienny okres prowadzenia pojazdu rozpoczął się o godzinie 17:54, a zakończył w dniu 9.07.2014 r. o godzinie 10:41. W ww. okresie kierowca prowadził pojazd łącznie przez 14 godzin i 36 minut. Kierowca przekroczył więc maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 4 godziny i 36 minut. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...]złotych.
3) naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut. Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Zgodnie z lp. 5.2 lit. załącznika nr 3 do o transporcie drogowym, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut, skutkuje karą pieniężną w wysokości 150 złotych oraz karą w wysokości 200 złotych za każde następne rozpoczęte 30 minut. Z akt sprawy wynika, że:
- w dniu 21.06.2014 r. od godziny 00:42 do godziny 8:22 kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 41 minut nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 4,5 godzinny dzienny czas prowadzenia pojazdu
o 2 godziny i 11 minut. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną
w wysokości [...] złotych.
- w dniu 23.06.2014 r. od godziny 10:20 do godziny 18:36 kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 54 minut nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 4,5 godzinny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 3 godziny i 24 minut. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 2.07.2014 r. od godziny 4:33 do godziny 11:06 kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 51 minut nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Powyższe oznacza, iż kierowca przekroczył 4,5 godzinny dzienny czas prowadzenia pojazdu
o 1 godzinę i 21 minut. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną
w wysokości [...] złotych.
4) naruszenia polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę. Zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego
i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Zgodnie z lp. 5.3 lit. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, skrócenie dziennego czasu odpoczynku,
o czas powyżej 15 minut do jednej godziny, skutkuje karą pieniężną w wysokości 100 złotych, natomiast w wysokości 200 złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.
Z akt sprawy wynika, że:
- w dniu 12.06.2014 r. o godzinie 4:17 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego kierowca powinien odebrać 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 31 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 10:27 dnia 12.06.2014 r. do godziny 18:58 dnia 12.06.2014 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 29 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 9 godzin. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 13.06.2014 r. o godzinie 4:17 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego kierowca powinien odebrać 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 6 godzin i 30 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 21:47 dnia 13.06.2014 r. do godziny 4:17 dnia 14.06.2014 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 30 minut. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 14.06.2014 r. o godzinie 4:17 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek, w dwóch częściach. Co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku w wymiarze 8 godzin i 44 minuty tj. od godziny 19:33 dnia 14.06.2014 r. do godziny 4:17 dnia 15.06.2014 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 16 minut. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 20.06.2014 r. o godzinie 10:28 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego kierowca powinien odebrać 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 2 godziny i 33 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 15:07 dnia 20.06.2014 r. do godziny 17:40 dnia 20.06.2014r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 6 godziny i 27 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 9 godzin. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 22.06.2014 r. o godzinie 23:20 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego kierowca powinien odebrać 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 4 godziny i 44 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 18:36 dnia 23.06.2014 r. do godziny 23:20 dnia 23.06.2014r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 16 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 9 godzin. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 25.06.2014 r. o godzinie 12:09 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego kierowca powinien odebrać 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 5 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 1:11 dnia 26.06.2014 r. do godziny 8:16 dnia 26.06.2014 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 55 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 9 godzin. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...]złotych.
- w dniu 27.06.2014 r. o godzinie 3:12 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego kierowca powinien odebrać 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek (kierowca odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku wykonał już trzy skrócone dzienne okresy). W okresie tym kierowca odebrał jedynie 6 godzin i 41 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 20:31 dnia 27.06.2014 r. do godziny 3:12 dnia 28.06.2014 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godzin i 19 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 3.07.2014 r. o godzinie 5:44 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy
w ciągu którego kierowca powinien odebrać 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 14 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 15:02 dnia 3.07.2014 r. do godziny 22:16 dnia 3.07.2014 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 46 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 9 godzin. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 7.07.2014 r. o godzinie 17:54 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego kierowca powinien odebrać 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 4 godziny i 34 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 12:46 dnia 8.07.2014 r. do godziny 17:20 dnia 8.07.2014 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 26 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 9 godzin. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
- w dniu 8.07.2014 r. o godzinie 17:54 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek, w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku w wymiarze 7 godzin i 13 minut, tj. od godziny 10:41 dnia 9.07.2014 r. do godziny 17:54 dnia 9.07.2014 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 47 minut. Za powyższe naruszenie nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych.
Mając na względzie całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ II instancji nałożył na skarżącego karę [...] zł, zgodnie z treścią art. 92a ust 2 ustawy o transporcie drogowym ,ograniczoną do kwoty 10.000 zł.
Organ drugiej instancji odnosząc się do twierdzeń odwołującej się Spółki nie zgodził się, iż w rozpatrywanej sprawie została zapewniona właściwa organizacja
i dyscyplina pracy. Zabezpieczone podczas kontroli dane cyfrowe, potwierdzały bowiem wielokrotne naruszenie norm czasu pracy przez kontrolowanego kierowcę. Przeprowadzona przez inspekcję transportu drogowego kontrola miała miejsce w dniu 9.07.2014 r., a do pierwszego ze stwierdzonych naruszeń doszło w dniu 12.06.2014 r. Przy zapewnieniu właściwej organizacji i dyscypliny pracy skarżąca powinna mieć wiedzę, że kierowca wykonujący na jej rzecz zadania transportowe wielokrotnie narusza obowiązujące normy.
Z danych zabezpieczonych zarówno z tachografu cyfrowego jak i karty kierowcy wynika, iż do naruszeń norm czasu pracy dochodziło na długo przed przeprowadzoną przez inspekcję kontrolą, co najmniej od dnia 12.06.2014 r. Powyższe potwierdza, iż przedsiębiorca godził się na ww. naruszenia, nadto wskazuje to, iż zadania transportowe organizowane były w sposób umożliwiający naruszenie norm czasu pracy. Spółka przy zachowaniu należytej staranności miała bowiem możliwość dopilnowania i dyscyplinowania kierowcy w zakresie obowiązujących przepisów prawnych.
W ocenie organu, w sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym za względu na fakt, iż do wskazanych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Przedsiębiorca nie odniósł się również w żaden sposób do szczegółów zadania transportowego, jakie wykonywał T.G. w kontrolowanym okresie. Sam fakt uprzedniego przeszkolenia kierowcy z czasu pracy nie znaczy jeszcze, że kierowca będzie tych norm przestrzegał.
Skoro przedsiębiorca powierzył kierowcy wykonanie zadania przewozowego, to powinien tak je zaplanować, aby kierowca był w stanie je wykonać przy jednoczesnym przestrzeganiu norm czasu pracy kierowcy. Odnosząc się do załączonych do odwołania zleceń spedycyjnych organ wskazał, że dokumenty te nie przedstawiają rzeczywistych godziny realizacji zadania przewozowego, stanowią jedynie ogólne warunki przewozu. Z dokumentów tych oraz danych cyfrowych wynika, że kierowca nie realizował zadań transportowych w tak określonym czasie, co może prowadzić do wniosku, że jeżeli powyższy dokument miał określać dla danego pracownika zadanie przewozowe, natomiast pracownik realizował to zadanie w sposób niezgodny z załączonym przez skarżącego dokumentem, to na długo przed kontrolą strona miała możliwość weryfikacji działań kierowcy i wyciągnięcia odpowiednich konsekwencji.
B. Sp. w S., powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W skardze zarzuciła naruszenie:
- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. oraz art. 136 K.p.a. poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, niedokonanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przekroczenie zasady uznania administracyjnego przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, skutkujące dokonaniem całkowicie dowolnej oceny dowodów i błędnym ustaleniem stan faktycznego sprawy;
- art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie pomimo, iż z wyjaśnień strony
i przedstawionych przez nią okoliczności wynika, że u przedsiębiorcy występuje właściwa organizacja i dyscyplina pracy ogólnie wymagana w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiająca przestrzeganie przez kierowców przepisów prawa, a także że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, które nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że postępowanie dowodowe organu opiera się wyłącznie na zapisach zamieszczonych w protokole kontroli. Organy nie przeprowadziły jakichkolwiek dowodów mających na celu zweryfikowanie przedstawionego przez skarżącą w piśmie z dnia 4 marca 2014 r. stanowiska. Organ nie przeprowadził w sposób właściwy dowodu z przesłuchania kierowcy T.G. na okoliczność, jak doszło do ewentualnego naruszenia przepisów prawa (organ oparł się tu wyłącznie na krótkich oświadczeniach złożonych do protokołu kontroli przez kierowcę), a także jak wygląda organizacja pracy w Spółce B., a także przesłuchania osób zajmujących się organizacją pracy kierowców w Spółce. Powyższe pozwoliłoby na dokładne ustalenia, w jakich okolicznościach doszło do ewentualnego przekroczenia przepisów o transporcie drogowym, a także czy naruszeniom tym można było zapobiec.
Skarżąca wskazała, iż nie mogła przewidzieć lekkomyślności zawodowego kierowcy. Zasadą obowiązującą w Spółce jest, aby przejazd drogowy mieścił się
w zaplanowanym czasie, tj. aby kierowca dotarł do miejsca rozładunku w czasie wynikającym ze zlecenia transportowego bez konieczności naruszania jakichkolwiek przepisów. To obowiązkiem kierowcy wykonującego przewóz jest przestrzeganie przepisów. Przedstawiciele skarżącej Spółki nie biorą bezpośredniego udziału
w wykonywaniu przewozu i nie mają możliwości w tym czasie dyscyplinowania kierowcy, nikt nie może zwrócić kierowcy uwagi, że np. jedzie z niedozwoloną prędkością czy też wymusić na nim, aby zrobił sobie przerwę czy też udał się na odpoczynek. Tak jak nie można karać Spółki za to, że kierowca jedzie za szybko, tak też nie powinno jej się karać, że jedzie zbyt długo. Spółka zarzuciła, że organ nie przeprowadził analizy czy w terminach wynikających ze zleceniem transportowym można było wykonać przewóz z zachowaniem przepisów prawa.
Ponadto organ II instancji całkowicie pominął przedstawioną przez Spółkę argumentację oraz dowody, pozwalające przyjąć, iż nie ponosi ona winy za ewentualne wykonywanie przewozu drogowego w sposób sprzeczny z przepisami ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca wskazała, że kładzie duży nacisk na szkolenie kierowców w zakresie obowiązujących przepisów prawa dotyczących zasad i warunków wykonywania przewozu drogowego, w tym przepisów o czasie pracy kierowców, czasie prowadzenia pojazdów oraz obowiązkowych przerwach i odpoczynku. Kierowca dopuszczony przez Spółkę B. do wykonywania przewozu drogowego posiada wiedzę i informacje na temat tego czy w danych warunkach może wykonywać przewóz, co świadczy o istnieniu w Spółce B. właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów.
Reasumując skarżąca wskazała, że nie ponosi winy za naruszenie przepisów prawa dotyczących wykonywania transportu drogowego. Wyłączną odpowiedzialność w tym zakresie ponosi kierowca T.G., który w sposób świadomy nie zastosował się do obowiązujących przepisów prawa, a także norm i zasad obowiązujących u skarżącej Spółki.
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 92a ust. 1 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 267 ze zm.) dalej zwaną "ustawą", zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.
Stan faktyczny w sprawie, odnośnie zaistnienia naruszeń obowiązków lub warunków wynikających z ustawy lub przepisów, ustalony został ma podstawie protokołu kontroli nr [...]. Protokół ten został podpisany przez kierowcę T.G. bez uwag. Spółka w skardze nie kwestionuje prawidłowości ustaleń organu I instancji w zakresie wskazanych naruszeń, zarzuca natomiast, iż ustalenia organu opierają się wyłącznie na wskazanym protokole oraz, że organ nie przeprowadził w sposób właściwy przesłuchania kierowcy na okoliczność jak doszło do ewentualnego naruszenia przepisów prawa, a także jak wygląda organizacja pracy w Spółce B., a także przesłuchania osób zajmujących się organizacją pracy kierowców w Spółce oraz pominięcie przedstawionych przy kontroli dokumentów uzasadniających odstąpienie do przestrzegania norm czasu pracy prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw lub odpoczynków. Powyższe świadczy w ocenie Spółki o naruszeniu przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 i art. 136 K.p.a.
Kontrolując czy doszło w sprawie do naruszenia wskazanych powyżej przepisów K.p.a. należy wskazać, iż koniecznym jest równoczesne wzięcie pod uwagę treści przepisów art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, naruszenie których skarżąca również zarzuca.
Przepis art. 92b ust. 1 ustawy przewiduje możliwość odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów.
Natomiast przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W ocenie Sądu, powyższa regulacja prawna prowadzi do wniosku, iż dla zwolnienia się z odpowiedzialności za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku (czyli zwolnienie od kary pieniężnej), podmiot wykonujący przewóz winien zapewnić właściwą organizację
i dyscyplinę pracy kierowców oraz prawidłowe zasady wynagradzania, a naruszanie wskazanych przepisów przez kierowcę musi być wynikiem takich zdarzeń i okoliczności, na powstanie których podmiot nie miał wpływu lub których nie mógł przewidzieć. Dopiero wówczas, spełnione są ustawowe przesłanki zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszanie przepisów ustawy o transporcie drogowym, która zbliżona jest do odpowiedzialności ukształtowanej na zasadzie ryzyka. Obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy kierowcy nie jest ograniczony tylko do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Przedsiębiorca ma bowiem możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, właściwych środków dyscyplinujących.
Nie można przy tym wykluczyć, że w konkretnych przypadkach, mimo dochowania przez przedsiębiorcę wszelkich aktów staranności, dojdzie do naruszenia przepisów o transporcie drogowym. W takiej sytuacji podmiot wykonujący transport drogowy będzie mógł uwolnić się od odpowiedzialności, o ile zaistnieją przesłanki wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 lub art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Jednakże ciężar wykazania zaistnienia zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł on przewidzieć spoczywać będzie na podmiocie wykonującym transport drogowy. Podmiot ten powinien przedstawić odpowiednie dowody dla wykazania, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów. Podkreślenia jednak wymaga, iż w dyspozycji powołanych przepisów nie mieszczą się w szczególności sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji zacytowanych przepisów. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących, tym bardziej, że to on odpowiada za dokonane przez kierowców naruszenia odnoszące się do reguł czasu pracy. Takimi okolicznościami, co do zasady, nie może być brak miejsca parkingowego, konieczność podjazdu w celu załadunku, opuszczenie miejsca parkowania przez kierowcę na polecenie Policji i przerwanie czasu odpoczynku, czy też nieuwaga kierowcy skutkująca niewłączaniem przełącznika w urządzeniu rejestrującym czas pracy kierowcy czy niesporządzenie wydruku, jak też inne działania kierowcy (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 137/12 dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedsiębiorca transportowy jako odpowiedzialny za właściwą organizację przewozu, musi uważnie planować każdy przejazd, tak aby był on bezpieczny i uwzględniał typowe dla tej dziedziny działalności gospodarczej okoliczności jak występujące na drogach korki, zmienne warunki atmosferyczne, konieczność dostępu do odpowiednich parkingów, wymagania obowiązujące podczas załadunku, a jednocześnie kierowcy zapewniał możliwość przestrzegania przepisów rozporządzenia.
Nadto właściwa organizacja i dyscyplina pracy obejmuje nie tylko przeprowadzenie szkoleń pracowników czy niezachęcanie ich np w systemie wynagradzania, do naruszania obowiązującego czasu pracy. Pojęcia te obejmują bowiem także stały, wnikliwy nadzór nad zatrudnionymi przez siebie pracownikami, wykrywanie ewentualnych naruszeń przepisów i stosowną, przewidzianą przepisami prawa pracy reakcję.
W świetle powyższego należy uznać, że wskazane przez skarżącą okoliczności, które jej zdaniem zwalniają ją z odpowiedzialności nie są wystarczające do zastosowania przepisów art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy. Do organu należało odniesienie się do wskazanych okoliczności faktycznych i w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w przedmiotowej sprawie organ nie tylko zebrał w sposób wyczerpujący ale i ocenił cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 K.p.a.), ustosunkował się do wszystkich twierdzeń strony, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy w sposób dostateczny wyjaśnił przyczyny niezastosowania art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy i znajdują one oparcie w materiale dowodowym sprawy.
Sąd nie mógł zweryfikować zarzutu skarżącej, iż organ nie odniósł się stanowiska Spółki wyrażonego w piśmie z dnia 4 marca 2014 r., gdyż wskazane pismo dotyczy daty przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi, że organ nie wziął pod uwagę,
iż kierowcy zostali przeszkoleni z przepisów o czasie pracy i odpoczynku. Podjęcie takich działań nie jest wystarczające do zwolnienia skarżącej od odpowiedzialności za naruszenie prawa przez kierowców i zastosowania przepisów art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy. Celem tych przepisów jest właśnie wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy, aby zapewnić przestrzeganie przez kierowców przepisów o czasie pracy i czasie odpoczynku. Tymczasem skarżąca nie wykazała podejmowanie stosownych działań dyscyplinująco – organizacyjnych. Brak sprawowania bieżącej kontroli dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy
i stosowaniu środków dyscyplinujących wskazuje na to, że skarżąca nie przykładała
w badanym okresie należytej wagi do przestrzegania przepisów regulujących zasady bezpiecznego (w tym także zapewniającego bezpieczeństwo innym użytkownikom dróg) wykonywania transportu drogowego.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zarzuty skargi są nieuzasadnione,
a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Również Sąd nie dostrzegł z urzędu takich uchybień przepisom prawa, które uzasadniałyby uchylenie albo stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło