I FZ 387/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 817/15 w sprawie ze skargi O. sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 14 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji oraz orzeczenia o zabezpieczeniu przybliżonej wysokości zobowiązań podatkowych oraz odsetek za zwłokę na majątku podatnika, w trakcie postępowania kontrolnego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Bk 817/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania objętej skargą O, sp. z o.o. w S. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 14 maja 2015 r. w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji oraz orzeczenia o zabezpieczeniu przybliżonej wysokości zobowiązań podatkowych oraz odsetek za zwłokę na majątku podatnika, w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego. Sąd I instancji argumentując swoje rozstrzygnięcie wyjaśnił, że określenie przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami stanowi element decyzji o zabezpieczeniu w sytuacji, gdy zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 33 § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Nie jest to akt zobowiązujący czy ustalający dla adresata nakaz powinnego zachowania lub zakaz określonego zachowania, ani też akt, na mocy którego nakładany jest na adresata jakikolwiek obowiązek. W konsekwencji brak jest możliwości wstrzymania jego wykonania. Spółka zaskarżyła opisane wyżej postanowienie Sądu I instancji, zarzucając naruszenie: 1. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a., przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo że strona wykazała istnienie przesłanek do wstrzymania decyzji w postaci zachodzącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, 2. art. 61 § 3 P.p.s.a., przez błędne uznanie, że nie jest możliwe wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż w ocenie Sądu i instancji przedmiotowa decyzja została już wykonana, podczas gdy nie została ona wykonana, 3. art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 157a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) dalej: u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że nie jest możliwe wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji o zabezpieczeniu, która została już wykonana pomimo, że organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia, 4. art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 164 § 1 i art. 166a § 1 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji o zabezpieczeniu, gdyż w ocenie Sądu przedmiotowa decyzja nie jest aktem zobowiązującym czy ustalającym dla adresata nakaz powinnego zachowania lub zakaz określonego zachowania, ani też aktem, na mocy którego nakładany jest na adresata jakikolwiek obowiązek, podczas gdy organ egzekucyjny przystępując do dokonania zabezpieczenia na mocy decyzji o zabezpieczeniu nakłada na zobowiązanego nakaz, tudzież zakaz określonego zachowania. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Ponadto pełnomocnik Spółki wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 61 § 3 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi, sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis ten ustanawia przesłanki pozytywne, których zaistnienie umożliwia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Jednocześnie w przepis ten wyłącza możliwość wstrzymania wykonania przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie. Stanowi również, że nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, co do którego możliwość taka została wyłączona na mocy ustawy szczególnej. Przechodząc do przedmiotowej sprawy nie można przyjąć, że wydana w sprawie decyzja nie jest decyzją o charakterze prawno – materialnym i w związku z tym wstrzymanie takiej decyzji nie jest możliwe. Decyzja wydana w przedmiocie dokonania zabezpieczenia jest w istocie rozstrzygnięciem godzącym w uprawnienia danego podmiotu. Dokonanie zabezpieczenia na majątku poprzez zajęcie ruchomości czy też nieruchomości może w istocie znacznie ograniczać jego prawa. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że możliwość wstrzymania takiego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny, a tym samym badania wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie może być wykluczona. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku ponownie rozpatrując tę sprawę obowiązany będzie uwzględnić ww. ocenę prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie dopuszczalności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. Jeśli zaś chodzi o zasądzenie kosztów postępowania, to wniosek Spółki w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie bowiem do treści art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów Sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 cytowanej ustawy. W niniejszym postępowaniu Sąd nie miał na celu wydania orzeczenia odnoszącego się do merytorycznego rozstrzygnięcia skargi i z tych też względów nie orzeczono o zwrocie kosztów sądowych.